توجه: محتویات این صفحه به صورت خودکار پردازش شده و مقاله‌های نویسندگانی با تشابه اسمی، همگی در بخش یکسان نمایش داده می‌شوند.
۱روند مدیریت سکونتگاه های روستایی و چالش های آن "مطالعه موردی : بخش رومشکان شهرستان کوهدشت"
نویسنده(ها): ،
اطلاعات انتشار: اولین کنفرانس بین المللی سکونتگاههای سنتی زاگرس، سال
تعداد صفحات: ۹
نظام مدیریت سکونتگاه های روستایی ایران طی سالیان طولانی تحولات پیچیده ای را پشت سر گذاشته است . فقدان مدیریت کارا در اغلب ادوار تاریخی مشکلات عدیده ای برای روستاها و روستاییان ایران ایجاد کرده است. مدیریت سنتی و متکی بر دید گاههای طبقه حاکم قبل از انقلاب و اعمال مدیریت مدرن مبتنی بر بینش نخبگان و جامعه روستایی بعد از انقلاب ، خواه به دلیل بی تناسبی با ساختار جامعه و یا فقدان زیرساخت ها و سازمان های اجرایی شایسته از توفیق لازم برخوردار نبوده است. در این تحقیق روند تحول مدیریت سکونتگاه های روستایی از مدیریت سنتی تا مدرن مورد بررسی قرار گرفته است . .شناخت نگرش های گذشته و موجود مدیریت سکونتگاه های روستایی از نظر کارکردی با توجه به تحولات ساختاری سال های اخیر و چالش های رویاروی آن مهمترین هدف تحقیق حاضر بوده است. جامعه آماری تحقیق را سکونتگاه های روستایی " بخش رومشکان" شهرستان کوهدشت استان لرستان در قلمرو رشته کوه های زاگرس تشکیل می دهد. تکیه گاه اصلی تحقیق اطلاعاتی است که از بررسی محلی و برخی منابع بدست آمده است . داده های تحقیق از طریق آمار توصیفی و مطالعه تطبیقی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است . نتیجه تحقیق نشان می دهد که تعدد مراکز تصمیم گیری، مدیریت بخشی ، فقدان مشارکت کامل و سیستمی مردمی و محدودیت قدرت احرایی دهیار ها به دلایل مختلف از مهمترین چالش های مدیریت روستایی در ناحیه می باشند

۲شناسایی و بررسی برخی خصوصیات زیست شناختی ماهیان آبهای چاه نیمه زابل
اطلاعات انتشار: اولین کنفرانس بین المللی بحران آب، سال
تعداد صفحات: ۱۴
مطالعه حاضر به منظور شناسایی و بررسی برخی خصوصیات زیست شناختی ماهیان آبهای چاه نیمه زابل انجام شد. ماهیان بوسیله تور پره و تور دستی با چشمه 10 میلیمتر در اسفند ماه سال 1385، ماههای فروردین، اردیبهشت و اسفند سال 1386 و ماههای فروردین و اردیبهشت 1387 صید شدند. نمونه های صید شده به صورت زنده به آزمایشگاه شیلات دانشگاه زابل منتقل شدند، پس از انتقال به آزمایشگاه ماهیان تا حد گونه مورد شناسایی قرار گرفتند. ماهیان شناسایی شده متعلق به 11 گونه از 10 جنس و 2 خانواده بود. نمونه های شناسایی شده شامل 7 گونه غیر بومی ( Alburnus charusini، Pseudorasbora parva، Crrassius auratus، Cyprinus carpio، Ctenopharyngodon idella ، Hypophthalmichthys molitrix ، nobilis Hypophthalmichthys از خانواده کپورماهیان Cyprinidae و ماهی Gambusia holbrooki از خانواده Poeciliidae) و 3 گونه بومی( Crossocheilus latius ، Shizocypris altidorsalis و Shizothorax zarudnyi از خانواده کپورماهیان Cyprinidae) بودند. گونه های Shizocypris altidorsalis و Shizothorax zarudnyi از گونه های مهم و اقتصادی آبهای چاه نیمه زابل می باشد. علاوه بر شناسایی ماهیان، خصوصیات ریخت سنجی و شمارشی و روابط طول – وزن ماهیان صید شده نیز مورد بررسی قرار گرفت. ماهی های Alburnus charusiniو Pseudorasbora parva صید شده دارای انگل در محوطه شکمی بودند. انگل های پوستی (جلدی) و آبشش نیز در ماهی ها مشاهده شد.

۳بررسی عوامل موثر بر فراوانی و پراکنش ماهی قزل الای خال قرمز در رودخانه های مرکزی حوضه جنوبی دریای خزر
اطلاعات انتشار: همایش ملی انسان، محیط زیست و توسعه پایدار، سال
تعداد صفحات: ۹
به منظور تعیین فراوانی و پراکنش ماهی قزل الای خال قرمز در رودخانه های مرکزی حوضه جنوبی دریای خزر در پاییز 1386 اقدام به نمونه برداری از سرشاخه های رودخانه تجن و بابلرود گردید سرشاخههای مورد بررسی رودخانه بابلرود عبارتند از: کلیره، خجیرود ، تازه رود، سجاد رود و شیرالیم و سرشاخه های مورد بررسی رودخانه تجن عبارتند از: پاجی میانا اشکر ود، شیرین رود . از پنج سرشاخه رودخانه بابلرود دو سرشاخه به نام های خجیرود و کل یره و هر دو سرشاخه مورد بررسی رودخانه تجن به نامهای شیرین رو د و پاجی میانا اشک رود دارای ماهی قزل الای خال قرمز بوده اند. در سرشاخه های خجیرود و کل یره از رودخانه بابلرود به ترتیب 10 و 47 عدد ماهی قزل الای خال قرمز و در سرشاخه های پاجی میانا اشک رود و شیرین رود ازرودخانه تجن به ترتیب 49 و 51 عددماهی قزل الای خال قرمز صید گردید.

