۱نقش آب در فرسایش مارنها با استفاده از شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: سومین کنفرانس مدیریت منابع آب، سال
تعداد صفحات: ۸
استان چهارمحال و بختیاری با حجم بارش 11\5 میلیارد متر مکعب یکی از نواحی پر بارش کشور است. سازندهای مارنی و رسی رخنمون یافته در قلمرو زمین ساختی زاگرس بلند و چین خورده از عوامل عمده تولید رسوب محسوب می گردند. از این رو شناخت ویژگی های مؤثر در فرسایش پذیری و طبقه بندی مارن ها، می تواند در اولویت بندی آن ها برای اقدامات و اتخاذ روش اصلاحی کمک شایانی نماید. در این تحقیق با استفاده از شبیه ساز باران، مقدار رسوب تولید شده سازند های مهم مارنی رسی استان شامل گورپی، پابده و میشان در مقابل باران مصنوعی(میانگین ۱۰ ساله استان) اندازه گیری شد.مقادیر رواناب و رسوب هر یک از سازندهای مارنی(در سه تکرار) اندازه گیری گردید. سپس طی مقایسه های آماری مشخص شد که سازندهای پابده با (46\8%) سازندهای میشان با (37\75%) و گورپی با (15\45%) به ترتیب بیشترین سهم را درتولید رسوب نسبت به سایر سازند های مختلف دارند.

۲ارزیابی میزان فرسایش و رسوب زایی با استفاده از مدل FSM و شبیه ساز باران در حوزه آبخیز ایوانکی و زیر حوضه های آن
اطلاعات انتشار: ششمین همایش زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، سال
تعداد صفحات: ۸
فرسایش خاک و رسوبزایی یکی از مسائل مهم زیست محیطی مطرح در جهان است که نه تنها باعث فقیر شدن خاک می گردد بلکه سبب انباشت رسوب در آبراهه ها و رودخانه ها، وقوع سیلاب های مکرر و هدر رفت آب، تخریب و شستن جاده ها، پر شدن مخزن آب بندها و سدها و کاهش ظرفیت آنهاشده که سبب آسیب به محصولات کشاورزی شده و خسارات جبران ناپذیری برای حیات و اکوسیستم بر جای می گذارد. به خصوص در کشور کم بارانی همچون ایران، از جمله مسائلی به شمار میروند که دارای نقش منفی در کنترل منابع آب و کشاورزی پایدار میباشند. به منظور حفاظت خاک و مبارزه با فرسایش و کاهش رسوب زایی در منطقه ایوانکی و به علت عدم وجود آب بند و مخزن در حوزه ی آبخیز ایوانکی که بتوان حجم کل رسوبدهی سالانه را با استفاده از روش های آماری امکان پذیر نماید، از رو ش نیمه کمی ارزیابی میزان رسوب زایی یعنی مدل FSM برای برآورد شدت فرسایش خاک و رسوبزایی استفاده شد. در روش FSM پنج عامل محیطی ، یعنی توپوگرافی، پوشش گیاهی، فرسایش خندقی، لیتولوژی و شکل حوزه در این حوزه ی آبخیز بررسی گردید و درمحیط ArcGIS به هر کدام ازاین عوامل امتیازاتی بین 1 تا 3 داده شد .با در نظر گرفتن ارزش های کمی برای هر یک از آنها و مقایسه با میزان رسوبدهی هر سازند با استفاده از مدل شبیه ساز باران در محیط GIS، میزان رسوب سالانه بر حسب تن در کیلومتر مربع در این حوزه آبخیز وزیرحوزههای آن محاسبه گردید و میزان آن برای کل حوزه برابر با 0\9 تن در هکتار برای یک سال تعیین شد. با مقایسه مقادیر بهدست آمده برای زیرحوزهها مشخص گردید که میزان رسوب سالانه نسبت عکس با مساحت آن حوزه آبخیزدارد و حجم رسوب سالانه در زیرحوزه هایی که شامل س ا زندهای فرسایش پذیر قرمزنئوژن می باشند، بیشتر است.

