۵۱بررسی مضامین اسلامی و شرقی در آثار نویسندگان بزرگ روسیه (بررسی موردی آثار آلکساندر پوشکین، لف تالستوی و ایوان بونین)
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۳
فرهنگ و اعتقادات شرق و همچنین آثار و شخصیت های برجسته شرقی همیشه مورد توجه نویسندگان و شاعران بزرگ جهان، بخصوص روسیه بوده که تحت تأثیر آثار و مفاخر دینی و ادبی مشرق زمین شاهکارهای متعددی را خلق کرده اند. وجود مرزهای طویل و مشترک روسیه با ایران و دیگر ممالک اسلامی، همچنین وجود مناطق مسلمان نشین قفقاز در خاک روسیه و نشر فرهنگ اسلامی از این طریق و نیز ترجمه فراوان اشعار شاعران بزرگ ایران مثل مولوی، سعدی، حافظ و... به زبان روسی در اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم از عوامل مهم توجه وافر نویسندگان روسی به فرهنگ و اعتقادات دینی و همچنین شاهکارهای ادبی مشرق زمین م یباشد. نویسندگان بزرگ روسیه با الهام و بهره گیری از مفاهیم قرآن کریم و همچنین شاهکارهای بزرگ شرقی، بخصوص ایرانی، آثار جاودانی از خود به یادگار گذاشته اند و در آثارشان از قرآن کریم، مسجد، مناره و گنبد منقوش سخن گفته اند؛در این مقاله ضمن تحلیل و بررسی برخی از آثار نویسندگان روسی مانند پوشکین، تالستوی و بونین، سعی می شود منبع الهام و پیدایش این آثار و همچنین به علت توجه وافر این نویسندگان به آثار دینی و ادبی مشرق زمین بررسی شود.پوشکین بازتاب شرایط روحی و روانی او در « تاسی از قرآن » مجموعه اشعار دوران سخت تبعید در شمال روسیه است. او با بهره گیری از مفاهیم قرآنی و با سرودن این اشعار، روحیه و امید به آزادی را در خود تقویت می کرد. بونین نیز در اشعار خود به صراحت احترام به اسلام و پیامبر اکرم را مطرح و به امت مسلمان توصیه می کند تا در پی کمالات اخلاقی، رفتار و اخلاق شایسته باشند. او همچنین در آثار خود نشان داده است که نگران سرنوشت انسان و اعتقادات اوست و از ای نرو پیروان ادیان مختلف را به اتحاد و حفظ اصول و موازین دینی و اخلاقی دعوت کرده است.

۵۲بررسی منزلت علمی علوم انسانی در میان سایر رشته های علمی
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۱۳
پیشرفت علمی هر جامعهای وابسته به نتایج تحقیقات در رشتههای مختلف علوم انسانی است. به همین دلیل باید در مجامع علمی به بررسی منزلت علمی این حوزه توجه شود. از آنجا که بحث– های مفهومی درباره رشتههای گوناگون علوم انسانی ضعیف است، کنکاش و بررسی در این زمینه ضروری مینماید. در این مقاله ،برای رسیدن به این منظور علوم انسانی و علوم تجربی از نظر جایگاه علمی مقایسه شده اند. در این پژوهش پس از پرداختن به معنای علم و روش علمی و ملاکهای علمی بودن یک رشته، سیر تاریخی علم و روش های تحقیق علمی ب هطور مختصر مطرح شده، سپس درباره تفاوت– ها و شباهتهای علوم طبیعی و انسانی بحث شد و این نتیجه به دست آمد که علوم انسانی در موضوع، هدف و روش های تحقیق دارای ماهیتی مخصوص به خود بوده و در عین ویژه بودن با رشتههای مختلف علوم تجربی مناسباتی دارد و دیگر آنکه رو ششناسی علوم تجربی تنها راه کشف حقایق نیست و در عین حال باید شیوههای پژوهش و روش تحقیق علوم انسانی در رویکردهای کمی و کیفی مشخص شوند. همچنین در انتها پیشنهادهایی در ارتباط با ایجاد نگرش مثبت به علوم انسانی و تغییر در برنامهریزیها و سیاستگذاریهای علمی و آموزشی عرضه شد.

۵۳بررسی نظام آموزش عالی کشورهای جهان و ایران
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۷
تولید و اشاعه دانش و نقد آن، کارکردی است که عمدتاً از م ؤسسات آموزش عالی، انتظار می رود . در سال های قبل و خصوصاً در دهه های میانی قرن گذشته ، مسائل و مشکلات آموزش عالی، عمدتاً درونی بوده و براساس همین بینش، کمتر به چالش هایی که مرتبط با عوامل بیرونی سازما ن ها است، پرداخته شده . فضای فیزیکی، آزمون ورودی، امکانات رفاهی برای دانشجویان و ... عمدتاً از مسائل درون سازمانی هستند. وری اطلاعات و ارتباطات، دانشگاه ها در تعامل وری خصو صاً فن با پیشرفت فن بیشتری با محیط پیرامون خود قرار گرفته اند . لذ ا، بر همین اساس ضرورت دارد با رویکردی چالش محور به آموزش عالی نگریسته شود . نحوه و چگونگی اشتغال دانش آموختگان، روند تغییرات جمعیتی نظام های حکومتی و بینش های سیاسی، پدیده فرار مغزها و ... از جمله چالش هایی هستند که نظام آموزش عالی در دوران معاصر با آنها در کشاکش است. امروزه دانشگاه با توجه به اوضاع جهانی یعنی وضعیت علمی، فناورانه، اقتصادی و وضعیت بین المللی با چالش های بزرگی مواجه است . شناخت این چالش ها به ما کمک می کند تا بتوانیم خودمان را برای رسیدن به توسعه آماده کنیم . در این مقاله به برخی از مهم ترین چالش های آموزش عالی در ایران به صورت مختصر اشاره می کنیم

۵۴بررسی نگرش دانشجویان نسبت به نظام آموزش علوم انسانی در ایران
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۳۱
در مورد اهمیت و جایگاه علوم انسانی در بستر توسعه دانش جامعه و نقش آن در ایجاد و گسترش زمینه های دانشی و فرهنگی لازم برای توسعه فراگیر و پایدار کشور مطالعات و مبانی نظر ی فراوانی فراهم شده است . از سویی دیگر بسط و توسعه روزافزون دانشکده ها و دانشجویان این رشته ها در گرایش های مختلف و سطوح متعدد، علاوه بر تبعات مثبت و دلخواهی که امید است به همراه داشته باشد، ممکن است به همان عوارض ناخواسته و نامطلوبی دچار گردد که اغلب گریبا نگیر تمام کمیت محور ی ها و افراط های نابجا بوده است . از این روست که پیدایش موضوع آسیب شناسی درباره نظام آموزش علوم انسا نی ضرورت می یابد و یافتن نقاط ضعف و کاستی در این فرایند پیچیده و حساس اهمیت و اولویت قابل توجهی را به خود اختصاص می دهد.عوامل متعددی را م ی توان برشمرد که بر کارکرد نظام رسمی و دانشگاهی آموزش علوم انسانی تأثیر می گذارد. در این میان، پژوهش حاضر به کاوش در سه حوزه شیوه های گزینش، روش های آموزش و عوامل محیطی می پردازد و از طریق گردآوری اطلاعات لازم از نمون ه ای به حجم 1613 نفر از دانشجویان رشته های علوم انسانی، به کمک پرسشنامه ای سیزده سؤالی، فرضیه اصلی اعمال وجود کاستی و نقص در نظام آموزش علوم انسانی را می آزماید . پس از جمع آوری داده ها و تحلیل آنها به کمک فنون آماری مناسب و کارآمد، فرضیات فرعی تحقیق تأیید شده و در مجموع فرضیه اصلی پژوهش نیز در سطح اطمینان 95 درصد پذیرفته می شود. در پایان بر مبنای یافته های تحقیق، پیشنهادهایی کاربردی در چهار سطح قبل از دانشگاه ، دانشگاه ، جامعه و پژوهشی عرضه شده است.