۴کاربرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی در ارزیابی مقدماتی زیست گاه شنگ Lutra lutra در رودخانه جاجرود
اطلاعات انتشار: همایش ملی انسان، محیط زیست و توسعه پایدار، سال
تعداد صفحات: ۱۳
فرایند تحیل سلسله مراتبی روشی است منعطف ، قوی و ساده که برای تصمیم گیری در شرایطی که معیارهای تصمیم گیری متضاد، انتخاب بین گزینه ها را با مشکل مواجه می سازد مورد استفاده قرار میگیرد کاربرد فرایند تحلیل سلسله مراتبی د رارزیابی مقدماتی زیستگاه شنگ در رودخانه جاجرود به منظور تعیین وزن فاکتورهایی موثر مورد استفاده قرارگرت. به این ترتیب ابتدا ساختار سلسله مراتب مورد نظر با دو معیار اصلی عوامل زیستی و عوامل تهدید کننده تهیه و برطبق آن پرسشنامه ای تهیه شد. این پرسشنامه ها توسط افرادی که دارای تجاربی در زمینه مطالعه گونه مورد نظر بودند تکمیل و سپس داده ای این پرسشنامه ها تجزیه و تحلیل گردید با استفاده از نرم افزار ایدریسی وزن فاکتورها مشخص و با توجه اوزان به دست امده برای 12 پارامتر ارزیابی، 16 ایستگاه مطالعاتی در رودخانه طبقه بندی و براین اساس زیستگاه مورد بررسی ارزیابی شد.

۵تعیین ارجحیت غذایی ماهی قزل آلای خال قرمزSalmo trutta fario در رودخانه اشک رود شهرستان ساری
اطلاعات انتشار: اولین همایش منطقه ای اکوسیستم های آبی داخلی ایران، سال
تعداد صفحات: ۹
به منظور این مطالعه در پاییز 1385 به نمونه برداری از ماهی قزل آلای خال قرمز در رودخانه اشک رود از سرشاخه های رودخانه تجن ساری اقدام گردید. همچنین برای بررسی بنتوزها نمونه برداری به وسیله دستگاهSurber Sampler از بستر رودخانه صورت پذیرفت . در این ر ودخانه بیشترین فراوانی بنتوز ها مربوط به راسته Trichopteraبا 65\5 درصد و کمترین فراوانی در بین موجودات شناسایی شده مربوطه به راسته Neuroptera با0\35 درصد می باشد. تعداد 51 قطعه ماهی مورد بررسی تغذیه ای قرار گرفتند . بیشترین و کمترین فراوانی مواد غذایی در دستگاه گوارش ماهیان اشک رود به ترتیب شامل راسته Trichoptera با 47 درصد و راسته های Crustacea ، Odonata و کرم ها و حشرات پروازی هر کدام با 1 درصد می باشد . نتایج مطالعه بر روی تغذیه ماهی قزل آلای خال قرمز در رودخانه اشک رود نشان داد که این ماهی یک ماهی گوشتخوار بوده و عمدتاً از لارو و نوزادان حشرات آبزی به عنوان طعمه استفاده می نماید. رسم نمودار کاستلو برای ماهیان مناطق مختلف حاکی از این نکته است در کل ماهیان رودخانه اشک رود طعمه غالب و اختصاصی وجود نداشته و راسته های Diptera , Ephemeroptera طعمه غالب و عمومی برای این ماهیان بوده اند

۶بررسی عادات رژیم غذایی سیاه ماهی (Capoeta capota gracilis) دو اکوسیستم رودخانه ای "تالار" و "یا سابق" حوزه جنوبی دریای خزر
نویسنده(ها): ،
اطلاعات انتشار: علوم محيطي، بهار, دوره  ۲ , شماره  ۷، سال
تعداد صفحات: ۱۰
رژیم غذایی سیاه ماهیان (Capoeta capoeta gracilis) رودخانه های تالار و یاسالق (یکی از انشعابات رودخانه گرگانرود) در پاییز سال 1377 مورد مطالعه قرار گرفت. پس از تعیین ایستگاه ها در دو رودخانه مذکور، نمونه برداری ها توسط دستگاه الکتروشوکر و تورهای سالیک انجام شد، سپس 1.3 ابتدایی روده ماهی ها در سنین مختلف با میکروسکوپ اینورت و فرمول های لازم بررسی شدند. غذای اصلی این ماهی ها را پریفتون ها تشکیل می دهند، 4 شاخه و 27 جنس از پریفتون ها شناسایی شده که بیشترین تغذیه ماهی ها در سنین مختلف در فصل فوق از شاخه کریزوفیت ها بوده است. غذای اصلی ماهی های هر دو رودخانه در سنین زیر یکسال و +1 از جنس Coconeis Sp. ولی در سنین بالاتر (+2 و +3) نوع رژیم غذایی با سنین پایینتر و در ماهی های دو رودخانه متفاوت بوده است.

۷بررسی بعضی ویژگی های بوم شناسی و زیست شناسی ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) در تالاب انزلی
اطلاعات انتشار: منابع طبيعي ايران، تابستان, دوره  ۵۵ , شماره  ۲، سال
تعداد صفحات: ۱۹
در این مطالعه بعضی از ویژگی های بوم و زیست شناسی از قبیل سن، رشد و تولید مثل 296 عدد کلمه مهاجر به تالاب انزلی، از اواسط آبان ماه 1378 تا اواسط آذرماه 1379 مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری به صورت ماهانه و در زمان اوج مهاجرت کلمه در ماه های اسفند و فروردین به صورت هفتگی صورت پذیرفت. نسبت جنسی کلمه های مهاجر به تالاب انزلی برابر 1.17♂: 1♀ به دست آمد که حتی در سطح 10% معنی دار نبود. ولی نسبت های جنسی براساس تعداد در هر گروه سنی، تفاوت معنی داری را در سطح 0.5% نشان داد. همبستگی معنی داری بین طول کل بدن، وزن بدن، شعاع فلس ها وسن ماهی وجود داشت(P<0\001) . پس از انجام مطالعات پیشینه پردازی بر روی فلس و محاسبه طول ماهیان، بیشترین رشد در سنین یک و دو سالگی به دست آمد. میزان رشد لحظه ای نیز در سنین یک سالگی و دوسالگی بیشترین مقدار بود. نمایه غده جنسی با سن متناسب بود. اوج منحنی نمایه غده جنسی برای کلمه های نر و ماده در ماه اسفند به دست آمد. قطر تخمک ها بین 1.3–0.95 میلیمتر متغیر بود و هم آوری مطلق با سن ماهی متناسب بود.