۳بررسی رابطه برخی از شاخصهای پایداری خاکدانه با عامل فرسایش پذیری خاک با استفاده از شبیه سازی باران
اطلاعات انتشار: تحقيقات مرتع و بيابان ايران، , دوره  ۱۱ , شماره  ۳، سال
تعداد صفحات: ۲۰
در حال حاضر برای تخمین میزان فرسایش و رسوب الگوهای زیادی متداول گردیده است که بعضی از آنها بر اساس فرایندهای فرسایش و برخی دیگر بر اساس معادلات تجربی استوار هستند. عامل فرسایش پذیری یا (Erodibility)، به عنوان یکی از خواص ذاتی خاک در هر دو دسته الگو کاربرد داشته و در برآورد میزان فرسایش از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهشگران متعددی تلاش کرده اند تا رابطه شاخص فرسایش پذیری خاک را با برخی از خواص فیزیکی– شیمیایی خاک مورد بررسی قرار داده و نقش مهمترین خصوصیتی را که در حساسیت خاک به فرسایش وجود دارد تعیین نمایند. از آنجایی که بسیاری از خصوصیات فیزیکی– شیمیایی خاک در پایداری خاکدانه ها متبلور است در این تحقیق تلاش شده تا ارتباط بین عامل فرسایش پذیری یا حساسیت ذاتی خاک به فرسایش در دو الگوی تجربی و فرایندی با برخی از شاخصهای پایداری خاکدانه ها مانند WSA و MWD مورد بررسی قرار گیرد. دو نوع الگو به نامهای GUEST از نوع فرایندی و دیگری USLE از نوع تجربی مشهور به معادله جهانی هدر رفت خاک انتخاب گردید. برای انجام آزمایش چهار نوع متفاوت خاک از نظر ساختار بافتی، از بافت سبک تا سنگین با درجه های مختلف از چند حوضه آبخیز کشور نمونه برداری و مورد بررسی قرار گرفت. عملیات شبیه سازی باران روی هر چهار نوع خاک در آزمایشگاه فرسایش و رسوب موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع به عمل آمد. آزمایشهای شبیه سازی به مدت 20 تا 60 دقیقه بسته به نوع خاک در چهار شدت مختلف بارندگی (25، 35، 50 و 80 میلیمتر در ساعت) و در پنج شیب متفاوت (3، 5، 10، 15 و 20) بر روی هر 4 نمونه خاک انجام شد. عامل فرسایش پذیری در الگو فرایندی GUEST به نام عامل (b) و در الگو تجربی USLE به نام (K) با استفاده از نموگراف ویشمایر و اسمیت محاسبه گردید. همچنین پایداری خاکدانه ها در شاخص WSA و MWD در هر 4 نمونه توسط دستگاه الک مرطوب اندازه گیری شد. همبستگی بین این دو شاخص پایداری و عامل فرسایش پذیری محاسبه شده در هر دو الگو توسط نرم افزار SPSS مورد مقایسه آماری قرار گرفت. نتایج بدست آمده از این آزمایش نشان داد که میانگین وزنی قطر ذرات یا MWD با عامل فرسایش پذیری (b) در الگو فرایندی GUEST دارای همبستگی خطی معنی دار است، در حالی که با عامل فرسایش پذیری K از الگو جهانی فرسایش خاک این همبستگی معنی دار نیست. پایداری خاکدانه ها در معیار WSA نیز نشان داد که طبقه قطری بزرگتر از 0.125 میلیمتر بیشترین همبستگی معنی دار را با عامل فرسایش پذیری b در الگوی فرایندی داشته است.

۴بررسی عوامل مؤثر در تعیین آستانه شروع رواناب در مناطق خشک و نیمه خشک کشور به کمک استفاده از شبیه سازی و داده های بارش–رواناب
اطلاعات انتشار: منابع طبيعي ايران، بهار, دوره  ۵۷ , شماره  ۱، سال
تعداد صفحات: ۱۳

۵تعیین اثر شیب دامنه و شدت بارش در مقدار فرسایش خاک با استفاده از بارانساز میدانی
اطلاعات انتشار: اولین کنگره ملی علوم و فناوریهای نوین کشاورزی، سال
تعداد صفحات: ۴
اندازه گیری مقدار فرسایش برای انواع خاکهای مختلف در دامنه های با شیب های متفاوت و شدتهای بارش مختلف امری ضروری برای ارائه راه حل های کاهش تولید و حمل رسوب از عرصه آبخیزها است. بنابراین در تحقیق حاضر، تاثیرمقادیر متفاوت پارامترهای شیب و شدت بارش بر روی مقدار فرسایش با استفاده از شبیه ساز باران میدانی در آبخیز کچیک استان گلستان بررسی شده است. در این پژوهش پس از اندازه گیری مقدار رسوب تولیدی از پلاتها جهت آنالیز داده ها از از آزمون تجزیه واریانس برای بررسی مقایسه اثر شیب در هر کاربری و از آزمون دو گروهی( (T test برای مقایسه اثر کاربری در شیب ها و شدت های یکسان در محیط نرم افزاری R بهره گرفته شد. در صورت معنی دار بودن نتایج تجزیه واریانس در سطح 05\0 از آزمون توکی جهت انتخاب طبقه هایی که اختلاف معنی دار با یکدیگر دارند، استفاده شد. نتایج نشان داد که بین کلاس های شیب در کاربری اراضی رها شده در تولید رسوب اختلاف معنی داری را در سطح 01\0 وجود دارد و همچنین در شدت بارش 47میلیمتر برساعت نسبت به شدت بارش 40 میلیمتر بر ساعت اختلاف معنی داری در تولید رسوب وجود دارد و بطور کلی می توان نتیجه گرفت رها سازی زمین هایی زراعی که پیشینه مرتعی و جنگلی داشته اند، خود تاثیر مهم و محسوسی در بهبود مقاومت خاک در مقابل فرسایش و تولید رسوب دارد

۶رابطه بین تخریب و تراکم خاکدانه ها در خاک کشاورزی مارنی تحت تاثیر قطرات باران
اطلاعات انتشار: اولین کنگره ملی علوم و فناوریهای نوین کشاورزی، سال
تعداد صفحات: ۴
خاک های مارنی از جمله خاک های حساس به فرسایش آبی هستند. قطرات باران نقشی مهم در تخریب کیفیت فیزیکی خاک دارند. این تحقیق به منظور بررسی تخریب خاکدانه ها و تراکم خاک با استفاده از شبیه ساز باران در خاک کشاورزی مارنی در سال 1389 در زنجان انجام شد. برای این منظور جعبه های محتوی خاکدانه در ابعاد زمانی مختلف (صفر، 5\7، 15، 5\22، 30، 5\37، 45، 5\52 و 60 دقیقه) زیر باران قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با افزایش مدت بارندگی، میزان تخریب خاکدانه ها و تراکم خاک به طوری معنی دار (001\0>P) افزایش یافتند. بین میزان تراکم خاک و تخریب خاکدانه ها رابطه معنی دار مثبت (001\0>P ،93\0=2R) وجود داشت