۵۵بررسیِ موانع فراروی تحقیق، در حوزه علوم انسانیِ کشورهای درحال توسعه (با تأکید بر ایران
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۷
پژوهش 2 حاضر به جایگاه و موانع موجود بر سر راه تحقیق علمی در میان کشورهای موسوم به پیرامونی یا درحال توسعه را با تأ کید بر مشکلات پیش روی امر پژوهش علوم انسانی در کشور ایران توجه کرده است . جوامع پیرامون با مشخصات ویژه توسعه نیافتگی خود ،ازنقطه نظر مقوله تحقیق نیز شاخص های ضعیفی را نشان می دهند و این یکی از دلایل عقب ماندگی و کم رشدی این قبیل کشورهااست. دراین مقاله سعی شده تا درباره وضع یت تح قیق در کشورهای پیرامونی و مسئله هایی که باعث عدم کارایی ،نارسایی و به نتیجه نرسیدن تحقیقات شده است،بارویکردی معطوف به ایران بحث شود .براین اساس، هدف مقاله حاضر، نق د، بررسی و تحلیل معضلات و مسئله های تحقیق در علوم انسانیِ کشورهای موسوم به پیرامونی به ویژ ه ایران است،و شناخت یابی نسبت به آنچه به عنوان موانع و تنگناههای موجود بر سر راه پژ وهش_محوری دراین جوامع شناخته می شود، دلیل ضرورت انجام این پژوهش و مطالعات صورت گرفته،است.موضوع این مقاله، بحثی جامعه شناختی از نوع کیفی،و روش آن تحلیلی_انتقادی می باشد. بادرنظر گرفتن عوامل متعددو متنوع موجود، عواملی همچون سوء مدیریت علمی و برنامه ریزی های ناصواب، کمبود منابع م الی لازم، عدم سلامت نسبی ساختاراقتصادی ،اجتماعی، سیاسی از جمله اهم مشکلات و مسئله هائی هستند که درمسیر این پژوهش،به عنوان مهمترین عوامل مؤثر در وضعیت نابسامان تحقیقات دراین کشورها،طرح وبررسی شده اند

۵۶بررسی وضعیت و نقش رسال ههای تحصیلات تکمیلی در تولید علم
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۵
از رویکردهای ارتقای کیفیت رسا له های تحصیلات تکمیلی برای علم آفرینی ،روان سازی منابع شناخت و انتخاب موضوع ، هدف گذاری و مراحل پیشنهاد ، تصویب و تبیین جایگاه آن در نقشه علمی رشته ای، آشنا ساختن محققان و دانشجویان با الگو(ها)ی ارزشیابی رساله های مذکور است. هدف این مقاله رامی توان ارائه زمینه های پایه ای دستیابی به رویکردسیستمی سطوح موضوع گزینی درعلم آفرینی،چرخه علم آفرینی،رویکردهای عل م آفرینی،منابع موضوع شناختی و شاخص های ارزشیابی رساله های دانشجویان در تحصیلات تکمیلی نام برد. مقاله با مطرح کردن ارزش و شایستگی برای طرح های پژوهشی دانشجویی مباحث خودرادرراستای روش تبیین طرح تحقیق با بررسی انواع ارزشیابی ها و کنترل به پیش می برد. شکافتن منابع تولید موضوع و سازوکارهای کاربردی رساله های تحصیلات تکمیلی و ک اربست های شخصی محقق موضوع دیگری است که دستیابی به الگوی علّی فناوری نظریه پ ردازی و الگوی گذار از رساله به علم (نظریه والگو) را به ارمغان می آورد. چارچوب پژوهشی مباحث مقاله با اولویت بندی معیارهای تحقیق مناسب از منظر صاحب نظران و ارزیابی یکصد رساله در دور ه تحصیلات تکمیلی رشته مدیریت با ارائه راهکارهای ارتقای اثربخشی طرح های مذکور تنظیم شده است

۵۷بستر سازی افزایش اثربخشی رشت ههای علوم انسانی با کاهش موانع ادراک متقابل سایر رشته ها
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۸
در پیشینه تدریس و یادگیری، اصطلاحات گوناگون و گیج کننده ای برای مفهوم مقاصد بیان شده است؛ به طور مثال، وارینگ ( 1999 ) و پتی ( 1998 ) هدف های رفتاری آموزشی و پر ور ش و پیامد های یادگیری را در معنای مشابه برای مقاصد به کار می برند. هدینگتن ( 2000 ) هدف های رفتاری (آنچه معلم می خواهد در تدریس خودارائه دهد) را ازپیامدهای یادگیری (آنچه شاگرد در واقع یاد گرفته) متمایز می سازد. پتی عنوان هدف های مشخص اسمارت رادر معنای مشابه برای ستانده به کار می برد که هر حرف آن درانگلیسی به ترتیب به معنای مشخص، قابل سنجش، مقبول،واقعی ومحدود به زمان می باشد. برای طراحی پیشرفت شاگرد با نیازهای ویژه در رسیدن به پیامد اسمارت، عبارت هدف نشانه شده را در اغلب اوقات به کار م یبرند. رابرت م یگر از چهار حرف الفبای زبان انگلیسی یعنی ABCD که هر حرف نشان دهنده یک اصطلاح برای توصیف هدف رفتاری است، استفاده می کند. معادل این چهار حرف در زبان فارسی کلمه مرشداست که هر حرف آن برگرفته از اول کلمات مخاطب یعنی شاگرد، رفتار، شرایط و درجه مناسب برای یادگیری یک مفهوم درسی است. از سال 1964 تاکنون نویسندگان بسیاری از طبق هبندی هدف ها سخن گفته اند. طبقه بندی هدف های مشخص در نتیجه گردهمایی معاونان آموزشی دانشگاه های معتبر آمریکا در سال 1956 توسط بنیامین بلوم در سه حیطه شناختی (مهارت ها و توانمندی های عقلی)، عاطفی (ارزش ها و نگر شها) و روان حرکتی تدوین و معرفی شد. هدف های مشخص به رفتارهای قابل مشاهده و نه تدریس چند برابر « هدف درحال حاضر » می سازد. این مقاله به منظور کاهش این پیچیدگی، اصطلاح را برای هدف « هدف فراحال میان مدت » را برای هدف کوتاه مدت رفتاری و ر ابرای منظور انتخاب کرد ه، از آن در « هدف فراحال بلند مدت » جزیی و بسترسازی افزایش اثربخشی یادگیری با کاهش موانع ادراک متقابل از مقاصد برنامه ریزی محتوای کتاب های درسی، تدریس استاد و یادگیری دانشجویان استفاده می کند. براساس الگویی معرفی شده م یتوان ارتباط بین ادراک استاد از محتوای درس، ادراک او از یادگیری در موقع تدریس و ادراک شاگردازمحتواو روش یادگیری را همساز نمود. درک متقابل این عناصر موجب کاهش ابهامات و نزدیکی بین آنها و افزایش اثربخشی آموزشی می شود