۸مطالعه برخی از ویژگی های زیست شناختی Nemacheilus malapterurus در رودخانه زرین گل، استان گلستان
نویسنده(ها): ،
اطلاعات انتشار: منابع طبيعي ايران، زمستان, دوره  ۵۷ , شماره  ۴، سال
تعداد صفحات: ۱۴
در این مطالعه قسمتی از ویژگی های زیست شناختی سگ ماهی جویباری (لوچ رودخانه)Nemacheilus malapterurus  از قبیل؛ وزن، طول کل، شاخص نسبی طول روده، رشد، فاکتور کیفیت، عادت غذایی و اولویت غذایی در رودخانه زرین گل استان گلستان مورد بررسی واقع شده است. در راستای نیل به این اهداف، با استفاده از دستگاه الکتروشوکر در 3 بار تلاش صیادی، تعداد 149 عدد ماهی صید و بلافاصله در محلول فرمالین 10 درصد تثبیت شدند. در ماهیان صید شده فراوانی جنسی برای جنس نر، ماده و نابالغین با نسبت جنسی 4 به 1 (نر به ماده)، به ترتیب 37.5، 9.3 و 35.5 درصد برآورد شده است. میانگین وزن در جنس نر، ماده و نابالغین به ترتیب برابر (1.8) 1.89، (4.95) 5.34 و (0.21) 0.53 گرم و متوسط طول کل در جنس نر، ماده و نابالغین برابر (14.8) 59.07، (28.86) 82.42 و (6.27) 39.73 میلیمتر بوده است. بررسی ها نشان می دهد که میانگین وزن و طول کل در جنس نر و ماده دارای اختلاف معنی داری است (p<0.01). شاخص کیفیت در ماده ها 2.6 و در نرها 1.97 بر آورد شده است .در بررسی الگوی رشد ضریب رگرسیون برای نرها و ماده ها کوچکتر از عدد 3 به دست آمده است (p<0.05). بنابراین چنین استنباط می شود که در جنس نر و ماده سگ ماهی جویباری رشد طولی و وزنی ناهمگون و رشدی آلومتریک است. از سوی دیگر کوچک بودن شاخص نسبی طول روده (RLG<1) نشان می دهد که عادت غذایی سگ ماهی جویباری عادت گوشتخواری است. در این مطالعه اولویت غذایی N.malapterurus با استفاده از نمایه ایولو لارو کرم خونی (شیرونومیده) با 65.34 درصد فراوانی در رژیم غذایی تعیین شده است.

۹بررسی صفات مورفولوژیک ماهی شاه کولی (Chalcaburnus chalcoides (Gueldenstaedt, 1772 در رودخانه هراز و رودخانه شیرود
اطلاعات انتشار: علوم كشاورزي و منابع طبيعي، مرداد-شهريور, دوره  ۱۴ , شماره  ۳، سال
تعداد صفحات: ۱۱
در بهار سال 1383، مطالعه ای به منظور تعیین صفات مناسب جهت جداسازی جمعیت های شاه کولی Chalcalburnuschalcoides   در دو رودخانه هراز و شیرود انجام شد. با تور سالیک 70 نمونه ماهی از رودخانه های هراز (38 نمونه) و شیرود (32 نمونه) صید شد. با استفاده از روش تجزیه به مولفه های اصلی (PCA) در نرم افزار SPSS بهترین صفات جدا کننده جمعیت ها و میزان جدایی آنها مشخص شد. در مورد صفات مرفومتریک 3 فاکتور نشان دهنده حدود 84 درصد تنوع صفات بین افراد دو جمعیت بود که شامل ارتفاع سر، عرض سر، طول باله سینه ای، جلوی باله پشتی تا نوک پوزه،‌ جلوی باله مخرجی تا نوک پوزه، قطر چشم، فاصله بین دو حدقه چشم، طول فک پایینی و فاصله باله سینه ای و شکمی می شد. در مورد صفات مریستیک 3 فاکتور نشان دهنده حدود 61 درصد تنوع صفات بین افراد دو جمعیت بود که شامل تعداد فلس های ساقه دمی، فلس های خط جانبی، فلس های بالای خط جانبی و شعاع باله پشتی می باشند. در مورد صفات نسبی مرفومتریک 4 فاکتور نشان دهنده حدود 84 درصد تنوع صفات بین افراد دو جمعیت بود که شامل 11 صفت نسبی می باشند. نتایج این تحقیق نشان داد که صفات مرفومتریک و صفات نسبی مرفومتریک برای جدایی جمعیت ها مناسب نبوده ولی صفات مریستیک تا حدودی جمعیت های مورد مطالعه را تفکیک نمود.

۱۰استفاده ا ز پایش زیستی برای ارزیابی کیفیت آب رودخانه ها
اطلاعات انتشار: اولین همایش ملی جریان و آلودگی آب، سال
تعداد صفحات: ۱۰
رودخانه های آب شیرین یکی از مهمترین اکوسیستم های آبی به لحاظ تنوع زیستی و تامین آب شرب محسوب میشوند از این نظر شناخت و بررسی کمی و کیفی این منابع آب از ارکان مهم و اساسی توسعه پایدار است امروزه رویکرد پایش زیستی دراهداف ارزیابی کیفیت آب جایگاه ویژه ای پیدا کرده است پایش زیستی یک اصطلاح مشترک برای تکنیکهایی است که با استفاده از موجودات زنده اطلاعاتی در مورد اجزای جاندارو غیرجاندار محیط زیست فراهم می کنند هدف ازاین پژوهش معرفی رویکردهای پایش زیستی برای ارزیابی کیفیت اب رودخانه ها و مقایسه کارایی ان نسبت به روشهای رایج پایش شیمیایی می باشد بدین منظور با انجام مطالعات کتابخانه ای و مرور تحقیقات صورت گرفته در سایر کشورها انواع مختلف پایش زیستی و بیواندیکارتورهای مورد استفاده دراهداف پایش زیستی بررسی شد و نتیجه گرفته شد پایش زیستی و بویژه شاخصهای مولتی متریک بطور موفقیت آمیزی در ارزیابی کیفیت آب رودخانه ها عمل خواهد کرد و بنابراین می تواند در برنامه های پایش کیفیت اب رودخانه های کشور جایگاه ویژه ای پیدا کند.