۷میزان تولید رواناب و رسوب سازندهای زمین شناسی حساس به فرسایش در واحد های کاری همگن در حوزه آبخیز جهرم ؛ مشاهدات و اندازه گیریها در مقیاس شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: شانزدهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، سال
تعداد صفحات: ۹
سازندهای مارنی ایران بر حسب میزان و نوع مواد تشکیل دهنده آنها دارای اشکال و شدت های مختلف فرسایش بوده و به همین دلیل رسوب زیادی را تولید می کنند. با توجه به این که مارن ه ای حوزه های آبخیز کشور و شهرستان جهرم از نظر خصوصیات فیزیکی ، شیمیایی و ژئوشیمیایی متفاوت می باشند و این عوامل می توانند بر شدت و نوع فرسایش تاثیر داشته باشند، در این تحقیق سعی شده است عوامل مؤثر در فرسایش و رسوب زا ئی اراضی مارنی شناسایی و همچنین با اندازه گیری مستقیم رواناب و رسوب دهی به کمک شبیه ساز باران قابل حمل با سطح بارش 25cm× 25cm ، ارتباط بین ویژگی های فیزیکوشیمیایی و رسوبدهی آنها را تعیین کرد. در این مطالعه، ابتدا نقشه های سنگ شناسی، اقلیم و شیب تهیه گردید و سپس سه نقشه تهیه شده از طریق نرم افزار GIS، در محیط Arc Map تلفیق شده و تعداد 12 واحد کاری بر روی نقشه واحد کاری مشخص گردید. بر اساس نقشه واحد کاری بدست آمده، آزمایش باران ساز با استفاده از شبیه ساز باران در شدت 16,62 میلی متر برساعت ، 47 نمونه با در نظر گرفتن حداقل 3 تکرار، برداشت گردید. پس ازانجام آزمایشات شبیهساز باران، بیشترین میزان ضریب رواناب در سازند های مختلف، در سازند رازک و کمترین آن مربوط به بخش مول سازند گچساران می باشد و بیشترین میزان تولید رسوب در سازند های مختلف، مربوط به سازند آغاجاری و کمترین آن مربوط به بخش مول سازند گچساران است.

۸بررسی عوامل موثر در تعیین آستانه شروع رواناب در مناطق خشک و نیمه خشک کشور به کمک استفاده از شبیه سازی و داده های بارش – رواناب
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: منابع طبيعي ايران - دانشكده منابع طبيعي كرج، سال
تعداد صفحات: ۱۲

۹مقایسه عملکرد روشهای تعیین سرعت نفوذ بارش در کلاسهای مختلف خاک
اطلاعات انتشار: اولین کنفرانس ملی راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار، سال
تعداد صفحات: ۶
نفوذپذیری از جمله مهمترین پارامترهای فیزیکی خاکها و دادهای بنیادین در کلیه مدلهای بارش و رواناب به منظور تعیین میزان تلفات بارش درسطح حوزههای آبخیز میباشد. از طرفی اندازهگیری آن بسیار وقتگیر و پرهزینه است به همین دلیل مدلهای مختلفی به منظور برآورد مقادیر نفوذپذیری توسعه پیدا کرده است. در این پژوهش با استفاده از دستگاه شبیهساز بارش اقدام به اندازهگیری نفوذپذیری در سه کلاس بافتیsandysandy loam ،loam ،clay loam خاک شد. سپس به روش بهینهسازی مربعات خطا، پارامترهای مدلهای نفوذ کوستیاکوف، گرین امپت، فیلیپ و سرویس حفاظت منابع طبیعی آمریکاNRCS تعیین و مقادیر نفوذ برآوردی مدلها با استفاده از معیارهای ضریب تبیین، ضریب کارایی و متوسط درصد خطا با دادههای اندازهگیری شده مقایسه شدند. نتایج نشان داد که در بین مدلهای مختلف نفوذ مدل کوستیاکوف در هرسه کلاس بافتی موجود در این حوزه بالاترین توانایی را در برآورد مقادیر نفوذ تجمعی داشته است این در شرایطی است که هیچ یک از مدلهای فیزیکی گرین امپت و فیلیپ در هیچ یک از کلاسهای بافتی خاک این منطقه نتوانست مقادیر نفوذ تجمعی را با دقت قابل قبولی برآورد کند

