توجه: محتویات این صفحه به صورت خودکار پردازش شده و مقاله‌های نویسندگانی با تشابه اسمی، همگی در بخش یکسان نمایش داده می‌شوند.
۱مناسبات خانوادگی، نظامی و سیاسی خوارزمشاهیان با سلغریان (اتابکان فارس) از 614 تا 634 هـ.ق.
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: دانشکده ادبيات و علوم انساني (تهران)، بهار, دوره  ۵۹ , شماره  ۱۸۵، سال
تعداد صفحات: ۱۸
دو دولت خوارزمشاهیان و سلغریان (اتابکان فارس) که از خوارزم و فارس برخاسته اند، علیرغم بعد جغرافیایی از اوایل قرن هفتم با یکدیگر سروکار یافته اند، دلیل آن نیز تعارض منافع آن ها در نواحی مرکزی و غربی ایران بود که هر دو دولت بدان نواحی نظر داشتند. هر چند در ابتدا این تعارض به تضاد نظامی میان آنها منجر شد و سپس حملات مغول نیز دولت خوارزمشاهیان را به خود مشغول داشت، اما سرانجام پیوند خانوادگی، سلغریان و خوارزمشاهیان را در کنار یکدیگر قرار داد. به همین جهت در دهه 620 هـ.ق. یعنی روزگار فرمانروایی سلطان جلال الدین خوارزمشاه، سلغریان مهمترین متحد خوارزمشاهیان در برابر مغولان بودند. حتی چند سالی پس از انهدام دولت خوارزمشاهی نیز سلغریان سیاست ضد مغولی آنان را ادامه دادند.

۲از زاد بوم تا آباد بوم
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: كتاب ماه : تاريخ و جغرافيا، سال
تعداد صفحات: ۶

۳اثری فراموش شده در تاریخ خلافت اسلامی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: كتاب ماه : تاريخ و جغرافيا، سال
تعداد صفحات: ۴

۴دوبستر و یک رویا تحلیل تطبیقی از تاریخ ایران و ژاپن از آغاز تا قرن بیستم
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: كتاب ماه : تاريخ و جغرافيا، سال
تعداد صفحات: ۱۱

۵فرایند شکل گیری اوروغ های دولت ایلخانان
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: تاريخ ايران (پژوهشنامه علوم انساني)، بهار, دوره  - , شماره  ۶ (پياپي ۵/۶۴)، سال
تعداد صفحات: ۱۱
هرچند جامعه ایرانی تحت سلطه مغولان، دولت ایلخانان مغول (736–656 ق) را به صورتی یکپارچه می دید و حتی تاریخنگاری ایرانی عصر ایلخانان بیشتر آنان را به عنوان مغولان چنگیزخانی می شناساند، اما چنین دیدگاه کلی نگری برای تبیین تحولات سیاسی ایران آن دوران فاقد دقت و نکته سنجی است. زیرا در عمر یکصدساله دولت ایلخانان، هشتاد سال آن هلاکوخانیان قدرت داشتند. از میان هلاکوخانیان و در اصل اباقائیان شش ایلخان از مجموع نه ایلخان از آنها بوده اند. چنین تخصیص هایی که طی آن یک خاندان از خاندانی بزرگتر منشعب می شود را مغولان اروغ می خوانند. سرانجام اروغ ارغون خان پسر اباقاخان بود که قدرت اصلی را در کلیت دولت ایلخانان به دست آورد. چنین فرایند تخصیص و تفریدی را می توان شیوه خاص جامعه تورانی حاکم بر ایران آن روزگار به جای نظام فرهمندی جامعه کهن ایرانی دانست که توارث در پادشاهی را از عنایت آسمان می دانست نه مالکیت زمین.