۱۱بررسی فلور و رویشگاههای منطقه حفاظت شده مند (استان بوشهر)
اطلاعات انتشار: محيط شناسي، تابستان, دوره  ۳۴ , شماره  ۴۶، سال
تعداد صفحات: ۱۸
یکی از اساسی ترین اقدامات به دنبال برنامه ریزی های حفاظتی در مناطق حفاظت شده، شناخت منابع زیستی پایه مانند فلور و پوشش گیاهی است. این اقدامات در مناطق خشک به دلیل حساسیت زیستگاهی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بخش اعظم کشور ایران دارای اقلیم خشک، نیمه خشک و یا فوق العاده خشک است و مناطق ساحلی خلیج فارس در این میان از اهمیت چشمگیری برخوردارند. مند به عنوان منطقه حفاظت شده با مساحت 53000 هکتار درجنوب شرقی استان بوشهر واقع شده است. مند نماد بارزی از شوره زارهای نوار ساحلی حاشیه خلیج فارس است که به عنوان موزه زیستی طبیعی مبین طیف متنوعی از رویشگاهها و گونه های شورروی بوده و از اهمیت اکولوژیکی بسیار بالایی برخوردار است. دراین منطقه تعداد 142 گونه گیاهی از 114 جنس متعلق به 46 خانواده گیاهی می روید. خانواده های Poaceae،Asteraceae  و Chenopodiaceae به ترتیب با 23، 17 و 14 گونه بیشترین تعداد گونه های گیاهی منطقه را به خود اختصاص داده اند. از نظر شکل زیستی تروفیت ها (یکساله ها) بالاترین درصد شکل زیستی گیاهان را در بر می گیرند که به دنبال آن فانروفیت ها و کاموفیت ها بالاترین درصد را نشان می دهند و از نظر کورولوژیکی، 24.4 درصد گیاهان، پراکنش تک ناحیه ای دارند که در میان آنها گونه های صحرا– سندی از بالاترین درصد برخورداراند. درصد باقیمانده مربوط به گیاهانی با پراکنش در بیش از یک ناحیه رویشی هستند که از بین آنها گونه های ایرانو – تورانی و صحرا سندی از بالاترین درصد برخورداراست. رویشگاههای منطقه شامل ساحلی، مانگرو، حاشیه رودخانه، تالابی، تپه های ماسه ای، زمین های مرطوب داخلی، جزیره ای و زمین های رها شده اند. جزایر تهمادون، ام الگرم و نخیلو نمادی از رویشگاههای جزیره ای منطقه اند که از نظر اکوسیستمی و حفاظتی حائز اهمیت بالایی هستند.

۱۲مقایسه برخی ویژگیهای زیست شناسی ماهی گورخری (Aphanius sophiae) در چشمه علی دامغان و رودخانه شور اشتهارد
اطلاعات انتشار: مجله علمي شيلات ايران (فارسي)، پاييز, دوره  ۱۶ , شماره  ۳، سال
تعداد صفحات: ۱۰
از مهرماه 1383 تا آبان ماه 1384 برخی ویژگی های زیست شناسی شامل فراوانی طولی و سنی، پارامترهای رشد بر تالانفی، نمایه غدد جنسی و میزان هم آوری مطلق در جمعیت های ماهی گورخری (Aphanius sophiae) چشمه علی دامغان و رودخانه شور اشتهارد ماهانه مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده، اختلاف معنی داری بین نسبت جنسی ماهیان دو منطقه مشاهده نشد (c2=0.679, P=0.410). مطالعه فراوانی طولی و سنی نشان داد ماهیان ماده چشمه علی در مقایسه با ماهیان رودخانه شور طول و سن بیشتری دارند. اوج رسیدگی جنسی ماهیان ماده چشمه علی در اردیبهشت ماه و در مورد ماهیان ماده رودخانه شور در فروردین ماه بود. تجزیه کوواریانس (ANCOVA) تفاوت معنی دار هم آوری مطلق ماهیان دو منطقه را نشان نداد در حالیکه قطر تخمک ماهیان چشمه علی بزرگتر بوده و دارای تفاوت معنی دار با ماهیان رودخانه شور بود (P<0.001).

۱۳سیمای پوششی رویشگاه های گیاهی استان قم
اطلاعات انتشار: علوم محيطي، پاييز, دوره  ۵ , شماره  ۱، سال
تعداد صفحات: ۱۶
رویشگاه ها بستر اساسی تنوع گونه های گیاهی محسوب می شوند لذا بررسی رویشگاه ها به عنوان یکی از مهم ترین مطالعات در اکوسیستم ها محسوب می شود. استان قم به دلیل موقعیت اکوتونی (تقاطع ناحیه کوهستانی ایران مرکزی در غرب و جنوب استان با کویر مرکزی در شرق استان) دارای تنوع اکوسیستمی بالایی می باشد. در این مطالعه رویشگاه های استان که شامل طبیعی و انسان زا می باشند مورد مطالعه قرار گرفته اند. رویشگاه های طبیعی شامل کوهستانی، بیابانی و تالابی می باشند. نوع دوم رویشگاه ها شامل حاشیه زمین های کشاورزی و رویشگاه های خرابه روی می باشد. به علاوه در این مطالعه تنوع و غنای رویشگاه ها در واحدهای زیست محیطی مختلف استان مورد ارزیابی قرار گرفته است. این ارزیابی با استقرار کوادرات در هر یک از رویشگاه ها صورت گرفته است. بالاترین تنوع مربوط به دره پلنگ دره در جنوب غربی استان و کمترین تنوع آن مربوط به دشت مسیله (شوره زارهای شرق استان) می باشد.

