توجه: محتویات این صفحه به صورت خودکار پردازش شده و مقاله‌های نویسندگانی با تشابه اسمی، همگی در بخش یکسان نمایش داده می‌شوند.
۱معیار تشخیص نیازهای واقعی انسان از نیازهای کاذب از دیدگاه اسلام
اطلاعات انتشار: اسفند- شماره ۷۵، سال
تعداد صفحات: ۱۶
یکی از مباحث بنیادین در ارائه نظام‌های اجتماعی اسلام، ارائه معیاری برای تشخیص نیازهای واقعی انسان از نیازهای کاذب است. هرچند بنا به دلایلی در علوم انسانی متعارف انگیزه‌ای برای ارایه چنین معیاری وجود ندارد، اما ما مسلمانان معتقدیم نیازهای واقعی مادی انسان خیلی کم‌تر از آن مقداری است که انسان‌ها درصدد تأمین آن هستند. این مقاله درصدد است به این موضوع مهم بپردازد. در این راستا ابتدا مفاهیم و دیدگاه‌هایی مطرح می‌شود و سپس به بیان دیدگاه اسلام خواهیم پرداخت و در نهایت به این نتیجه منتهی خواهیم شد که نیازها برخاسته از استعدادهای آدمی‌اند و ارضای هر چیز که بستر را برای شکوفایی استعدادهای انسان مهیا سازند جزو نیازهای واقعی شمرده می‌شوند و باید تأمین شوند و ارضای هر چیزی که نقش مثبت در شکوفایی استعدادها ندارند و نیاز کاذب و غیرواقعی تلقی می‌شوند، نباید تأمین شوند. یکی از مباحث بسیار مهم، که نقش تعیین‌کننده در برنامه‌ریزی، انتخاب و ترسیم الگوی توسعه همه‌جانبه دارد، مسأله تشخیص نیازهای واقعی انسان از نیازهای کاذب است. چرا که ترسیم هر الگوی توسعه در واقع متأثر از جهان‌بینی و نظام معرفتی و ارزشی نظریه‌پرداز است و در عمل هم جامعه را به سوی همان زیرساخت‌های فلسفی هدایت می‌کند. چون الگوهای غیردینی توسعه مبتنی بر نظام معرفتی پوزیتیویسم و جهان‌بینی غیر الهی و نسبیت در نظام ارزشی است، بدیهی است که معیارهای توسعه غیردینی با زیرساخت‌های فلسفی ما یا در تعارض است یا نمایانگر تمام نمای توسعه دینی نیست و نمی‌تواند راهنمای برنامه‌ریزان دینی باشد. لذا بر ماست قبل از ورود به مباحث اربردی توسعه، یا طراحی هرگونه الگو و یا ارایه معیارها و شاخص‌ها مبانی دقیق ارایه دهیم که مبین زیرساخت‌های فلسفی اسلام و نمایانگر هویت مستقل الگوی توسعه اسلامی در مقابل الگوهای غیردینی باشد. یکی از مباحثی که می‌تواند در طراحی الگوی توسعه و تعریف آن، مبین بعضی از مباحث بنیادی باشد، «معیار تشخیص نیازهای واقعی انسان از نیازهای کاذب» است. مقاله حاضر درصدد است به این موضوع مهم که در زمینه‌های مختلف مدیریت کاربرد دارد، بپردازد. این سؤال که «معیار تشخیص نیازهای واقعی انسان از نیازهای کاذب چیست؟» با رویکردهای گوناگون قابل بررسی است. این‌که دین اسلام نیز درباره این معیار حرفی برای گفتن دارد یا نه، سؤالی جدی و قابل تأمل است. برای بررسی این معیار باید به منابع دین اسلام به ویژه قرآن کریم رجوع کرد تا معلوم گردد دین اسلام چه معیاری برای تشخیص نیازهای واقعی از نیازهای کاذب ارائه می‌دهد. در این راستا ابتدا مفاهیم و دیدگاه‌هایی که در منابع غربی و دانش بشری دررابطه با موضوع مقاله مطرح است مورد بررسی قرار می‌گیرد و پس از تحصیل پیشینه ذهنی کافی آنگاه مفاهیم و مطالب متناظر از منابع اسلامی استخراج می‌شود. از آنجا که محور بحث «نیازهای انسان» است. ارائه هرگونه معیاری که متضمن تشخیص صحیح نیازهای واقعی از نیازهای کاذب باشد بدون شناخت خود انسان میسر نخواهد بود. از این‌رو، بررسی ماهیت، گرایش‌ها و بینش‌ها و استعدادهای انسان یک نیاز بسیاری جدی است، از آنجا که معیارهای ارایه شده مبتنی بر انسان‌شناسی ناقص و یک بعدی ـ مادی مبتنی بر غریزه ـ می‌باشد، از دیدگاه اسلام نمی‌تواند مبین یک معیار صحیح باشد که انسان‌شناسی آن کامل و مبتنی بر فطرت و غریزه هر دو می‌باشد، لذا بررسی مجدد و ارایه معیار واقع‌بینانه ضرورت می‌یابد. بر همین اساس ما در این مقاله پس از بیان مبانی لازم معیار فوق را از دیدگاه اسلام ارائه می‌دهیم. انسان و شناخت وی مسأله‌ای است که از همان ابتدای خلقت مورد توجه انسان بوده است و کم‌تر نظام فکری و فلسفی را می‌توان سراغ گرفت که به گونه‌ای به شناسایی انسان نپرداخته باشند. در این میان دین اسلام دیدگاه خاصی نسبت به انسان دارد حضور دین اسلام در قلمرو انسان‌شناسی وسیع است به گونه‌ای که به همه پرسش‌های ریشه‌ای وی در مورد انسان پاسخ می‌دهد. اسلام به مسایلی پرداخته که در هیچ یک از مکتب‌های فکری دیگر مطرح نیست و آن‌ها نسبت به آن جهل مرکب دارند. لازمه هدف دین که رساندن انسان به کمال نهایی وی است، ارائه یک انسان‌شناسی دقیق و کامل است. از آغاز خلقت، انسان همواره با یک سلسله سؤالات ریشه‌ای روبه رو بوده است. سؤالاتی که ریشه در ذات و فطرت او دارد. هر انسانی می‌خواهد بداند که از کجا آمده است؟ چرا آمده است؟ به کجا می‌رود؟ چه باید بکند؟ دین اسلام آمده است تا به این سؤالات بنیادین، جواب قانع‌کننده‌ای بدهد.