۶بررسی آماری علل بی ‌ثباتی دولت ایلخانان
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: تاريخ ايران (پژوهشنامه علوم انساني)، تابستان, دوره  - , شماره  ۳ (پياپي ۵/۶۱)، سال
تعداد صفحات: ۱۳
دولت ایلخانان مغول، پس از یک دوره تهاجم چهل ساله در ایران به قدرت رسید و هشتاد سال (736–656 ق) بر سر کار بود. این دولت از نظر قدرت نظامی و وسعت قلمرو، از دولت ‌های بزرگ تاریخ ایران به شمار می ‌آید، اما به رغم دفاع از مرزهای گسترده خود، بسیار بی ‌ثبات بوده و همواره با بحران‌ های سیاسی داخلی درگیر بوده‌ است. از این رو، در اوج اقتدار به یکباره و در پی یک بحران داخلی سقوط کرد. بررسی آماری درباره ایلخانان در ایران نشان می ‌دهد که سه عامل سن رسیدن به سلطنت، سن رخداد مرگ و مدت سلطنت آنها مولفه ‌هایی تاثیرگذار در بی ‌ثباتی مداوم آن دولت و نیز سقوط غیرمنتظره آن بوده‌ است. تحقیق این مقاله بر اساس کاربرد علم آمار در تاریخ ‌نگاری (Cliometrics) صورت گرفته که طی آن داده‌ های آماری بر یک بستر زمانی مورد ارزیابی قرار می ‌گیرد و دیگر عوامل موثر در بی ‌ثباتی و سقوط آن در اینجا مورد نظر نبوده ‌است.

۷آذرکیوانیان و تاثیر آنان بر باستان گرایی در تاریخ نگاری معاصر ایران
اطلاعات انتشار: تاريخ ايران (پژوهشنامه علوم انساني)، تابستان و پاييز, دوره  - , شماره  ۱۲ (پياپي ۵/۷۰)، سال
تعداد صفحات: ۳۱
یکی از جریان های فرهنگی سنتی و کمتر شناخته شده، جنبش فکری آذرکیوانیان است که توسط یک موبد زرتشتی به نام بهرام بن فرهاد معروف به آذرکیوان در اواسط دوره صفویه در ایران ظهور کرد. گرچه برخی از محققان وجود این شخصیت را از نظر تاریخی منکر شده اند، اما به استناد نوشته ها و آثار باقی مانده می توان وجود حقیقی و حضور تاریخی وی را توجیه کرد. او به سبب سخت گیری های مذهبی که بر جامعه دوره صفویه حاکم بود، از شیراز به هندوستان رفت و احتمالا به سبب داشتن دغدغه های ذهنی برای حفظ میراث دینی اسلاف خویش، به فکر پایه گذاری جریان فرهنگی جدیدی افتاد. جریانی که با ادعای بازگشت به سنت های فکری و فرهنگی ایران باستان و پیروی از حکمت اشراقی که توسط شیخ شهاب الدین سهروردی با تاثیرپذیری از حکمت خسروانی حکیمان ایران باستان در دوره اسلامی احیا شده بود، به بازتولید نمادها و سمبل های باستانی پرداخت. او تلاش کرد تا با بازخوانی آثار و اسناد ایرانی و متون اسلامی و تلفیق آنها با باورهای تسامح گرایانه و آموزه های همه ادیان و مذاهبی که در هندوستان دوران حاکمیت گورکانیان تبلیغ و ترویج می شد، هویت جدیدی را برای انسان ایرانی این دوران تعریف و ترسیم کند.این مقاله بر اساس روش توصیفی در پژوهش تاریخی و مبتنی بر بررسی متون ادبی به بررسی اجمالی باورها و اندیشه های این نحله فکری و تاثیر آن بر بخشی از جریان ادبی و تاریخ نگاری دوره زندیه و قاجاریه می پردازد.