۱۴بررسی آلودگی ناشی از کارگاه های پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان بر روی پارامترهای کیفی آب رودخانه هراز
اطلاعات انتشار: علوم محيطي، زمستان, دوره  ۴ , شماره  ۲، سال
تعداد صفحات: ۱۶
در این تحقیق به منظور بررسی اثرات کارگاه های پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان بر کیفیت آب رودخانه هراز و روند خود پالایی آن، چهار کارگاه تکثیر و پرورش ماهی و ده ایستگاه نمونه برداری انتخاب شدند. اندازه گیری خصوصیات فیزیکوشیمیایی و مواد مغذی آب شامل ToC، DO، BOD5، pH، سختی کل، TDS، TSS، کدورت، EC، PO4، NH4، NO3 و NO2 در هر دو ماه یکبار و در یک دوره یکساله صورت گرفت. نتایج حاصل از آنالیزها نشان داد که دامنه مقدار متوسط پارامترها در ایستگاه های مختلف را در مدت بررسی برای دما، 8.9–11.7 درجه سانتی گراد، 8.7–11.3DO میلی گرم در لیتر، 2.95–5.9 BODS میلی گرم در لیتر، 7.4–7.9 pH، سختی کل 160–245 میلی گرم در لیتر، 209–247 TDS میلی گرم در لیتر، 62–156 TSS میلی گرم در لیتر، کدورت 21.2–76 NTU، 389–491 EC میکروموس بر سانتی متر، 0.014–0.115 PO4 میلی گرم در لیتر، 0.014–0.783 NH4 میلی گرم در لیتر، 0.74–1.49 NO3 میلی گرم در لیتر و 0.003–0.021 NO2 میلی گرم در لیتر متغیر بود. در این مطالعه مقادیر پارامترهای فوق در ایستگاه های مختلف دارای نوساناتی بوده و برخی از آن ها شامل DO، TSS، NH4، و کدورت در ایستگاه های مختلف اختلاف معنی داری داشتند که نتیجه تاثیر مزارع پرورش ماهی و خودپالایی رودخانه می باشد. این فاکتورها در فصول مختلف سال نیز در تغییر بوده که علت اصلی آن تغییر شرایط محیطی و شدت فعالیت کارگاه ها می باشد.

۱۵تنوع ریختی میان جمعیتی ماهی سیاه کولی (Vimba vimba persa (pallas, 1814 در سه اکوسیستم رودخانه گرگانرود، رودخانه شیرود و تالاب انزلی
نویسنده(ها): ،
اطلاعات انتشار: علوم كشاورزي و منابع طبيعي، , دوره  ۱۵ , شماره  ۱ (ويژه نامه منابع طبيعي)، سال
تعداد صفحات: ۱۰
در بهار 1378، 80 نمونه ماهی سیاه کولی Vimba vimba persa از رودخانه گرگانرود (21 نمونه )، رودخانه شیرود (29 نمونه) و تالاب انزلی (30 نمونه) صید شد. در این مطالعه 27 صفت ریخت سنجی، 15 صفت ریخت سنجی نسبی و 10 صفت شمارشی مورد بررسی قرار گرفت. صفات ریخت سنجی قبل از تجزیه و تحلیل به جهت کاهش خطای حاصل از رشد آلومتریک استاندارد شدند. در مورد صفات ریخت سنجی 9 فاکتور که نشان دهنده حدود 79 درصد تنوع صفات، در مورد صفات شمارشی 4 فاکتور که نشان دهنده حدود 64 درصد تنوع صفات و در مورد صفات ریخت سنجی نسبی 6 فاکتور که نشان دهنده حدود 84 درصد تنوع صفات بین افراد سه جمعیت بود. در اکثر صفات ریخت سنجی اختلاف معنی داری بین جمعیت ها مشاهده شده ولی در تعداد کمی از صفات شمارشی بین جمعیت ها اختلاف معنی داری وجود داشت (P£0.05). روش تجزیه به مولفه های اصلی نشان داده که، جمعیتهای سیاه کولی مهاجر به سه اکوسیستم بطور کامل قابل تفکیک نبوده ولی احتمالا از جمعیتهای متفاوتی هستند که هر ساله با توجه به شرایط متفاوت اکولوژیکی به این مناطق مهاجرت می کنند. در این مطالعه با توجه به اختلاف اندازه نمونه ها در مناطق مختلف، صفات ریخت سنجی تا حدودی بعنوان بهترین صفات در جداسازی سه جمعیت بوده است.

۱۶بررسی پراکنش شنگ (Lutra lutra) در امتداد رودخانه جاجرود
اطلاعات انتشار: علوم محيطي، زمستان, دوره  ۶ , شماره  ۲، سال
تعداد صفحات: ۱۰
شنگ (Lutra lutra) پستانداری نیمه آبزی از خانواده Mustelidae است که در راس هرم غذایی قرار دارد. رودخانه جاجرود در شرق تهران یکی از زیستگاه های این جانور است که در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته است. این رودخانه به طول تقریبی 140 کیلومتر از دامنه جنوبی البرز مرکزی سرچشمه گرفته و در نهایت از مسیل شریف آباد پس از مصارف آبیاری وارد دشت ورامین می شود. برای بررسی وضعیت پراکنش شنگ در منطقه مورد مطالعه از روش استاندارد استفاده شد. اساس این روش بر مبنای بررسی نمایه های گونه است. به این ترتیب 16 ایستگاه مطالعاتی در امتداد رودخانه و در فواصل حداقل حدود 5 کیلومتری انتخاب و در امتداد 600 متر نمایه های شنگ، برخی ویژگی های زیستگاه مانند پوشش گیاهی و عرض رودخانه مورد بررسی قرار گرفت. مطابق نتایج به دست آمده 599 نمایه مختلف شنگ (سرگین، ردپا، لانه، مکان غلتیدن و محل گذر) شناسایی شد که سرگین بیشترین فراوانی نمایه را به خود اختصاص داد (n=316). تنها در 6 ایستگاه نمایه های شنگ مشاهده و سه هسته مرکزی برای این جانور در رودخانه جاجرود شناسایی شد.