۱۰بررسی رواناب و تلفات خاک در واحدهای کاری حوضه آبخیز هیو، مقایسه در مقیاس شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: علوم زمين، تابستان, دوره  ۲۰ , شماره  ۸۰، سال
تعداد صفحات: ۶
فرسایش خاک یکی از پدیده هایی است که از آن به عنوان یک پدیده نامناسب نام برده می شود. فرسایش خاک، باعث فقیر شدن خاک و غیرقابل کشت شدن زمین ها و کاهش تولید محصولات کشاورزی می شود. برای بررسی و برآورد میزان فرسایش، روش های مختلفی وجود دارد که استفاده از دستگاه شبیه ساز باران، یکی از این روش ها است. در این پژوهش، ابتدا نقشه واحدهای کاری حوضه از تلفیق نقشه های سنگ شناسی، فرسایش و شیب، تهیه، سپس در 17 واحد کاری و سه تکرار آزمایش شبیه ساز باران در هر واحد، 51 آزمایش در عرصه انجام شد. هرز آب و رسوب حاصله از آزمایش شبیه ساز باران جهت تعیین میزان حجم رواناب و تلفات خاک تولید شده، به آزمایشگاه ارسال شد. در 17 نقطه بیان شده، از دو دستگاه باران ساز قابل حمل و صحرایی با سطح بارش 120 cm×84 cm و در مناطق دشوارگذار از باران ساز قابل حمل و صحرایی با سطح بارش cm 25 cm×25، با قابلیت تنظیم در شیب های مختلف که قطرات باران بدون سرعت اولیه فرود می‏آید، استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که در حوضه آبخیز هیو، بیشترین میزان تولید رواناب، مربوط به آهک و دولومیت، با فرسایش سطحی و شیاری، با شیب عمومی بیش از 40 درصد و بیشترین میزان تولید تلفات خاک مربوط به ماسه سنگ، با فرسایش سطحی و شیاری، با شیب عمومی بیش از 40 درصد است. با توجه به نتایج شبیه ساز باران و تعمیم آن به سطح حوضه، میزان تولید تلفات خاک در کل حوضه هیو در نتیجه یک بار بارش با شدت 19 میلی متر در ساعت و به مدت 30 دقیقه، برای کل حوضه هیو برابر با 1057.74 تن است.

۱۱بررسی تولید رواناب ناشی از ساختمان خاک تحت باران های یکسان
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس بین المللی مدلسازی گیاه، آب، خاک و هوا، سال
تعداد صفحات: ۶
این تحقیق با هدف بررسی اثر اندازه خاکدانه بر تولید رواناب در سال 1390 انجام گرفت. پانزده فلوم فلزی محتوی خاکدانه های با قطر کوچکتر از 2 میلیمتر، 2 تا 4\75 میلی متر، 4\75 تا 5\6 میلی متر، 5\6 تا 9\75 میلی متر و 9\75 تا 12\7 میلی متر در سه تکرار تحت بارانهای یکسان با شدت ثابت 60 میلیمتر بر ساعت و مدت 30 دقیقه قرار گرفت. رطوبت اولیه خاکدانه ها قبل از اعمال هر رخداد به روش جرمی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که اثر اندازه خاکدانه بر تولید رواناب در سطح احتمال 0\05 معنیدار بود. بیشترین مقدار تولید رواناب در کلاس دوم خاکدانه اتفاق افتاد. این در حالی بود که کمترین مقدار آن در کلاس پنجم تولید شد. تولید رواناب همبستگی معنیدار با اندازه خاکدانه داشت (p<0\001 و R(2)=0\60).

۱۲تأثیر آتش سوزی خفیف بر نفوذ، رواناب و رسوب مرتع در منطقه کدیر
اطلاعات انتشار: مجله علوم و مهندسي آبخيزداري ايران، زمستان, دوره  ۵ , شماره  ۱۷، سال
تعداد صفحات: ۱۰
آتش سوزی یکی از خطراتی است که مراتع را تهدید می کند و بر ویژگی های مختلف آن ها اثرگذار است. از طرفی اثر آتش سوزی بر نفوذ و تولید رواناب و رسوب در کاربری مرتع و در دوره های زمانی ماهانه و فصلی کم تر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو پژوهش حاضر به منظور بررسی آتش سوزی خفیف مرتع منطقه کدیر در استان مازندران بر مقدار نفوذ، رواناب و رسوب صورت گرفت. در این پژوهش، یک محدوده مرتعی در منطقه ییلاقی کدیر انتخاب و از سه پلات با ابعاد 0.5×0.5 متر به عنوان پلات های شاهد (بدون آتش سوزی) و سه پلات دیگر با همان ابعاد به عنوان پلات های تیمار با آتش سوزی استفاده شد. سپس با استفاده از باران ساز مصنوعی اقدام به ایجاد بارندگی با شدت حدود یک میلی متر در دقیقه و قطر قطرات حدود یک میلی متر در سطح پلات های شاهد و تیمار گردید و نمونه برداری در سطح پلات ها، به مدت یک سال به صورت ماهانه در هر دو تیمار انجام گرفت. میزان نفوذ از بررسی بیلان آبی ورودی و خروجی رواناب از پلات ها اندازه گیری گردید. میزان روان آب و رسوب جمع آوری شده از سطح پلات ها نیز در آزمایشگاه تعیین و سپس بررسی تأثیر تیمار آتش سوزی بر نفوذ، رواناب و رسوب و اثر متقابل تیمار و زمان با استفاده از آنالیز واریانس صورت گرفت. نتایج بررسی ها نشان داد که اجرای تیمار آتش سوزی در کاربری مرتع سبب افزایش به ترتیب 1.18، 1.52 در تولید روان آب و رسوب و کاهش 1.014 برابری در میزان نفوذ گردید.