۲بررسی علل مخالفت های ابوذر با سیاست مالی عثمان
اطلاعات انتشار: ارديبهشت- شماره ۷۷، سال
تعداد صفحات: ۱۴
جبهه‌گیری و موضع سرسختانه ابوذر صحابی بزرگ و بلندمرتبه پیامبر در برابر خلیفه سوم، عثمان، و حاکم شام، معاویه، از دیرباز مورد بحث و گفت‌وگوی اندیشمندان بوده و آراء متفاوتی درباره آن ارائه گردیده است. کسانی که درباره ابوذر دست به تحقیق زده‌اند، هر کدام مطابق تفکر و مسلک خویش به اظهارنظر پرداخته‌اند. در این مقاله، به بعضی از آن‌ها اشاره شده و سپس به بررسی واقعیت‌ها پرداخته و در پایان مراد اصلی ابوذر و علل مخالفت وی با هیأت حاکمه بیان گردیده است. همچنین نتیجه گرفته شده است که اعتراض ابوذر به زمامداران زمان خود، به خاطر آن بوده که آن‌ها بیت‌المال را حیف و میل می‌کردند و در راه‌های غیر شرعی به مصرف می‌رساندند و تمام آن را به خود اختصاص می‌دادند، نه اینکه وی معتقد باشد مسلمان شرعا نمی‌تواند از مال دنیا چیزی افزون بر قوت یک شبانه روز خود و خانواده‌اش نزد خود نگه‌داری کند و افزون بر مصرف را باید بین مسلمانان دیگر انفاق نماید.