۸عصر صدرایی در تاریخ دارالعلم شیراز
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: ف‍ارس‌ ش‍ن‍اخ‍ت‌، سال
تعداد صفحات: ۵



۱۱«طمغاج» در منابع قرن هفتم هجری به عنوان نامی برای مغولستان
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: پژوهشنامه علوم انساني، سال
تعداد صفحات: ۱۶
نام یا لقب «طمغاج» در منابع متعددی تا پیش از تاسیس دولت ایلخانان بکار رفته است، اما محققان اندکی بدان توجه نشان داده‌اند و از تبیین آن بازمانده‌اند.‌ این در حالی است که تکرار کاربرد آن در منابع نیمه اول قرن هفتم نشان می‌‌دهد که نه چندان دقیق برای اشاره به سرزمینی به کار رفته است که بیشتر با مغولستان انطباق دارد. اما چون از نیمه دوم قرن هفتم هجری، دیگر به طور مشخص مغولان و مغولستان شناخته شدند، دیگر لغت طمغاج هم بکار نرفته است. چنانکه نسوی در سیره جلال‌الدین خوارزمشاه، مغولستان را جزیی از طمغاج دانسته و جوزجانی تمام قلمرو ختا را بدین نام نامیده است. ابن اثیر با کاربرد عنوان کوه طمغاج آن را دقیق‌تر مورد اشاره قرار ‌می‌دهد و منابع دیگری مانند تاریخ جهانگشا و جامع التواریخ این عنوان را بکار نبرده‌اند. این مقاله کاربرد نام طمغاج را در منابع سده هفتم قمری مورد تحقیق قرار داده است.‌

۱۲تحـولات جاده ابریشم و تاثیـر آن بر اقتصـاد خـراسان در آستانه هجـوم مغـول
اطلاعات انتشار: پژوهشنامه خراسان بزرگ، سال
تعداد صفحات: ۱۲
چند سده پیش از هجوم مغول، تحرکات صحراگردان بیرون از مرزهای خراسان، این سرزمین را به سمت بحران های اقتصادی و فرهنگی پیش برده بود. این در حالی بود که خراسان و شهرهای آن غافل ار این تحرکات، در اوج رونق اقتصادی قرار داشت. طی این چندین سده، ترکان و چینی ها برای نفوذ بر جاده ابریشم، در جدال با هم بسر می بردند. این جدال ها، صحراگردان را بتدریج به سمت ایران سوق داد. حاکمیت صحراگردان بر شمال سرزمین های آباد ایران و چین، ابتدا به پایین آوردن طراز فرهنگی – اقتصادی این سرزمین ها انجامید و سپس پیروزی صحراگردان – مغولان– را در پی آورد. انزوای راههای تجاری بین المللی آسیای مرکزی– خراسان(جاده ابریشم) و جاده های داخلی منتهی به خراسان(سیستان، قهستان و کرمان)، طی حاکمیت سلجوقیان، نتیجه این تحرکات بود. این مقاله راههای تجاری خراسان با مناطق همجوار را با تاکید بر عوامل ذکر شده تا آستانه هجوم صحراگردان مغول، بررسی کرده است.

۱۳کنکاش در پدیده ای موسوم به تاریخ مشترک
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: كتاب ماه : تاريخ و جغرافيا، سال
تعداد صفحات: ۵