۱۳استفاده از دستگاه پاشمانی چند متغیره جهت تعیین میزان فرسایشپاشمانی
اطلاعات انتشار: دومین همایش ملی توسعه پایدار کشاورزی و محیط زیست سالم، سال
تعداد صفحات: ۸
شبیهسازهای باران ابزارهای ایدهآلی برای اندازهگیری میزان فرسایش، رسوب، رواناب، نفوذ و سایر زمینه های تحقیقاتی میباشند که در شرایط آزمایشگاه و صحرا مورد استفاده قرار میگیرند. هدف از این پژوهش، استفاده از شبیه ساز پاشمانی چند متغیره درشیبها و کاربریهای مختلف جهت برآورد میزان فرسایش پاشمانی بود. این آزمایش در دو کاربری زراعی و جنگل و در دو شیب 5 و 15 درصد در سه تکرار انجام شد. نتایج حاصل از مقایسه میانگین با استفاده از آزمون دانکن نشان داد با تغییر کاربری از جنگل به زراعی میزان پاشمان از25\56 به 29\37گرم در متر مربع افزایش پیدا کرد. همچنین فرسایش پاشمانی از 26\05 درشیب 5 درصد به 28\89در شیب 15 درصد، با تغییر میزان پاشمان همراه بود. بطور کلی با افزایش درجه شیب و تغییر کاربری میزان پاشمان، در سطح احتمالP<0\01درصد معنیدار بود.

۱۴بررسی اثر شدت و مدت زمان بارش بر فرسایش پاشمانی با استفاده ازدستگاه پاشمانی چندمتغیره
اطلاعات انتشار: دومین همایش ملی توسعه پایدار کشاورزی و محیط زیست سالم، سال
تعداد صفحات: ۸
فرسایش خاک و اثرات مرتبط با آن یکی از مشکلات بزرگ زیست محیطی جهان می باشد، که اثرات مخرب آن هم در درون منطقه و هم در بیرون منطقه قابل اغماض نیست. شناخت عوامل و فرآیندهای موثر بر فرسایش خاک در یک منطقه در ارائهراهکاری برای حفاظت خاک و محیط زیست سالم ضروری میباشد. هدف از این پژوهش، بررسی اثر شدت و مدت زمان بارش بر فرسایش پاشمانی با استفاده از شبیه ساز باران چند متغیره میباشد. برای این منظور، نمونه های خاک پس از عبور از الک 8 میلیمتری زیر دستگاه شبیهساز باران تحت شدت بارشهای 1\5و2 میلی متری و در بازه های زمانی 5و10و15و20دقیقه گرفتند. نتایج حاصل از مقایسه میانگین ها با استفاده از آزمون دانکن نشان داد که رابطه مثبت معنیداری بین زمان بارندگی و فرسایش پاشمانی P<0\ و 01 R2=0\95وجود دارد. همچنین با افزایش شدت بارش از 1\5به 2 میلی متر بر دقیقه میزان پاشمان از23\84به 31\10گرم برمترمربع رسید

۱۵بررسی تاثیر برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک برتولید رواناب و رسوب با استفاده از شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: تحقيقات مهندسي كشاورزي، سال
تعداد صفحات: ۱۶

۱۶بررسی میزان فرسایش و رسوب در واحد های مارنی اطراف دریاچه سد طالقان با استفاده از شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: هفتمین کنفرانس زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، سال
تعداد صفحات: ۱۰
یکی از معضلات اصلی زیست محیطی دریاچه های سدها، فرسایش و رسوب حوزه بالادست می باشد که باعث پر شدن سدها از رسوبات و کاهش عمر مفید آن ها می شود. در این پژوهش به منظور بررسی میزان روآن آب، رسوب، نفوذپذیری و غلظت رسوب در سازند های مختلف مارنی نئوژن، زیر حوزه های فشندک، آرموت، کشرود و سنگبان از حوزه آبخیز طالقان که مشرف به دریاچه سد طالقان بودند انتخاب شد. ابتدا دقت نقشه مارنهای منطقه که از نقشه زمین شناسی استخراج شده بود مورد ارزیابی صحرایی قرار گرفت. سپس تعداد 18 آزمایش شبیه ساز باران با دستگاه بزرگ باران ساز قابل حمل با سطح بارش 1.5 متر مربع در واحد های کاری در سه واحد سنگ شناسی مارنی Gy1 ، Ngc و Ngm بدون پوشش، در دو شیب 10 و 30 درصد با سه تکرار با شدت 30 میلیمتر بر ساعت(شدت متوسط منطقه با دوره بازگشت 10 سال) به مدت 30 دقیقه بارش در شرایط طبیعی عرصه انجام گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها ی میزان روآن آب، رسوب ، نفوذپذیری و غلظت رسوب با آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح کامل تصادفی و با نرم افزار آماری SAS انجام شد. تجزیه و تحلیل نتایج نشان داد که به لحاظ عوامل اندازه گیری شده فوق، بین سازند ها و نیز بین شیب 10 و 30 درصد اختلاف معنی داری وجود دارد، به طوری که بیشترین غلظت و میزان رسوب مربوط به واحد مارنی Gy1 و بیشترین رواناب مربوط به واحد مارنی Ngc بوده است. همچنین اثرات متقابل شیب و لیتولوژی فقط بر روی غلظت و میزان رسوب معنی دار بوده است، به طوری که بیشترین غلظت و میزان رسوب مربوط به واحد مارنی Gy1 در شیب 30 درصد و کمترین میزان غلظت رسوب مربوط به واحد مارنی Ngc در شیب 10 درصد بوده است.