۵۸تاثیر کشورشناسی بر میزان فراگیری زبانهای خارجی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۴
زبانهای خارجی یکی ازمهمترین بخش های رشته علوم انسانی به شمار می روند؛چراکه درجهان امروز دنیای بدون ارتباط و تعامل هیچ مفهومی ندارد . به منظوربالابردن این ارتباط دوطرفه وبهره گیری ه رچه بیشترازآن دررشته های مختلف علوم انسانی،ضرورت فراگیری زبانهای خارجی بسیار محسوس است .اغلب زبان آموزان به هنگام فراگیری و به کارگیری زبان خارجی با مشکلات متعددی روبه رومی شوند؛یکی ازاین مواردعدم شناخت کافی و کامل از نحوه به کار بردن کلمات آموخته شده در مو قعیت های پیش آمده به دلیل ندانستن فرهنگ آن کشور می باشد.درمقاله حاضراهمیت امرمطالعه وشناخت مباح ثی چون فرهنگ، تاریخ، جامعه، رسوم وسنت ها،دین و باورهای مذهبی که همگی را می توان تحت عنوان کشور شناسی گردآورد،به هنگام فراگیری زبانهای خارجی مطالعه می شود .درکار فوق تأثیرآشنایی با موضوع کشورشناسی در میزان فراگیری زبان های خارجی به طورعام بررسی م ی شود. در پایان نتایج به دست آمده، پیشنهاد های ارائه شده ومنابع ذکر می گردد

۵۹تأثیر شعر در دگرگونی احوال و تصمی مگیری افراد
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۱
احمدبن عبداله الخجستانی را پرسیدند که تومردی خربنده بودی به امیری خراسان چون افتادی؟ گفت : به باد غیس در خجستان روزی دیوان حنظله بادغیسی همی خواندم، بدین دو بیت رسیدم:مهتری گر به کام شیر دراست شو خطر کن زکام شیر بجوی یا بزرگی و عزّ و نعمت و جاه یا چو مردانت مرگ رویاروی داعیه در باطن من پدید آمد که به هیچ وجه در آن حالت که اندر بودم، راضی نتوانستم بود، خران را بفروختم و اسب خریدم، و از وطن خویش رحلت کردم و به خدمت علی بن اللیث رسیدم ... [ تا اینکه ] دست از طاعت صفاریان باز داشتم و خواف را غارت کردم و به روستای بشت بیرون شدم، و به بیهق درآمدم . دو هزار سوار بر من جمع شد . بیامدم و نیشابور بگرفتم، و کار من بالا گرفت و ترقی همی کرد تا جمله خراسان، خویش را مستلخص گردانیدم . اصل و سبب این دو یت شعر بود ... . (چهار مقاله، نظامی عروضی سمرقندی) سرآغاز سخن، با نقل بخشی اندک از کتاب چهار مقاله بود که در آن دو بیت شعر سبب به امارت رسیدن یک نفر خربنده (خرکچی) شده بود. آنچه د ر خصوص رودکی سمرقندی و قصیده بوی جوی مولیان وی و منقلب شدن امیر سامانی آمده، یا درباره فرخی سیستانی و قصیده با کاروان حلّه وی خوانده ایم و می دانیم یا حکایت های اسکافی، صاحب بن عباد، یا دیگر مضامین و مفاهیمی که در کتا ب های مختلف می خوانیم، در می یابیم که چ گونه یک بیت شعر یا یک عبارت ساده می تواند به آن اندازه مؤثر باشد، به گونه ای که نظیر آن را هرگز نم ی توان ایجاد کرد و یا با دیگر محرکه ها، برای شخص یا اشخاصی ب ه وجود آورد. این خاصیت شعر است و یا عبارت ساده ادبی که مربوط است به بخشی از علوم، با عنوان علوم ا نسانی و یا به قولی، علوم بشری ، که شاید در چشم و نگاه بسیاری از عالمان علوم غیربشری هیچ م ی نماید و کسی آن را در حساب نمی آورد. در خانه هر مسلمانی کتاب قرآن و دیگر کتب مربوط را م ی توان دید . دیوان حافظ را در کنار قرآن کریم، روی تاقچه م ی گذارند و یک غزل آن را تیمناً سر آغاز کار می دانند و روح و جانشان را با خواندن و شنیدن آن طراوت و لطافت می بخشند و آرامش خاطر م ی یابند و بر همان حال و آرامش تصمیم میگیرند و خشم خویش فرو می نشانند. در این مقاله کوشش خواهد شد تا نمون ه هایی از تأثیر علوم انسانی ، و به طور جزئی تر ادبیات فارسی ، در امور مدیریتی و تصمیم گیری های مربوط به آن بیان شود.