۱۷بررسی عادات غذایی ماهیان خاویاری نورس قره برون Acipenser persicus Borodin 1897 و چالباش A. guldenstaedti Brandt 1833 در سواحل جنوب شرقی دریای خزر
اطلاعات انتشار: علوم كشاورزي و منابع طبيعي، تابستان, دوره  ۹ , شماره  ۲، سال
تعداد صفحات: ۱۳
تعداد 197 نمونه ماهی خاویاری نورس قره برون و چالباش در فواصل زمانی زمستان 1376 تا زمستان 1378 از تورهای شرکت تعاونی صید پره ماهیان استخوانی در شبه جزیره میانکاله و حاشیه مصب گرگان رود جمع آوری و در فرمالین %10 تثبیت شدند. در این مطالعه، بررسی محتویات دستگاه گوارش با استفاده از روش شمارشی تعیین و درصد احتمالی و درصد فراوانی نوع صید با روش های مرسوم تعیین گردید. درصد خالی بودن دستگاه گوارش، شاخص غالبیت طعمه غذایی و شاخص R شمارشی نیز با استفاده از فرمولهای مربوط محاسبه گردید. با استفاده از شاخص شانون – واینر و شاخص یکنواختی، پهنای نیچ غذایی و تنوع ارگانیسمهای صید شده بوسیله ماهی بررسی و با استفاده از نمایه هورمون همپوشانی نیچ غذایی در فصول مختلف محاسبه گردید. نتایج بدست آمده با توجه به ترکیب غذایی مشابه دو گونه نشان می دهد که در گونه جالباش نوع طعمه گاماریده و در قره برون نوع طعمه کوماسه آ صید غالب و اختصاصی است. تغییرات فصلی در ترکیب غذایی مشاهده گردید. درصد خالی بودن دستگاه گوارش در دو گونه در فصل پاییز از میزان بالاتر و در فصل زمستان از میزان کمتری نسبت به بقیه فصول برخوردار بود. در تمام فصول درصد خالی بودن دستگاه گوارش چالباش نسبت به قره برون نیز از میزان بالاتری برخوردار بود. در ضمن چالباش دارای پهنای باریکتر نیچ غذایی در تعداد طعمه های صید شده نسبت به قره برون بود. در همپوشانی نیچ غذایی، بیشترین همپوشانی در فصل زمستان و کمترین آن در فصل بهار مشاهده گردید.

۱۸بررسی برخی ویژگی های زیست شناسی ماهی شاه کولی Chalcalburnus chalcoides در رودخانه شیرود
اطلاعات انتشار: علوم كشاورزي و منابع طبيعي، , دوره  ۱۶ , شماره  ۳، سال
تعداد صفحات: ۱۰
در این پژوهش برخی ویژگی های زیست شناسی شامل سن، رشد، رابطه طول و وزن، نسبت جنسی، شاخص گنادوسوماتیک و هم آوری جمعیت شاه کولی مهاجر به رودخانه شیرود از فروردین ماه تا اواسط تیر ماه 1384 مورد بررسی قرار گرفت. 412 شاه کولی صید شده در دامنه طولی 6\117 تا 218 میلی متر به وسیله فلس تعیین سن شدند. مطالعه رشد برتالانفی تغییراتی را در میزان رشد بین جنس های نر و ماده نشان داده است. نسبت جنسی نر به ماده 1: 36\2 به دست آمد، که اختلاف معنی داری را نشان می دهد (05\P≤۰). میانگین طول و وزن در جنس نر به ترتیب 6\150 میلی متر و 7\24 گرم و در جنس ماده 7\175 میلی متر و 7\41 گرم محاسبه گردید و در تمامی گروه های سنی، میانگین طول و وزن جنس ماده (در 4 گروه سنی 2 تا 5 سال) بیشتر از جنس نر (در 4 گروه سنی 1 تا 4 سال) بوده که از نظر مقایسه طولی اختلاف معنی داری بین دو جنس مشاهده شده (05\P≤۰) ولی در مورد وزن بدن اختلاف معنی داری مشاهده نشد (05\P≥۰،ANCOVA ). اوج منحنی نمایه غده جنسی برای شاه کولی های نر در اواخر اردیبهشت ماه و ماده ها در اواسط خرداد ماه به دست آمد. میزان هم آوری مطلق به طور متوسط 1618±3906 عدد تخمک بوده که با طول و وزن بدن و وزن گناد متناسب و قطر تخمک ها در جمعیت مورد مطالعه بین 052\1 تا 168\1 میلی متر متغیر بود. در نتیجه این پژوهش مشخص شد که این جمعیت نسبت به جوامع دیگر از این گونه در مناطق مختلف، از رشد بهتری برخوردار بوده که می تواند به دلیل شرایط زیستی مطلوب رودخانه شیرود برای مهاجرت این گونه باشد.