۱۷تاثیر مقدار ترافیک بر فرسایش سطحی جاده جنگلی (مطالعه موردی: جنگل کوهمیان– آزادشهر)
اطلاعات انتشار: تحقيقات جنگل و صنوبر ايران، زمستان, دوره  ۲۰ , شماره  ۴ (۵۰)، سال
تعداد صفحات: ۱۱
تولید رسوب از مهم ترین اثرهای بعد از ساخت جاده های جنگلی می باشد. امروزه فرسایش خاک و پیامدهای ناشی از آن، به یکی از مهم ترین معضلات زیست محیطی تبدیل شده است. فرایند فرسایش جاده شامل جدا شدن ذرات و حمل رسوب توسط جریان آب یا رواناب به قسمت های پایین دست جاده یا ورود به سیستم های رودخانه ای می باشد. بنابراین برآورد مقدار رسوب حاصل از جاده های جنگلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این مطالعه به بررسی تاثیر مقدار ترافیک بر تولید رواناب و رسوب جاده جنگلی با استفاده از شبیه ساز باران پرداخته شد. با استقرار باران ساز و پلات یک مترمربعی روی سطح جاده، شبیه سازی باران در مدت زمان 30 دقیقه و شدت 81 میلی متر بر ساعت انجام و رواناب تولیدی از خروجی پلات جمع آوری شد. نتایج حکایت از اختلاف معنی دار رواناب و رسوب دو جاده و میانگین مقدار رواناب برای جاده با ترافیک بالا و پایین به ترتیب 49.1 و 22.1 لیتر بر مترمربع و میانگین مقدار رسوب به ترتیب 166.41 و 36.75 گرم بر مترمربع داشت. معنی دار بودن اثر ترافیک بر مقدار رسوب و رواناب تایید کننده این امر است که تعیین استاندارد و مقدار مصالح در مرحله ساخت و تعمیر و نگهداری باید با در نظر گرفتن ترافیک قابل انتظار انجام شود.

۱۸بررسی و مقایسه مقادیر مختلف ورمی کمپوست و پلی اکریل آمید در جلوگیری از فرسایش در اراضی شیب دار با استفاده از شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: اولین همایش سراسری کشاورزی و منابع طبیعی پایدار، سال
تعداد صفحات: ۱۲
بسیاری از خاک های مناطق خشک و نیمه خشک مستعد فرسایش ناشی از آبیاری هستند. یکی از روش های مبارزه با فرسایش خاک استفاده از تثبیت کننده های خاک مانند پلیمرهای شیمیایی و کودهای آلی مانند ورمی کمپوست می باشد. تحقیق حاضر کاربرد دو نوع ماده مختلف (پلی اکریل آمید نوع دانه سفید و ورمی کمپوست حاصل از کود گاوی) را در خاک لومی رسی، به منظور مقایسه رواناب، فرسایش و سرعت نفوذ نهایی در آزمایشگاه بررسی می کند. این مطالعه در سه شیب 2\5، 5 و 10 درصد صورت گرفت. نتایج نشان داد که خاک تیمار شده با پلی اکریل آمید در مقایسه با خاک تیمار شده با ورمی کمپوست، با افزایش غلظت پلی اکریل آمید در شیب های مختلف، رواناب و فرسایش خاک نسبت به ورمی کمپوست کاهش بیشتری می یابد. پلی اکریل آمیدها میزان نفوذ را 7 تا 30% در زمین های با شیب ملایم و بالاتر از 5% در زمین های با شیب تند افزایش داد. همچنین خاک های تیمار شده با پلی اکریل آمید، رطوبت خاک را 41\. تا 1\8% در شرایط خشکی و 5 تا 15% تحت شرایط معمولی نسبت به خاک تیمار شده با ورمی کمپوست افزایش داد. لذا پلی اکریل آمید در مقایسه با ورمی کمپوست خاک را در مقابل جریان های سطحی آب و در نتیجه از فرسایش بیشتر محافظت می کند. همچنین تهیه و فراهمی رطوبت توسط پلی اکریل آمید و فراهمی مواد غذایی غنی در ورمی کمپوست را برای محصولات کشاورزی تحت شرایط خشکی بهبود می بخشد. بنابراین می توان گفت پلی اکریل آمیدها به همراه ورمی کمپوست راه حل بسیار مناسبی برای جلوگیری از فرسایش در مناطق با بارندگی زیاد و شیب ملایم تا تند می باشد.