۶۰تأملاتی پیرامون وضعیت رشته زبا نشناسی و آموزش زبان های خارجی در ایران
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۸
قصد داشتم قبل از گزارش در مورد گروه زبان شناسی و زبان های خارجی ازجناب آقای دکتر گلشنی به دلیل زحمات حداقل 10 سال گذشته به منظور ارتقاء مسائل علوم انسانی و رفع نواقص و پیدا کردن جایگاه والای آن، تشکر کنم . اما جناب آقای دکتر صدقی نقل قولی را بیان کردند که لازم دیدم یک مزاحی با آقای دکتر گلشنی بکنیم . در روزنامه خواندم که از قول انیشتین گفته بود اگرمی دانستم که پایان ک ار فیزیک و این کاری که من انجام دادم به این جا ختم می شد می رفتم کفاش می شدم یا هنرمند می شدم. ما خدمت استاد ارجمند جناب آقای دکتر گلشنی استاد برجست ه فیزیک دانشگاه صنعتی شریف که وقت شریفشان را خیلی مصروف علوم انسانی می کنند ارادت داریم و جناب آقای دکتر صد قی، اگر قرار باشد که در آینده نزدیک بر اساس این نقل قول – به نظر من غیر معتبر از – یونسکو فقط زبان انگلیسی و اسپانیایی و عربی بماند و بقیه به پایگاه تاریخ بروند . این تلاش ها به نظر می آید که خیلی ( مثمر ثمر نباشد. ( 1بنده پنج سال با یونسکو همکاری داشتم . دو سال در مقر یونسکو ، سه سال هم به عنوان استاد مأمور از طرف دانشگاه در کمیسیون ملی در یونس کو.من ادبیات یونسکو را خیلی خوب می دانم. یونسکو شعارش این است که فرهنگ ها و حتی خرده فرهنگ ها را به دلایل مختلف حفظ بکنند . بنده عضو کمیته حافظه جهانی هستم و پول های کلا نی را خرج می کند که یک نسخه خطی اگر در یک منزلی به میراث گذاشته شده آن قدر آن مملکت، دولت، یونسکو خرج بکند که حفظ شود و اگر یونسکو پیش بینی اش بر این است که حالا بعد از یک مدتی اینها همه مدعی می شود بر دو یا سه زبان به ظاهر خالق، فکر نمی کنم که این کارها درست باشد. لازم است که بنده مقاله ای را که در این خصوص چاپ کرده بودم خدمتتان تقدیم کنم .و اما گروه زبان شناسی و زبان های خارجی که بعد از تشکیل این شورا در سال 75 شاید اخرین گروهی بود که با 7 ، 8 ماه تاخیر با مسئولیت اینجانب شروع به کار کرد . ما تقریباً از تمام گروه های زبان های خارجی و زبان شناسی ایران عضو داریم که به عنوان داور، همکار و کسانی که برای اهداف این شورا با ما همکاری می کنند و چون وقت کم است نمی خواهم به آمار و ارقام ریز بپردازم. گروه ما تقریباً تمام کتاب هایی که سمت در این حوزه چاپ کرده نقد و بررسی علمی کردند برای بعضی از آنها لازم بوده که از طرف ریاست محترم شورا جناب آقای دکتر گلشنی نامه ای به مؤلف نوشته شود تا برای تجدیدنظر در چاپ های بعدی درنظر گرفته شود بسیاری از آنها هم در مقالات و نشریه ای که جناب آقای دکتر موسوی معرفی کردند آمده و در آیند ه هم خواهیم داشت . کارهای زیادی شده کار های زبان شناسی در هر جایی بوده تقریباً کت اب هایش خریداری شده و اکثر آنها را دو داور داوری کرده و مراحل بعد ی اش را طی می کند. این کاری است که به هر حال شبیه آن در سایر شاخه های شورای بررسی متون انجام می شود. ما هم طبق این روال کارمان را انجام می دهیم. ولی آن چیزی که وجه مشترک تمام این گروه هاست آن مسئله مهمی ست که توجه به علوم انسانی نمی شود یا علوم انسانی مورد کم لطفی واقع شده و می شود. در آخرین نشست و زمانیکه که خدمت مقام معظم رهبری رسیدیم به ابتکار و پیگیری های جناب آقای دکتر گلشنی همین معنا در کلام مقام معظم رهبری هم آمد و چاپ شده و در خدمت دوستان و عزیزان هست. معمولاً این مدت را که مقالات را مرور می کردند گوش می کردیم و صحبت همکاران در اکثر موارد ما علت یابی نمی کنیم ما علت را فراموش می کنیم .

۶۱تأثیر تدریس دروس تخصصی رشته های الهیات به زبان عربی (از متون اصلی) در نیل به اهداف تحصیلی
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۰
دراین مقاله نویسنده به دنبال اثبات این مسأله است که چراتدریس دروس تخصصی دررشته های الهیات به زبان عربی می توانددرنیل به اهداف طراحی شده برای این رشته مثمر باشد. اگرماسطوح تحصیلی یک علم رادردانشگاه به دوسطح مقدماتی و پیشرفته تقسیم کنیم،برای هریک ازاین دوسطح دروس خاصی درنظر گرفته می شود که کسب مهارت هایی نیزازآنهامورد انتظاراست.درابتداسعی درایجادگروهی دانش ها و مهارت های مقدماتی جهت ورودبه فضای تخصصی آن رشته است که معمولاً با دروس پایه تأمین می شود . دراین سطح هدف،آشناسازی دانشجو با مبانی، مقدمات، تعاریف،اهداف وفواید ،زبان آن علم وتاریخ شکل گیری اندیش ه های مطرح در آن علم می باشد.باتوجه به این اهداف به نظر می رسد،آموزش محتوادر این مرحله تا حدودی می تواند،موضوع محورباشد ؛یعنی دانشجو صرفا باید بر اساس سیر و ترتب منطقی مباحث یک علم،باموضوعات و مسائل وآراونظریات اندیشمندان ومکاتب گوناگون آن علم ونیز ایرادات واشکالات احتمالی آن آرا ، آن هم به نحوکلی و نه به تفصیل،آشناشود؛لذادراین دروس بایدازآثار تعلیمی دارای ویژگی های خاص که فهم مقدماتی ومبانی علمی رشته رابا آسانی ، دقت و نظم ایجاد کنند، استفاده نمود تا دانشجو با اندیشه اندیشمندان آن علم به نحو کلی آشنا شود و از برخی نظرات و براهین اصلی دیگر درزمینه آن اندیشه ها اجمالاًآگاهی یابد، موضوع اصلی آن علم رابشناسد

۶۲تأملی در پار های مسایل بنیادین باستان شناسی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۱۷
ظهور پدیده آرکئولوژی (باستان شناسی – دیرینه شناسی ) در دوره جدید درمنطقه غربی تاریخ جهان و توسعه و تسرّی آن در میان جوامع دیگراز جمله رویدادهای مهم و تاثیر گذار سده های اخ یر بوده است . رشد و بسط شتابناک مطالعات باستان شناسی در سطح جامعه جهانی و همکاری ها و داد وستدهای چند سویه و تداخل های چند ضلعی باستان شناسی با رشت ه ها ، دانش ها وحوزه های فکری و معرفتی دیگر، شانه به شانه بسط و پیچیده تر شدن قلمرو موضوعی ، روش شناسی و همچ نین مسئله های ریز و درشت علمی و نظری مطرح شده در باستان شناسی، هم زمینه را برای طرح نقدها و تحلیل های فلسفی و مطالعات و تاملات معرفت شناختی درباره ماهیت یکی از پیچید ه ، دشوار، وسوسه انگیز، تأثیر گذار و تأثیر پذیرترین رشت ه ها و دان ش های برآمده از کورهتحولات زنجیره ای و نفس گیر تاریخی دنیای مدرن و فرآوره اندیشه و عقلانیت و مدنیت مدرنیته مستعد تر کرده، هم میدان را برای طرح مباحث معرفت شناختی و تحلیلی فرا خ تر نموده است . آرکئولوژی (باستان شناسی –دیرینه شناسی ) صرفاً یک رشته و دانش دانشگاهی (آکادمیک ) و یا تخصص و تبحر و جستن و جراحی و کاویدن و کشف و گرد کردن بقایای مادی گذشته و گزارش و وصف بیرونی داده های مشهود و تبیین و تقریر درونی بود ه های مفقود نیست . باستان شناسی همواره پدیده و یا رویدادی بیش از یک رشته، دانش یا ابزار و روش شناخت است . هر چند در نوشتار حاض ر بر جنبه های علمی و تجری آن به مفهوم پیکری از رشته ها و دانش ها تأکید شده است

۶۳تأملی جامعه شناختی بر موانع توسعه علوم انسانی در ایران
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۶
در این مقاله سعی شده است که با مطالعه روند شکل گیری و توسعه علوم انسانی نشان داده شود که این علوم در ایران نتوانسته است بینشی جامع از علوم انسانی را عرضه کند و این امر پیامدهایی را به همراه داشته است که باعث وضعیت نامناسب امروزین شده است . در ادامه و به منظور نشان دادن تفکر و عمل غالب در این علوم، در جهان و در ایران، به طرح مباحثی پیرام ون عینیت در علوم انسانی، تخصصی شدن و ادغام علوم انسانی، فایده علوم اجتماعی، محدودیت های نظری ه های توسعه، محدودیت های نظریه های تغییر اجتماعی، محدودیت های نظریه های توسعه، علل عقب ماندگی علوم انسانی و روابط دولت و علوم انسانی پرداخته خواهد شد