۱۴بررسی حوادث تاریخی بویراحمد در سروده های محلی عصر قاجار (1308– 1208 هجری قمری)
اطلاعات انتشار: پژوهشنامه تاريخ هاي محلي ايران، سوم،شماره۵، پاييز و زمستان ، سال
تعداد صفحات: ۱۲
بویراحمد، از اقوام قدیمی ایران و بزرگ ترین قبیله لر است که از بهبهان تا کوهپایه های دنا سکونت دارند. درعصر قاجار، حوادث و اتفاقات زیادی در حیات سیاسی–اجتماعی این قوم رخ داده ،که تنها اندکی از آنها در سروده های محلی ضبط شده است. از اواخر زندیه تا پایان پادشاهی ناصرالدین شاه چند تن از اشخاص مشهور بویراحمد، مانند هادی خان و شاهین خان، حاکمیت منطقه را برعهده داشتند که بخشی از حوادث سیاسی آنان در مرثیه هایی که در سوگ شان سروده شده و بر سنگ مزار آنان حک گردیده، انعکاس یافته است. خداکرم خان بویراحمدی که با حاکمان معروف فارس، چون فرهاد میرزا معتمد الدوله و فرزندش سلطان اویس میرزا احتشام الدوله، دوستی نزدیک داشت، خود شاعر شهیر محلی بود که بخشی از رخدادهای بویراحمد را در اشعارخویش انعکاس داد ه است . شاعران گمنام دیگر نیز در توصیف وقایع آن روزگار – خاصه جنگ های خداکرم خان و فرزندانش – اشعار بسیار سروده اند ، که معدودی از آنها ضبط و سینه به سینه انتقال یافته است. از آنچه که تا امروز در مکتوبات و منقولات محلی بر جای مانده برمی آید که وقایع مهم و شخصیت های موثر در ذهن و زبان عامه و شاعران این قوم محفوظ و بازتاب داشته است.اشعار و سروده های موجود، هم به زبان فارسی است و هم به گویش محلی (= لری بویراحمدی). این مقاله، بر مبنای روش تحقیق تاریخی و شیوه توصیفی – تحلیلی، به بازتاب حوادث تاریخی بویراحمد در فاصله زمانی مورد نظر پرداخته است. بخشی از سروده هایی که در این مقاله بررسی شده، پیش تر در برخی منابع محلی آمده و بخشی دیگر در نتیجه تحقیقات میدانی نگارنده گان کشف و تدوین شده است. مفروض مقاله این است که بویراحمدی ها در باب رخدادهای مهم سیاسی، اجتماعی، نظامی و نیز شخصت های بزرگ و مشهور خود به سرایش اشعار پرداخته و حماسه سرایی کرده اند. در نتیجه، باید دانست که بویراحمدی ها ادب عامیانه ویژ ای را درباب حوادث تاریخی و سرنوشت ساز و افراد موثر و بارز به ظهور رسانیده اند، که خود جزئی از فرهنگ و سنن عامیانه محسوب می شود.

۱۵اهداف و کارکردهای کنسولگری روسیه در رشت نیمه دوم عصر قاجاریه
اطلاعات انتشار: پژوهشنامه تاريخ هاي محلي ايران، چهارم،شماره۸، بهار و تابستان ، سال
تعداد صفحات: ۱۲
بازی بزرگ یا رقابت دو امپراتوری توسعهطلب روسیه و انگلیس در قرن نوزدهم برای سروری بر آسیای مرکزی، واقعیتی بود که ایران ناخواسته درگیر آن شد. استراتژی، قواعد و تاکتیک های این بازی که در طول زمان تعریف و به تناسب شرایط دستخوش تغییر شد، شامل تاسیس نمایندگی سیاسی و کنسولگری های این دو قدرت در ایران نیز می شد. در عصر قاجار دولتهای انگلیس و روسیه پس از تاسیس نمایندگی های سیاسی در تهران، برای تامین منافع خود، به افتتاح تدریجی کنسولگری در شهر رشت مبادرت ورزیدند که تا آغاز سده بیستم به شبکه هایی گسترده در سطح کشور تبدیل شدند. پژوهش حاضر به بررسی علل تاسیس کنسولگری در رشت و کارکردهای آن میپردازد. این مطالعه نشان میدهد که افتتاح کنسولگری در رشت از سوی انگلیس یا روسیه، بیش از هر چیز از اهداف سیاسی راهبردی این دو دولت ناشی میشد.

۱۶تاریخ نگاری عصر ایلخانان، مطالعه موردی نظام التواریخ قاضی بیضاوی
اطلاعات انتشار: سخن تاريخ، سال
تعداد صفحات: ۱۳
نمایش نتایج ۱ تا ۱۶ از میان ۱۶ نتیجه