۱۹روند تغییرات هدررفت خاک و غلظت رسوب بر اثر کاربرد پلی آکریل آمید
اطلاعات انتشار: حفاظت منابع آب و خاك، تابستان, دوره  ۲ , شماره  ۴، سال
تعداد صفحات: ۱۵
مهار فرسایش خاک اهمیتی بسیار در مدیریت و حفاظت از منابع آب و خاک دارد. بر همین پایه، روش ها و شیوه های مختلفی برای مهار فرسایش خاک معرفی و مورد استفاده قرار گرفته اند. یکی از فناوری های نوین در زمینه مدیریت منابع خاک و آب در سال های اخیر، استفاده از افزودنی های خاک می باشد.حال آن که ابعاد مختلف کاربرد آن در حفاظت خاک به طور جامع مد نظر قرار نگرفته است. از این رو پژوهش حاضر به منظور ارزیابی کمی استفاده از افزودنی مهم پلی آکریل آمید بر مولفه های هدررفت خاک و غلظت رسوب خروجی در مقیاس کرت کوچک و در شرایط آزمایشگاهی در خاک های لسی شهرستان بجنورد واقع در استان خراسان شمالی صورت گرفت. بدین منظور، سطوح مختلف مصرف پلی آکریل آمید شامل 0.4، 0.6، 1، 2، 3، 4 و 6 گرم در مترمربع و یک تیمار شاهد (بدون استفاده از افزودنی پلی آکریل آمید) و با سه تکرار مدنظر قرار گرفت. سپس، تیمارهای مطالعاتی تحت بارش مصنوعی با شدت 1.2 میلی متر در ساعت و دوام نیم ساعت قرار گرفته و مقدار هدررفت خاک و غلظت رسوب در زمان های مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت. تحلیل نتایج حاصل نشان دهنده معنی دار بودن اثر کاهنده استفاده از پلی آکریل آمید بر هدررفت خاک (P=0.04) و غلظت رسوب (P=0.004) دارد. بیشترین مقدار مجموع هدررفت خاک و غلظت رسوب کل در تیمار شاهد به ترتیب با مقدار 49.32 گرم و 10.79 گرم در لیتر و کمترین مقدار هدررفت خاک و غلظت رسوب در تیمار 6 گرم در مترمربع به ترتیب با مقدار 18.03 گرم و 6.93 گرم در لیتر رخ داد. همچنین نتایج بدست آمده موید عدم تاثیرپذیری معنی دار (P>0.3) مقدار هدررفت خاک و غلظت رسوب در هر گام زمانی از پلی آکریل آمید بود. بر پایه نتایج بدست آمده می توان استفاده از پلی آکریل آمید به عنوان یکی از گزینه های مناسب برای حفاظت منابع آب و خاک را پیشنهاد نمود.

۲۰تاثیر پلی وینیل استات بر هدایت هیدرولیکی و تولید رواناب و رسوب در یک خاک مارنی
اطلاعات انتشار: آب و خاك (علوم و صنايع كشاورزي)، مهر و آبان, دوره  ۲۷ , شماره  ۴، سال
تعداد صفحات: ۱۰
مارن ها از جمله سازندهای حساس به فرسایش آبی هستند. پلی وینیل استات به عنوان پلیمر قابل تجزیه در طبیعت است که مصرف آن اخیرا در برنامه های حفاظت خاک مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش به منظور بررسی تاثیر پلی وینیل استات بر هدایت هیدرولیکی و تولید رواناب و رسوب در یک خاک مارنی انجام گرفت.برای این منظور پلیمر در پنج سطح شامل صفر، 50، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار در سه تکرار در سطح خاک مصرف گردید. خاک های تیمار شده با پلیمر به 15 فلوم فلزی به ابعاد 0.5 متر در 1 متر و عمق 15 سانتی متر ریخته شدند. فلوم ها در شیب 5 درجه (9 درصد) تحت پنج رخداد باران یکسان شبیه سازی شده (با شدت 40 میلی متر بر ساعت و مدت 30 دقیقه) به فاصله حدود یک هفته قرار گرفتند. بر اساس نتایج، نفوذپذیری و هدایت هیدرولیکی اشباع خاک به طور معنی داری به ترتیب در سطح احتمال 0.05 و 0.01 تحت تاثیر مثبت پلی وینیل استات قرار گرفت. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر تیمارهای پلی وینیل استات بر تولید رواناب و رسوب در سطح احتمال 0.05 معنی دار بود. مقدار 50 کیلوگرم در هکتار پلی وینیل استات بیشترین تاثیر را در افزایش هدایت هیدرولیکی اشباع و نفوذپذیری خاک و کاهش رواناب و رسوب در خاک مارنی داشت. مقدار نفوذپذیری خاک در تیمار 50 کیلوگرم در هکتار 16.6 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش یافت. این پژوهش نشان داد که پلی وینیل استات می تواند به عنوان پلیمری مناسب برای بهبود ساختمان خاک و مهار رواناب و رسوب در سازندهای مارنی مصرف گردد.