۶۴تحلیل جامعه شناختی نقش انجمن های علمی در فرایندسیاست گذاری آموزشی و پژوهشی کشور
نویسنده(ها): ،
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۴۱
سیاست علمی ازسه جنبه سیاسی،علمی واجتماعی برخوردار است .نگاه حاکم بر سیاست گذار ی های علمی در قبل و بعداز انقلاب،نگاهی سیاسی،تمامیت خواه و سیستمی بر اساس نقش حد أکثری نهادهای قدرت بوده است .تحولات جامعه ایرانی و نیازهای علمی (آموزشی و پژوهشی ) و نیز تحولات جهانی ، کارایی مدل های سنتی سیاس ت گذاری ر ا کم اثر کرده است. آنچه اکنون نیاز است مشارک ت نهادهای مدنی به ویژه انجمن های علمی در بررسی، تعیین و ارزیابی سیاس ت های علمی (آموزشی، پژوهشی و فناوری) است. نتیجه و ثمره بحث ها و تحلیل های درون انجمنی می تواند درسطح جامعه و در شکل دادن به بحث های حرفه ای مستقل از دیدگاه های رسمی و شکل دادن به حوز ه عمومی در عرصه سیاست های علمی نقش تعیین کنند ه ای داشته باشد . در این طرح تحقیقاتی ، به تحلیل جامعه شناختی نقش و تأثیرانجمن های علم ی در سیاست های آموزشی و پژوهشی درحوزه علوم انسانی توج ه شده است و کوشش شده پرسش ها و مفاهیم مورد نظر از طریق گفتگو با مسئولان و فعالان انجمن ها ، گردآوری داده های استنادی و میدانی و باتأکید بر روش های کیفی،بررسی شود. نتایج تحقیق حاکی ازآ ن است که انجمن های علمی در حوزه علوم انسانی در ایران در زمینه های عمده سیاست گذاری آموزشی و پژوهشی ، نقش در خور اشاره ای ند ارند و تعامل آنه ا با نهادهای رسمی شفاف و تعریف شده نیست . بر اساس داده های این تحقیق ، عواملی مانند ضعف فرهنگ مدنی،شکل نگرفتن اجتماع علمی،بومی نشدن علوم انسانی ،ناتوانی در جلب مشارکت فعال نخبگان ، ضعف حوزه عمومی در کم رنگ بودن نقش انجمن های علمی در س یاست گذاری های آموزشی و پژوهشی مؤثر بوده است.

۶۵تحول در نظام آموزش عالی و خاستگاههای آن (با رویکرد به ابعاد مدیریتی)
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۳۲
امروزه آموزش عالی در جهان با گذر از فراز و نشیب های فراوان نظام ها، برنامه ها،فرایندها و تجارب مختلفی را آزم ود با پایان یافتن قرن بیستم وآغاز هزاره سوم وطرح مسائلی مانند دنیای مجازی ، فن آوری ICT و IT و برنامه های شناور آموزشی و تکثیر رشته های فراوان ، رسالت ها و وظایف جدیدی ر ا طراحی یا باز تعریف نموده است؛لذا نقش و رسالت دانشگاه ها بسیار متنوع تر و پیچیده تر شده است.دراین مقاله ضمن بازکاوی این تحو لات و تغیی رات در صدد تبیین مولفههای مهم این رویکرد و برخی تجارب جهانی و بین المللی هستیم که در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم مطرح اند همچنین به نقش آموزش عالی و نظام های آکادمیکی در تأثیرات آن بر آینده جوامع و خصوصاً جامعه های شرقی و نگرش به نگرش آنها به این مقوله نیز پرداخته ایم.در ضمن بایسته های لازم جهت ایجاد تحول وسیع در ابعاد مدیریت نظام آموزشی را بررسی نموده و راهکارهایی نیز ارائه میگردد

۶۶تفاوت نگرش به ماهیت و محتوای علوم انسانی از دیدگاه مادی گرایی غرب وابتناء به حکمت الهی در جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر علم اقتصاد)
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۱۷
علوم انسانی از زمره معارفی است که با توجه به فطرت انسان و هدف از خلقت کلیه زوایا و م سائل آن فقط برای خداوند تبارک و تعالی روشن و مشخص است و بشر برای بررسی پیرامون آن با محدویتهای فراوانی روبه رو می باشد .این محدودیتها باعث می شود بدون راهنمایی خداوند منان انسان در بررسیهای خود با اشتباه رو به رو شده ، مس یر ضلالت و گمراهی بپیماید . به همین د لیل خداوند مهربان پیام بران را با دستور هایی مشخص به راهنمایی بشر فرستاده که آخرین آنها حضرت محمد (ص) می باشد . متاسفانه در جوامع غربی این دیدگاه حاکم شده است که یا اصلا خداوندی وجود ندارد (مارکسیسم ) ی ا اعتقاد به خدا و ادیان مس أله ای شخصی است و نباید در امور اجتماعی وعلوم انسانی مرتبط با آن از قبیل اقتصاد، جامعه شناسی و سیاست دخالت داده شود (سکولاریسم).این نوع نگرش ، جوامع غربی را به برداشتها و نتیجه گیریهایی در خصوص علوم انسانی از جمله علم اقتصاد رسانده است که با فطرت انسانی مغایرت داشته و مشکلات عظیمی برای جوامع بشری به دنبال داشته است . اما در نظام جمهوری اسلامی ایران که مبنای آن اعتقاد به خداوند و کت اب مقدس قرآن است به هیچ وجه منطقی نیست که در زمینه علوم انسانی از برداشتها و نتیجه گیری های جوامع غربی تقلید شود و متفکرین و مسئولین این نظام وظیفه دارند که نگرش های خود در زمینه علوم انسانی از جمله علم اقتصاد را بر محور هنجارهای اسلامی که منبعث از کتاب قرآن و احادیث معصومین و مراجع بزرگ اسلامی است منطبق سازند . این نوع نگرش ها در بسیاری موارد با نگرشهای جهان غرب در رابطه با علوم انسانی و بالاخص عل م اقتصاد متفاوت است (مانند مسأله ربا و توز یع درآمدها و ثروتها ) و ما به هیچ وجه مجاز نیستم از آنها تقلید کنیم. در این مقاله درباره این نوع موضوعات بررسی و کنکاش به عمل می آید.