۱۹ارزیابی اثرات زیست محیطی مخزن سد شهید رجایی بر فون آبزی منطقه
اطلاعات انتشار: اقيانوس شناسي، بهار, دوره  ۲ , شماره  ۵، سال
تعداد صفحات: ۷
در این تحقیق که به منظور بررسی اثرات زیست محیطی مخزن سد شهید رجایی بر فون آبزی منطقه صورت گرفت، نمونه برداری از خصوصیات فیزیکوشیمیایی آب و ماهیان منطقه انجام و در مجموع 14 ماه نمونه برداری از فروردین 1387 تا تیر 1388 انجام شد. در مجموع تعداد 2996 قطعه شامل 2129 نمونه از ایستگاه اول در پشت سد و 867 نمونه از ایستگاه دوم در پایین سد شهید رجایی بعد از دو راهی کیاسر صید شد. در مجموع نمونه های صیدشده، ماهی خیاطه با 44 درصد گونه غالب بود و فراوانی آن در اغلب زمان های نمونه برداری، به خصوص در ایستگاه اول، تفاوت قابل توجهی با سایر گونه ها داشت. نتایج رگرسیون چندمتغیره نشان داده که در ایستگاه پایین سد، همبستگی معنی داری بین فراوانی ماهیان صیدشده با صفات فیزیکوشیمیایی (کدورت، مواد جامد معلق، شوری و دما) وجود ندارد .(P>0.05) به علاوه، اگرچه در مورد ماهیان بالای سد، بین فراوانی ماهیان صیدشده با دمای آب و شوری، همبستگی معنی داری مشاهده شده(P≤0.05) ، اما با بقیه عوامل همبستگی معنی داری مشاهده نگردید .(P>0.05) برآورد جمعیت گونه های مختلف ماهی در ایستگاه اول نشان داد که گونه خیاطه (A.bipunctatus) با 0.95 قطعه در مترمربع بیشترین میزان و سگ ماهی تاج دار (P.malapterura) با 0.057 قطعه در مترمربع کمترین مقدار برآورد شده است. مقادیر برآورد جمعیت گونه های مختلف در ماه های متفاوت اختلاف معنی داری را نشان داد .(ANOVA, P≤0.05) مقایسه میانگین برآوردها، تفاوت معنی داری بین گونه خیاطه با بقیه گونه ها نشان داده است .(P≤0.05) بررسی ها نشان داد که دست کاری های بشر در بوم سامانه های طبیعی ازجمله رودخانه می تواند بر جوامع ماهیان موثر باشد. به طوری که بر طبق نتایج این تحقیق، احداث سد شهید رجایی بر روی رودخانه تجن و در نتیجه جدایی جمعیت های مختلف ماهیان، اثرات قابل توجه ای را بر تعداد گونه، فراوانی و سایر شاخص های زیستی گذاشته است.

۲۰تنوع گونه های ماهیان منطقه ساحلی در تالاب گمیشان
اطلاعات انتشار: علوم كشاورزي و منابع طبيعي، , دوره  ۱۶ , شماره  ۱ - الف (ويژه نامه)، سال
تعداد صفحات: ۱۰
در بررسی تنوع گونه ای ماهیان منطقه ساحلی تالاب گمیشان که از پاییز 1385 تا تابستان 1386 دو بار در هر فصل انجام شد، 13555 نمونه متعلق به 15 گونه از 8 خانواده صید گردید. تنوع و فراوانی کلی گونه ها بین فصول و فراوانی هر یک از گونه ها در فصول مختلف دارای تفاوت های معنی داری بود. گونه Atherina boyeri در سه فصل بهار، تابستان و زمستان و گونهGambusia holbrooki  در پاییز ماهی غالب بود. گونهAlburnus alburnus  کمترین فراوانی را بین گونه ها در طول یک سال نشان داد. از شش گونه گاوماهیان، بیشترین فراوانی سالیانه را گونهNeogobius fluviatilis  و کمترین فراوانی سالیانه را گونه Benthophilus leobergius  داشت. در منطقه ساحلی تالاب گمیشان، بالاترین شاخص شانون و تنوع گونه ای در زمستان، بالاترین شاخص غنای گونه ای در بهار و بالاترین شاخص همگنی گونه ای در زمستان مشاهده گردید.

۲۱شناسایی و تعیین پراکندگی ماهیان قنوات و رودهای دایمی شهرستان قائنات
اطلاعات انتشار: شيلات، بهار, دوره  ۴ , شماره  ۱، سال
تعداد صفحات: ۶
به منظور شناسایی ماهیان قنوات و رودهای دایمی شهرستان قائنات، طی سال های 1385 و 1386 در چهار منطقه مرکزی، نیمبلوک، زیرکوه و زهان، نمونه برداری از 67 قنات و 6 رود با استفاده از تور پره با چشمه های 2 میلی متر انجام شد. نمونه های صید شده در فرمالین 10 درصد تثبیت و پس از انتقال به آزمایشگاه با استفاده از کلیدهای شناسایی تا حد گونه مورد شناسایی قرار گرفتند. از 73 منبع آبی مورد بررسی، تنها در 22 قنات و 4 رود ماهی وجود داشت. گونه های شناسایی شده در این منابع آبی شامل گونه گامبوزیا (Gambusia holbrooki) از خانواده کپورماهیان دندان دار و گونه سیاه ماهی (Capoeta fusca) از خانواده کپورماهیان می باشند. سیاه ماهی گونه ای است که تنها از شرق ایران گزارش گردیده و به همین دلیل از نظر حفظ ذخایر ژنتیکی بومی کشور ایران، بسیار با ارزش می باشد.

۲۲بررسی و مقایسه مورفولوژیک جمعیت های ماهیان قزل آلای خال قرمز،Salmo trutta fario ، رودخانه های هراز، لیقوان و مردق
اطلاعات انتشار: شيلات (منابع طبيعي ايران)، بهار, دوره  ۶۲ , شماره  ۱، سال
تعداد صفحات: ۱۲
این پژوهش با هدف مقایسه مورفولوژیک جمعیت ماهیان قزل آلای خال قرمز ،Salmo trutta fario در رودخانه هراز، لیقوان و مردق (حوزه دریاچه ارومیه) بر روی 70 قطعه ماهی صید شده در تابستان 1386 انجام پذیرفت. نتایج بررسی صفات قابل اندازه گیری و قابل شمارش با روش های بررسی تابع تشخیص (DFA) تجزیه به مولفه های اصلی (PCA) و تجزیه کلاستر نشان داد که جمعیت های مورد بررسی از نظر مورفولوژیک متمایز می باشند .(P<0.001) در این رابطه صفات قابل اندازه گیری در مقایسه با صفات شمارشی در بین جمعیت های مورد بررسی تفاوت بیشتری داشت. در روش بررسی تابع تشخیص جمعیت های مورد نظر به گونه بهتری از هم جداسازی شده و در روش گروه بندی افراد به طور میانگین با صحت 74% به جمعیت های خود منتسب شدند. در بین صفات شمارشی شمار شعاع های فنری – آبششی سمت راست در جداسازی جمعیت ها موثر بود و از بین صفات قابل اندازه گیری ارتفاع بدن در جلوی باله مخرجی، ارتفاع بدن در انتهای ساقه دمی، طول بدن، ارتفاع باله دمی، پهنای بدن در جلوی چشم، فاصله پوزه تا اول باله مخرجی و طول باله دمی، طول باله پشتی، فاصله انتهای باله دمی تا قاعده باله دمی، طول پوزه به عنوان متغیرهای موثر شناسایی شدند. در مجموع صفات قابل اندازه گیری در جدا نمودن جمعیت های ماهیان آذربایجان و هراز در مقایسه با صفات شمارشی مورد بررسی از کارایی بیشتری برخوردار بودند. در تجزیه خوشه ای به روش UPGMA بر پایه فاصله های ماهالانوبیس نیز جمعیت های لیقوان و مردق در یک گروه قرار گرفتند.