۳ابن خلدون و علم عمران
اطلاعات انتشار: مرداد- شماره۸۰، سال
تعداد صفحات: ۷
تاریخ اندیشه‌های اجتماعی میراث علمی گران‌بهایی است که بیانگر روند تکامل این اندیشه‌هاست. مطالعه اندیشه‌های گذشتگان همیشه سودمند است، ولی بررسی دیدگاه‌های کسانی مهم‌تر است که شاخه‌ای از دانش را پدید آورده‌اند. در تاریخ اندیشه‌های اجتماعی غرب، اگوست کنت را به دلیل آنکه به صورتی قانونمند و با روشی نو به تحلیل وقایع اجتماعی زمان خود پرداخت، «پدر علم جامعه‌شناسی» می‌نامند و اندیشه‌های او را سرآغاز بحث‌های امروزین جامعه‌شناسی می‌دانند. این در حالی است که ابن خلدون سال‌ها پیش از وی به همان روش، وقایع اجتماعی زمان خود را تحلیل کرده است. مقدمه ابن خلدون، که مشتمل بر اندیشه‌های اجتماعی اوست، طی سال‌های 776ـ784 ق تألیف شده و جامعیت و قوت تحلیل‌های ابن خلدون هر انسانی را به شگفتی وامی‌دارد. این مقاله در ابتدا، نگاهی مختصر به شرح حال ابن خلدون دارد و سپس «علم عمران» را، که توسط وی ارائه شده، معرفی می‌نماید.

۴ابن اخوه و اندیشه های اقتصاد
اطلاعات انتشار: ارديبهشت- شماره ۸۹، سال
تعداد صفحات: ۸

۵تحلیل فقهی سیاست «حق الضرب پولی» با تکیه بر پیامدهای اقتصادی آن
اطلاعات انتشار: پاییز و زمستان- شماره ۹، سال
تعداد صفحات: ۲۵
هرچند استفادة دولت از «حق‌الضرب پولی» می‌تواند به رشد اقتصادی کمک کند، اما نتایج ناگواری همچون کاهش ارزش پول ملی و تورم را نیز به دنبال دارد. کاهش پی‌درپی ارزش پول ملی در پی استفاده از حق‌الضرب، این سؤال را مطرح می‌سازد که آیا این اقدام دولت مشروع است؟ بر فرض مشروع بودن، آیا مطلقا مشروع است، یا در صورت ضرورت و با وجود مصلحت ملزم و احیانا با اعمال ولایت، مجاز است؟ هدف از انجام این تحقیق، پاسخ‌گویی به سؤال‌های مزبور با تکیه بر پیامدهای اقتصادی تورم است. فرضیة تحقیق آن است که این شیوه را با توجه به پیامدهای منفی‌اش، نمی‌توان از نظر فقهی توجیه نمود. یافته‌های تحقیق، که به روش تحلیلی سامان یافته است، نشان می‌دهد که دولت مجاز به استفاده از این روش برای تأمین مالی خود نیست و جواز استفاده از آن مشروط به تحقق شرایط و ضوابط خاصی، از جمله منوط بودن حفظ کیان اسلام و مسلمانان به حق‌الضرب است. براساس استدلال فقهی ارائه شده در مقاله، جواز استفاده از این روش منوط به حکم حکومتی است و این اختیار باید به صورت موقتی در اختیار دولت قرار گیرد.

۶تحلیل نظری آثار مالیات تورمی بر عدالت اقتصادی
اطلاعات انتشار: زمستان ،چهاردهم - شماره ۵۶، سال
تعداد صفحات: ۲۶

۷جایگاه مالیات تورمی در اقتصاد اسلامی
اطلاعات انتشار: پاییز و زمستان- شماره ۱۱، سال
تعداد صفحات: ۲۰
نمایش نتایج ۱ تا ۷ از میان ۷ نتیجه