۶۷تعاملات دو سویه اسلامی کردن دانشگاه ها و تقویت علوم انسانی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۶
مبانی پیشرفت و ارتقاء هر کشوری در نظام آموزش عالی آن نهفته است و به اعتقاد بسیاری، علوم انسانی در شاکل ه این نظام، دارای نقش محوری است ، لذا همگان بر این باورند که تقویت این علوم و ارتقابخشی به جایگاه آن، نقش بسیار اساسی در رشد و نمو و تعالی نظام آموزشی ایران اسلامی خواهد داشت . از طرف دیگر به نظر می رسد که میان موضوع با اهمیت اسلامی کردن دانشگاه ها و تقویت علوم انسانی ،رابطه ای دوسویه، و مستقیم برقرار باشد ،همچنان که تاریخ به خوبی گواهی می دهد که بسیاری از دانشمندان مسلمان در قرون اولیه طلایی صدر اسلام همانند فارابی ، ابن سینا و خواجه نصیر ، همزمان عالمان علوم انسانی و علوم تجربی بوده و مهمتر از آن ، در اساس متأله بوده اند و منظر اصلی تفکر و تأمل علمی آنها دینی بوده است .از سویی خاستگاه و محل زایش علوم انسانی؛ در ادیان الهی و فرهنگ به معنای عام نهفته است ؛ لذ ا علوم انسانی با دین وفرهنگ پیوندی تام دارد و به همین دلیل در تفکر اسلامی ، دین فقط یک عامل از عوامل تشک یل دهنده فرهنگ نیست ، بلکه واقعیت دین داری ، کل فرهنگ را تشکیل می دهد و هر چیزی از وحی الهی نشأت می گیرد. نویسنده با ذکر استدلا ل ها یی فرهنگ را بر تمدن مقدم شمرده، آنگاه زیر بنای فرهنگ را در جامعه اسلامی ، دینی قلمداد می کند، سپس علوم انسانی را از مقوله فرهنگی و کیفی و علوم تجربی را از مقوله تمدنی و کمی به شمار می آورد و بدین وسیله بر تقدم علوم انسانی تأکید می ورزد ، آنگاه با توجه به مبنا بودن دین در فرهنگ اسلامی ، بر تعامل علوم انسانی و موضوع دیانت پای می فشارد و بر همین اساس میان اسلامی کردن دانشگاه ها و تقویت علوم انسانی تعامل ی دو سویه را ترسیم کرده،آن را ضروری می داند. در همین راستا نویسنده تلاش نموده تا با تبیین برخی قرائت های مختلف از موضوع اسلامی شدن و اسلامی کردن دانش گاه ها به پاره ای موانع این راه نیز اشاره کند و سپس راهکارهای رفع این موانع را توضیح دهد که یکی از اساسی ترین آنها تقویت و ارتقاء بخشی به علوم انسانی است . مولف با تشریح اهمیت و جایگاه عالی علوم انسانی به وضعیت نابس امان آن در کشورمان اشاره نموده ،تا حد مق دور به توضیح راه کار های تقویت این علوم در راستای موضوع اسلامی کردن دانشگاه ها پرداخته است و بر تعاملات دو سویه این دو موضوع ، تاکید ورزیده است .

۶۸توسعه تحقیق رهیافت تحقق توسعه ملی و بررسی موانع ساختاری پژوهش در علوم انسانی
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۱۹
توسعه ملی در جهان امروز ب ه صورت گسترده متش کل از توسعه اقتصادی ،اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ،مهم ترین هدف هر کشور اعم ازتوسعه یافته ودرحال توسعه را تشکیل می دهد. لازمه نیل به اهداف توسعه ملی تنهادرسایه توسعه علمی ممکن است. بی شک آنچه می تواند جامعه ماراب ه سوی توسع ه علمی هدایت کند تحقیق و پژوهش است. تحقیق به منزله خمیرمایه اصلی ابداعات و خلاقیت های علمی – فرهنگی جامعه و به م ثابه قوه محر که در نظام آموزشی و فرهنگی کشور ، نیازمند ساختاراساسی نیرومند ودر پ یش گرفتن راهبردهای استوار و پویا برای حرکت به سمت یک نظام قدرتمندو ارزشمند تحقیقاتی درکشور است و توج هات ویژه و برنامه ریزی های اساسی را طلب می کند. مسئله توسعه علوم انسانی مسئله چند بعدی و چند عاملی است.از این رو تاک ید بر برخی علل و موانع را نباید به معنای نفی دیگرعوامل دانست . دراین میان به موانع مختلف رشد در توسعه تحقیقات دانش های انسانی بسنده می کنیم و درباره آن معطوف به جریان رشد علوم انسانی در جامعه معاصر خود تحقیق می کنیم. در این مقاله که بیشتر از روش اسنادی و کتابخانه ای استفاده شد ه است، ابتد ا به نقش تحقیقات و نیروی انسانی متخصص د ر توسعه ملی پرداخته خواهدشدواین نکته بررسی خواهدشدکه اصلی ترین عامل تعی ین کننده پیشرفت و توسعه جامعه دروضیعت متحول جها ن مسئله چگونگی برخور داری از دانش ، آموزش و پژوهش است.بدین منظوربا هدف شناخت تنگناها ی توسعه مراکز پژوهش دربار ه علو م انسانی تحلیل اجمالی از موانع عمده بر سر راه پیشرفت تحقیق یا به طور کلی مشکلات توسعه مراکز پژوهش علوم انسانی در جامعه خواهیم داشت مواردی همچون مقررات مالی دس ت و پا گیر،کمبود تسهیلات،تأثیر نظام اداری،محدود بودن شبکه های اطلاع رسانی،پایین بود ن انگیزه وجایگاه پژوهش، پایین بودن تواناییهای حرفه ای مربوط به پژوهش و تراکم برنامه های درسی و غیره .در قسمت سو م مقاله به راهبردهای و راهکارهادرباره توسعه علوم انسانی درکشوراشاره خواهدشد.

۶۹تولید علوم انسانی به زبان بین المللی:ارزش، ضد ارزش یا بی ارزش؟ بازخوانی انتقادی موانع جهش علمی ایران در حوزه علوم انسانی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۴۷
طی سال های اخیر در محافل رسمی و رسانه های ارتباط جمعی ایران سخن ازجهش علمی، پیشرفت فناوری، نهضت تولید علم و جنبش نرم افزاری فراوان رفته است . به نظر می رسد چنین اقبال و رویکردی ناشی از مطالعات راهبردی و آینده نگر به مسائل زیربنایی جامعه است . مقارن شدن چنین مباحث نظری و رسانه ای با رشد شایان توجه مقالات علمی ایران در نشریات بین المللی وهمچنین به ثمر رسیدن برخی پژوهش ها در عرصه های نوین علمی و فناوری، چشم انداز امیدبخشی در افق علمی کشور پدیدار ساخته است. با این اوصاف، به نظر می رسد جایگاه علوم انسانی در فرآیند کلی تحول و پیشرفت جامعه – به طور عام – و سهم این علوم در جهش علمی کشور – ب ه طور خاص – چندان در کا نون توجه قرار نگرفته است . این مقاله ابتدا وضعیت کنونی تولید علوم انسانی در کشور را با در نظر گرفتن آمار انتشار مقالات علمی در سطح بین المللی مورد بررسی قرار می دهد . آن گاه ضمن بررسی برخی دیدگاهها پیرامون انتشار مقالات علوم انسانی به زبان بین المللی 1 در نشر یات خ رجی، به تبیین دلائل مطلوبیت و ضرورت این امر خواهد پرداخت . سپس با تحلیل ریشه ها و عوامل مؤثر در وضع موجود، تلاش خواهد نمود راهکارها وپیشنهادهایی برای نیل به وضع مطلوب ارائه نماید