۲۱ارزیابی تغییرات زمانی فرسایش پاشمانی در شیب های مختلف و کاربری های کشاورزی و جنگل
اطلاعات انتشار: حفاظت منابع آب و خاك، بهار, دوره  ۳ , شماره  ۳، سال
تعداد صفحات: ۱۰
فرسایش خاک و اثرات مرتبط با آن یکی از مشکلات بزرگ زیست محیطی جهان می باشد، که اثرات مخرب آن هم در درون منطقه و هم در بیرون منطقه قابل چشم پوشی نیست. پاشمان و انتقال ذرات خاک به وسیله قطرات باران، آغازگر مکانیسم فرسایش آبی می باشد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تغییرات زمانی فرسایش پاشمانی در شیب ها و کاربری های مختلف با استفاده از شبیه ساز باران بود. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار انجام شد. تیمار ها شامل مدت زمان بارندگی در چهار سطح 5، 10، 15 و 20 دقیقه، شیب در دو سطح 5 و 15 درصد و در دو کاربری جنگل و کشاورزی بود. مقایسه میانگین ها نشان داد که مقدار پاشمان در مدت زمان بارندگی20 دقیقه به ترتیب 2.8، 1.67 و 1.08 برابر زمان های 5، 10 و 15 دقیقه است. همچنین میانگین مقدار پاشمان در کاربری کشاورزی 29.37 و در کاربری جنگل 25.56 گرم بر متر مربع بود. نتایج حاکی از آن است که با افزایش درجه شیب از 5 به 15 درصد فرسایش پاشمانی 11 درصد افزایش می یابد. به طور کلی، با افزایش درجه شیب و تغییر کاربری از جنگل به کشاورزی مقدار پاشمان به طوری معنی دار افزایش می یابد، لیکن بین زمان های انتهایی بارش (15 و 20 دقیقه) از نظر مقدار تفاوت معنی داری مشاهده نگردید.

۲۲اثر کاه و کلش برنج بر تولید رواناب سطحی و هدررفت خاک در کرت های کوچک
اطلاعات انتشار: حفاظت منابع آب و خاك، تابستان, دوره  ۳ , شماره  ۴، سال
تعداد صفحات: ۱۱
فرسایش خاک از چالش های مهم در حفاظت بهینه از منابع آب و خاک است. پوشش سطح زمین، بر فرآیندهای تولید رواناب و هدررفت خاک موثر است. امروزه مواد افزودنی و اصلاح کننده متنوعی با هدف حفظ آب و خاک در سرتاسر جهان مورد استفاده قرار می گیرد. با وجود این، نقش مواد اصلاحی آلی قابل دسترس و دوستدار محیط زیست کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بر همین پایه، در این پژوهش به بررسی تاثیر کاربرد کاه و کلش برنج با مقدار نیم کیلوگرم در مترمربع در مقیاس کرت و در سه تکرار با شیب 20 درصد بر مقدار رواناب و هدررفت خاک با استفاده از شبیه ساز باران روی خاک لومی رسی شنی پرداخته شد. پس از پخش کردن کاه و کلش در سطح خاک، کرت ها به مدت 15 دقیقه تحت بارش 50 و 90 میلی متر بر ساعت قرار داده شدند. نتایج نشان داد که اثر تیمارها در دو شدت 50 و 90 میلی متر بر ساعت بر کاهش حجم رواناب و در مقایسه با کرت شاهد به ترتیب در حدود 90 و 96 درصد بود و مقدار هدررفت خاک در هر دو شدت را کاملا متوقف نمود. همه اختلافات در سطح احتمال یک درصد معنی دار ارزیابی شد.

۲۳تغییرات رواناب در ابعاد کرت در نمونه های خاک با بافت مختلف تحت رخدادهای یکسان باران شبیه سازی شده
اطلاعات انتشار: تحقيقات آب و خاك ايران (علوم كشاورزي ايران)، پاييز, دوره  ۴۴ , شماره  ۳، سال
تعداد صفحات: ۱۰

۲۴کارایی پلی وینیل استات در کاهش رواناب و رسوب در خاک مارنی تحت تاثیر رخدادهای یکسان باران
اطلاعات انتشار: تحقيقات آب و خاك ايران (علوم كشاورزي ايران)، , دوره  ۴۳ , شماره  ۲، سال
تعداد صفحات: ۶
پلیمرها نهاده های مناسبی برای پیشگیری از رواناب و هدررفت خاک هستند. این تحقیق به منظور بررسی کارایی پلی وینیل استات در کاهش رواناب و رسوب در یک خاک مارنی در شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت. برای این منظور پنج سطح پلی وینیل استات شامل صفر، 50، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار در سه تکرار به سطح خاک مارنی داخل فلوم ها پاشیده شد و تحت پنج رخداد باران شبیه سازی شده با شدت ثابت 40 میلی متر بر ساعت و مدت 30 دقیقه قرار گرفت. بر اساس نتایج، اثر رخداد بارندگی و پلی وینیل استات بر تولید رواناب و عملکرد رسوب به ترتیب در سطح احتمال 1% و 5% معنی دار بود. تولید رواناب و عملکرد رسوب از رخداد اول تا رخداد چهارم بارندگی به دلیل تخریب بیشتر خاک و کاهش نفوذپذیری خاک افزایش یافت. مقدار رواناب و رسوب در تیمار 50 کیلوگرم در هکتار به ترتیب 16.6 و 38 درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش یافت. تیمار 50 کیلوگرم در هکتار پلیمر از نظر مهار رواناب و رسوب موثرترین سطح شناخته شناخته شد. در پژوهش های آینده، کارایی مقادیر کمتر این پلیمر در کاهش تولید رواناب و رسوب و نیز استقرار گیاه، را در شرایط منطقه می توان مورد بررسی قرار داد.

۲۵طراحی، ساخت و آزمون نازل های شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: پژوهش هاي حفاظت آب و خاك (علوم كشاورزي و منابع طبيعي)، , دوره  ۲۰ , شماره  ۶، سال
تعداد صفحات: ۲۰
نمایش نتایج ۱ تا ۲۵ از میان ۶۲ نتیجه