۲۳ساختار جمعیتی کفزیان بزرگ رودخانه کسلیان–مازندران
اطلاعات انتشار: شيلات، تابستان, دوره  ۵ , شماره  ۲ (پياپي ۱۸)، سال
تعداد صفحات: ۱۲
در این پژوهش اجتماعات و ساختار جمعیتی کفزیان بزرگ رودخانه کسلیان مورد بررسی قرار گرفته است. رودخانه کسلیان یکی از سرشاخه های مهم رودخانه تالار می باشد. در مجموع 8 ایستگاه در مسیر رودخانه انتخاب و از کفزیان بزرگ آن به صورت ماهانه طی مدت یک سال توسط نمونه بردار سوربر و با 3 تکرار نمونه برداری شد. نمونه های جمع آوری شده با فرمالین 4 درصد تثبیت و در آزمایشگاه جداسازی و شمارش گردید. 31 خانواده از کفزیان بزرگ در این رودخانه شناسایی شدند که در میان آنها لارو حشرات آبزی بیشترین تنوع و فراوانی را داشته است. افراد متعلق به سه راسته Diptera،Ephemeroptera  و Trichoptera در همه ایستگاه ها جانداران غالب بوده اند. بررسی تغییرات فراوانی راسته Diptera نشان می دهد که فراوانی خانواده Chironumidae در دو ایستگاه 4 و 8 افزایش قابل توجه داشته است که علت آن ورود آلودگی شهری قبل از این دو ایستگاه به رودخانه می باشد. در بین راسته Ephemeroptera دو خانواده Baetidae و Ecdyonuridae در همه ایستگاه ها حضور داشتند. همچنین، نتایج نشان داد در راسته Trichoptera خانواده Hydropsychidae غالب بوده است. مقایسه میانگین راسته های فوق وجود اختلاف معنی دار (P<0.001) در بین ایستگاه های مورد بررسی را تایید می کند. نتایج حاکی از آن است که روند طبیعی رودخانه توانسته است تغییرات ایجاد شده در ترکیب جمعیت کفزیان را جبران نماید.

۲۴بررسی سن و رشد ماهی شیربت (Barbus grypus) در رودخانه های دالکی و حله بوشهر
اطلاعات انتشار: شيلات، بهار, دوره  ۵ , شماره  ۱ (پياپي ۱۷)، سال
تعداد صفحات: ۱۲
این مطالعه به منظور بررسی سن و رشد ماهی شیربت (Barbus grypus) در رودخانه های دالکی و حله بوشهر انجام گرفت. در این تحقیق، تعداد 2494 قطعه ماهی شیربت در طول دوره 14 ماه نمونه برداری صید گردید. بیشترین فراوانی در طبقه های طولی 200 تا 300 میلی متر بود و بیشترین فراوانی سنی نیز متعلق به 2 و 3 ساله ها بود. مسن ترین ماهی صید شده 8 ساله با طول کل 756 میلی متر بود. معادله رشد وان– برتالانفی نشان داد که ماهیان در ایستگاه های بالادست دارای L¥= 1245 ماهیان نر و L¥= 1189 نسبت به ایستگاه های پایین دست بیشتر بود (1120.1 میلی متر برای جنس نر و 1165.6 میلی متر برای جنس ماده). فاکتور وضعیت نشان داد که ماهیان ماده از ماهیان نر از وضعیت بهتری برخوردارند و ماهیان در ایستگاه های 6 و 7 فاکتور وضعیت بالاتری داشت (در ایستگاه یک نرها و ماده ها به ترتیب 0.81، 0.87 و در ایستگاه هفت نرها و ماده ها به ترتیب 0.90، 0.93).

۲۵بررسی سطح توسعه یافتگی شهرستان های استان لرستان به تفکیک بخش های مسکن و خدمات رفاهی– زیر بنایی، کشاورزی و صنعت
اطلاعات انتشار: تحقيقات كاربردي علوم جغرافيايي (علوم جغرافيايي)، تابستان, دوره  ۱۲ , شماره  ۲۵، سال
تعداد صفحات: ۲۴
برای سنجش و سطح بندی توسعه یافتگی مناطق، شاخص های بسیاری وجود دارد. هر یک از این شاخص ها دارای ارزش و اهمیت خاصی می باشند که با توجه به نوع هدف و روش مطالعه مورد استفاده قرار می گیرند. پژوهش حاضر با استفاده از 61 شاخص مربوط به بخش های مسکن، کشاورزی و صنعت به دنبال سنجش سطح توسعه یافتگی شهرستان های استان لرستان و تعیین سطوح برخورداری آنها می باشد. روش تحقیق بصورت توصیفی– تحلیلی بوده و داده های تحقیق به روش کتابخانه ای جمع آوری شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل عاملی و تاکسونومی عددی استفاده شده است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که نابرابری بین شهرستانهای استان طی دوره زمانی مورد بررسی در بخش مسکن و خدمات رفاهی– زیربنایی افزایش و در بخش کشاورزی و صنعت کاهش یافته است. همچنین باید بیشترین توجه را به شهرستان های محروم دلفان، الیگودرز و پلدختر داشت.
نمایش نتایج ۱ تا ۲۵ از میان ۹۷ نتیجه