۷۰جایگاه تاریخی علوم انسانی
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۱۸
در مجموع آثار ارسطو در کنار مباحث مابعد الطبیعه و طبیعات و منطق و 1 وجود دارد که در دو قسمت « دانش شهر نشینی » فلسفه هنر بخشی هم به نام اخلاق و سیاست به تحقیق در مورد رفتار انسانی در زمینه های حقوق و اقتصاد و مبانی حکومت و رفتار اجتماعی و عواطف اخلاقی (فضایل و رذایل ) انسا نی می پردازد. این مبحث در قرون وسطی با الهیات در آمیخته شد و به صورت مجموعه ای از احکام فقهی کلیسا در آمد. با تحولات دو قرن هفدهم و هجدهم 2 را « جامعه شناسی » هم سرانجام در قرن نوزدهم اگوست کنت فرانسوی و اژه برای دلالت بر این مباحث با رویکردی جدید وضع کرد . و بالاخره در نیمه دوم 3 را برای این مباحث « علوم انسانی » قرن نوزدهم متفکران نوکانتی در آلمان واژه وضع کردند . این متفکران به خصوص دیلتای علاوه بر این عنوان جدید منطق و روش خاصی برای علوم انسانی وضع کردند که این علوم را یکسره از علوم طبیعی جدا کرد . ارزش های تعریف شده در علوم انسا نی از همان آغاز دوره یونانی تا امروز همواره به دلیل قدرت ارز شگذاری خود سرنوشت علوم طبیعی را از جهت رشد، تحول و یا درجا زدن و توقف تعیین کرده اند. بنا بر تجربه های حدود 2400 ساله (از زمان ارسطو تا امروز ) چگونگی رشد یا توقف علوم طبیعی زیر نفوذ ارزش های تدوین شده در علوم انسانی بوده است . در این مقاله، درباره اقسام، جایگاه تاریخی، تحول و تنوع معنا و چگونگی تأثیر علوم انسانی در علوم طبیعی بحث خواهد شد.

۷۱جایگاه برخی از رشت ههای علوم انسانی در نظام های رد هبندی کتابخانه
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۳۱
نظام های رده بندی کتابخانه ابزارهایی هستند که قرن ها در نظم بخشی به مجموعه های کتابخانه ها نقش داشته اند . این نظام ها عموماً متأثّر از تقسیم بندی های علوم ی است که فیلسوفان انجام داده اند. رایج ترین این رده بندی ها ، عبارت اند از: دهدهی دیویی 2، کتابخانه کنگره آمریکا 3، دهدهی جهانی 4 کتابشناختی بلیس 5، و گسترش پذیر کاتر 6. این رده بندیها غربی و عموماً آمریکایی هستند . در برابر این رده بندی ها، رده بندی کالن قرار دارد که رده بندی هندی است و فیلسوفی ریاضیدان به نام رانگاناتان طراحی کرده است . برخی ازاینها، مانند رد ه بندی دهدهی دیویی، سلسله مراتبی هستند ، به گون ه ای که توصیفگرها در آنها نسبت به واژه های ماقبل و مابعد خود، وابستگی منطقی دارند . برخی دیگر، مانند رده بندی کتابخانه کنگره آمریکا، شمارشی نامیده می شوند ؛ زیرا در آنها کلیه موضو ع های عام و خاص، گردآوری شده و نیازی به شماره سازی از راه ترکیب و افزایش وجود ندارد . در این مقاله، نخست انواع علوم انسانی با استفاده از مراجع و منابع معتبر شناسایی و سپس جایگاه علوم انسا نی به طور عام و انواع علوم انسانی به طور خاص در هر یک از این نظامهای رده بندی بررسی خواهد شد . در بررسی نظامهای رده بندی، سیر تحول تاریخی این رده بندیها و ارتباط احتمالی میان آنها مد نظر قرار خواهد گرفت . این بررسی همچنین به گونه ای مقایسه ای، جایگاه علوم انسانی و زیر مجموعه آن را در نظام های رده بندی غربی و رده بندی کالن که ملهم از فلسفه شرقی است مطالعه خواهد کرد . همچنین تلاش خواهد شد تا جایگاه رشته کتابداری به عنوان یکی از رشته های علوم انسانی در کلّیه این نظامها بررسی شود.

۷۲جایگاه ژئومورفولوژی و مطالعات آن در ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۳۹
این مقاله به منظور آگاهی دانشجویان و محققین ژئومورفولوژی از وضعیت این علم در ایران پس از انقلاب اسلامی و چشم انداز آینده آن تهیه گردیده است . به همین دلیل در ابتدای مقاله به قلمروهای مختلف علم ژئومورفولوژی با رعایت قدمت تاریخی مورد توجه قرار گرفته تا خوانندگان عزیز با اطلاعات کام ل تری جایگاه ژئومورفولوژی در ایران را مرور نمایند . نتایج این مطالعه نشان می دهد که طی 25 ساله اخیر عمدتا به مطالعات ژئوم ورفولوژی در ایران متوجه چهار موضوع ژئومورفولوژی عمومی، ساختمانی، رودخانه ای و حرکات دامنه ای بوده است. در مقابل موضوعاتی نظیر تخریب و هوازدگی، فرایندهای بادی، ساحلی، یخچالی و ژئومورفولوژی کاربردی چندان توجه نشده است . هرچند نتایج این مقاله بیان کننده طلوع مجدد ژئومورفولوژی بعد از انقلاب اسلامی است ، تا رسیدن به یک وضعیت قابل قبول هنوز راهی دراز در پیش است

۷۳جایگاه علوم انسانی در میان شاخه های مختلف علوم و بایسته های آن درنظام جمهوری اسلامی ایران
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۱۹
علوم انسانی از آن رو که با انسان سروکار دارد، بدون تردید با سایر علوم متفاوت است و این تفاوت با توجه به شواهد تاریخی قابل اثبات است . ریشه اصلی تفاوت به ارتباط یافته های بشری درخصوص روح انسان مربوط می شود . در این باره، آورده های انبیا به دلیل وحیانی بودن، رویکرد واقع بینانه ای دارد . انقلاب اسلامی که با ادعای تداوم راه پیامبران پای در تحولات معاصر نهاد، می تواند رویکردهای بدیعی را در این زمینه عرضه کند . باید توجه داشت که مراد، تلاش برای واقع نمایی و پرهیز از رویکردهای ناقص و یک بعدی است که همواره علوم انسانی را در کشور ما گرفتار خود ساخته است.عوارض نامطلوب خالی ماندن این عرصه از قابلی ت های پژوهشگران داخلی ، با وجود قابلیت های ذاتی فراو ان، نکته ای نیست که کم اهمیت شمرده شود . ارتقاء نسبی جایگاه علوم انسانی و توسعه رشته های آن در دانشگاههای کشور، ایجاب می کند که موانع موجود بر سر راه جهش علمی در حوزه علوم انسانی در سطح بین المللی برطرف شده و در ساختارهای آموزشی، پژوهشی و فرهنگی جامعه، جنبش ضروری نرم افزاری مورد نیاز پدید آید. در این مقاله پیشنهادهای دوازده گانه ای عرضه می شود که عبارت اند از : ضرورت خودباوری و برقراری ارتباط عملی دو سویه اندیشمندان با یافته های دینی و آورده های بشری، ایجاد بانک معتبر مقالات علمی زیر نظر اساتید معتقد به نوآو ری در علوم انسا نی به عنوان سازوکار تعامل مبانی بومی اسلامی با جهان، ضمن توسعه حضور در بانک های موجود ، بازنگری در ابعاد مختلف تولید علم در زمینه علوم انسانی و تحول در نظام ارتقاء هیئت علمی و ایجاد کرسی های نظریه پردازی و نقد و مناظره ، بازنگری اساسی در شاخ ص های ارزیابی کمی و کیفی علوم انسا نی، بازنگری در سازوکارهای مجلات علمی پژوهشی و همچنین رویکرد مراکز تحقیقاتی علوم انسانی، تحول در تفکر حاکم بر جامعه علمی نسبت به نگارش مقاله ، ایجاد نظام نمایه سازی استنادی مجلات فارسی زبان ، توجه به فرایند خاص تولید علم در حوزه های علمیه ، تأکید بر رهیافت واقعبینانه و مسئله محور و تدوین و عرضه نظام جامع فرهنگی کشور.

۷۴جایگاه و نقش فعالی تهای عملی ( کارآموزی) دربرنامه های درسی رشته های علوم انسانی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۳۷
به تبع تحولا ت بین المللی اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و …، برنامه های درسی رشته های مختلف از جمله علوم انسانی باید مطابق نیازها و انتظارات، به روز شده و متحول گردند . یکی از عملکردهای آموزش و پرورش که ب ه ویژه در علوم انسانی تجلی و نمود بیشتری م ی یابند ، جامعه پذیر کردن افراد یعنی آموختن دانش و مهارت های لازم برای مشارکت مؤثر و فعال در توسعه ج امعه است. طرح ها و فعالیت هایی چون تشکیلات دانش آموزی، شوراهای دانش آموزی ، هلال احمر ، فرزانگان و... در سطح آموزش و پرورش و یا تشکل های دانشجویی اعم از سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، صنفی و ... زمینه های خوبی برای پیوند با برنامه درسی مؤسسات آموزشی و دانشگاهها دارند . ضرورت ایفای نقش برای برقراری توازن در جامعه ، نیازمند داشتن دانشها ،گرایش ها و قابلیت های لازم است . تعلیم و تربیت با شرکت دادن فراگیران درفعالیت های اجتماعی و فعالیت در مؤسسات اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی و... مهارت های لازم را برای همکاری اجتماعی در آنها رشد می دهد . کار آموزی که یک فلسفه تربیتی است ، منعک س کننده این واقعیت است که آموزش و پرورش باید مسئولیت اجتماعی افراد را رشد دهد و به عنوان یک روش آموزشی شامل تلفیق فعالیت های خدماتی همراه با برنامه درسی نظری به منظور یافتن نیازهای واقعی جامعه و سازگار نمودن مطالب نظری و انتزاعی با واقعیات عینی جاری در سطح جامعه است . طبق تحقیقات ، کار آموزی با نگرش بهتر به مؤسسه آ وزشی ، حضور بهتر ، اقدامات انضباطی کمتر و مشکلات رفتاری کمتر همراه بوده است . در این مقاله سعی شده است کارآموزی از منظر علوم انسانی و رابطه آن با جامعه پذیری بررسی شود

۷۵جایگاه نقد در آموزش علوم اجتماعی به عنوان بستری برای توسعه علمی – فرهنگی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: کنگره ملی علوم انسانی، سال
تعداد صفحات: ۲۵
هنگامی که از نقد و نقادی بحث می شود، تعبیر سنتی بارزی که معمولا به خاطرمی آید سنگ محک زرگران و عمل محک زدن است که به این وسیله میزان خلوص یک قطعه طلا را می سنجند. بر همین پایه است که در ادبیات کلاسیک و و تشخیص امر اصیل از غیر اصیل « گوهرشناسی » در قالب کنایه و استعاره از گفت وگو م ی شود. شاید روشن ترین معنای نقد، سنجش دقیق چیزی باشد . سقراط عقیده داشت جهل، عین شر است وعلم عین فضیلت . کسی که در فضای علمی به نقاد ی روی می آورد و یک گفتار را به نقد می کشد، لابد می خواهد در حقیقت پژوهی یا حقیقی تر کردن گفتار علمی گامی بردارد . اگر گفته سقراط را بپذیریم، می توان نتیجه گرفت که نقد اصولی و معیاری، یک فضیلت، یا حد اقل راهی به سوی فضیلت است . نقد، تاریخی طولانی دارد و هموار ه توسعه و بالندگی علمی بانقد همراه بوده است . منابع موجود گواهی می دهند که یکی از مبانی تاریخی نقد به بررسی ومراجعه به کتب مقدس دینی به ویژه کتاب عهد عتیق می رسد. بدین معنا که مردم عهد باستان هنگامی که می خواستند رفتار مسئولان حکومتی و خداوندان قدرت را ارز یابی کنند به کتاب مقدس (تورات یا انجیل) مراجعه می کردند. بنابراین، نقد بازگشتی به کتاب مقدس بود . میشل فوکو هم در بحث فشرد ه ای که در این باره دارد، این فرض را پیش م ی کشد که ریشه تاریخی نقد با قرائت کتاب مقدس ارتباط پیدا می کند. تردیدی نیست که از قرن شانزدهم به این سوی و به دنبال جنبش رنسانس، علم پیشرفت زیادی نموده، و بسیاری از بزرگان علم و اندیشه این دوران، به ویژه در قرن 18 میلادی، سهم غیر قابل انکاری در شکوفایی علوم داشت ه اند دراین میان و در منطق نقادی امانوئل کانت 1724–1804 جایگاه برجسته ای دارد. نقد صفت مشخصه تفکر کانت است و نحله او به فلسفه انتقادی مشهور شده است. از دیدگاه کانت، نقد خرد ناب، تعیین حدود و منابع عقل ناب و اصول و زمینه تحصیل معرفت اولی و ماتقدم است. می توان گفت که یکی از خصیصه های بارز هر نظریه علمی، توان انتقادپذیری آن است . علم اگر در چالش نقادی و در کشاکش س ؤال برانگیزی قرار نگیرد و نظری ه های پذیرفته شده قبلی به نقد کشیده نشود، علم نیست . نقد علمی، یکی از قوی ترین محرک ها و را ه های اعتلای آگاهی علمی است . بعضی تصور م ی کنند انتقاد در مباحث جامعه شناختی و اقتصادی (و به طور کلی در علوم اجتماعی) رنگ و جنبه سیاسی پیدا م ی کند، در حالی که اولا ، نقادی در این حوزه علمی، ضرورتا و همیشه رنگ سیاسی نمی گیرد؛ ثانیاً، سیاسی شدن نقد فقط به علوم اجتماعی محدود نم ی شود، چنان که منتقدان نسبیت و کوانتوم برای کوبیدن نظری ه های علمی غیر قابل قبول خودشان، به روش ها و عمل سیاسی متوسل شدند، و قضیه اوپنهایمر و گوشه گیری او از تحقیقات هسته ای، صرفاً یک عمل سیاسی بود.
نمایش نتایج ۵۱ تا ۷۵ از میان ۴۸۸۰۷ نتیجه