۱مطالعه پدیده های حاصل از فرسایش در حوزه آبریز رودخانه بارنیشابور – شمال شرق ایران
اطلاعات انتشار: سومین همایش ملی فرسایش و رسوب، سال
تعداد صفحات: ۶
حوزه آبریز در شمال غرب نیشابور و در ارتفاعات جنوبی رشته کوه های بینالود واقع گردیده است. این حوزه از دو سرشاحه اصلی (رودخانه بار و رودخانه طاغون) تغذیه می گردد. رودخانه بار از نوع بریده بریده با بستر شنی محسوب میشود . از نظر زمین شناسی ساختمانی، ناحیه مورد مطالعه ازچین خوردگی ها و گسل های فراوانی تشکیل گردیده است. جنس سنگ ها نیز از تنوع بالایی برخوردار است و سن آنها مزوزوئیک تا عهد حاضر است. به علت شرایط خاص زمین شناسی، آب و هوایی، تکتونیکی انواع مختلف فرسایش، اعم از مکانیکی ، آبی، بادی و نیز حرکنت های توده ای ناحیه مورد مطالعه مشاهده گردیده است. تخریب مکانیکی به صورت واریزه عمدتا در سازندهای صخره ساز منطقه مثل سازند لارو دلیچای وجود دارند. فرسایش آبی که قسمت اعظم فرسایش های منطقه را در بر می گیرد بیشتر در سنگ های نرم مثل مارن، شیل و پادگانه های آبرفتی هستند و شامل فرسایش بارانی، شیاری، آبراهه ای و هزار دره است. اشکال فرسایش بادی نیز به طور متنوعی مانند تخت دیو، اشکال لانه زنبوری (تافونی) در منطقه نمود دارد که بیشتر در قسمت های مرکزی حوزه ومخصوصا در کنگلومرا و ماسه سنگ های ائوسن گسترش دارند. حرکت های توده ای عمدتا در دامنه هایی پر شیب از رسوبات سست به دو صورت لغزش های قدیمی و فعال و همچنین حرکت توده های سنگی مشاهده می شود. لغزش های عهد حاضر عمدتا در قسمت های میانی و جنوبی حوزه قرار دارند.

۲پیش بینی اثرات سناریوهای مدیریت بیولوژیک روی ویژگی های سیل و فرسایش آبی در آبخیز رودخانه رامیان – استان گلستان
اطلاعات انتشار: دومین همایش مقابله با سوانح طبیعی، سال
تعداد صفحات: ۱۲
پدیده های سیل و فرسایش خاک هرساله در اکثر مناطق کشور باعث بروز خسارت و مشکلات فراوانی می گردند. فعالیت های انسانی عامل مهمی در وقوع یا تشدید این گونه پدیده ها به حساب می آیند. ارزیابی آبخیزها و مدیریت صحیح منابع طبیعی چهت کنترل این خطرات یک امر ضروری به نظر می رسد. در راستای کاهش خسارات محیطی این پدیده ها و مدیریت بهینه اراضی تحقیق حاضر با رویکرد سناروسازی در زیر حوزه های آبخیز رودخانه رامیان دراستان گلستان صورت گرفته است. پس از بررسی قابلیتها و محدودیتهای اجرایی، چهار گزینه مدیریت بیولوژیک انتخاب شده و 16 سناریوی مدیریت پوشش گیاهی تدوین گردید. به منظور ارزیابی اثرات اجرای سناریوهای مدیریتی مزبور، نشانگرهای فیزیکی مربوط به سیل و فرسایش انتخاب شد و مقادیر آنها برای هر یک از سناریوها برآورد گردید. در نهایت با توجه به میزان تغییر نشانگر های برآورد شده با مدل هیدرولوژیک SCS و مدل فرسایش EPM بهترین سناریوی مدیریتی در هر زیر حوزه انتخاب و ارایه شد. نتایج نشان می دهد که در اکثر زیر حوزه ها از نظر شرایط هیدرولوژیکی، به ترتیب سناریوهای 10، 11، 14، 15 و 16 روی دبی اوج سیل بیشترین تاثیر مثبت را خواهند داشت. از طرفی ، سناریوهای مدیریتی که بیشترین تاثیر را از نظر کاهش فرسایش خاک در اکثر زیر حوزه ها خواهند داشت عبارتند از سناریوهای 4، 6، 7، 9 و 16.

۳بررسی نقش ساختار زمین شناسی در بیابان زایی دشت سیستان
اطلاعات انتشار: پنجمین همایش زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، سال
تعداد صفحات: ۸
شرایط طبیعی کشور ایران و قرار گرفتن آن در کمربند خشک جهان از یک طرف و بهره برداری های بی رویه و مفرط از منابع طبیعی تجدید شونده از طرف دیگر شرایطی را بوجود آورده است تا در این سرزمین شرایط تخریب بسرعت طی شود و هر روز بر گستردگی و شدت این تخریب افزوده شود . عمده ترین عوامل موثر در تخریب در کشور را می توان به دو گروه عمده عوامل طبیعی و انسانی تقسیم نمود . از عمده ترین عوامل طبیعی که موجبات بیابان زایی را در کشور فراهم نموده ان د می توان به عوامل اقلیمی، ژئومرفولوژیکی و عوامل مرفولوژیک اشاره نمود .
در این پژوهش به منظور ارزیابی و ضعیت بیابان زایی با توجه به شرایط محلی منطقه مطالعاتی دو فرآیند فرسایش آبی و بادی به عنوان معیارهای اصلی موثر در بیابان زایی انتخاب شدند و ارزیابی وضعیت بیابان زایی منطقه براساس این دو معیار و وزن دهی شاخص ها و بر طبق روش مدالوس ) ) MEDALU S صورت پذیرفت . 1 بیشترین میزان فرسایش و تولید رسوب را دارا می QS، NQts نتایج پژوهش نشان داد که از نظر حجم رسوبدهی واحدهای باشند و در نتیجه در این واحدهای سنگ شناسی شدت کلاس بیابان زایی شدید و بسیار شدید می باشد . و واحد سنگ شناسی Qal کمترین حجم رسوب بادی را تولید می کنند و در کلاس متوسط بیابان زایی قرار دارد

۴نقش آب در فرسایش مارنها با استفاده از شبیه ساز باران
اطلاعات انتشار: سومین کنفرانس مدیریت منابع آب، سال
تعداد صفحات: ۸
استان چهارمحال و بختیاری با حجم بارش 11\5 میلیارد متر مکعب یکی از نواحی پر بارش کشور است. سازندهای مارنی و رسی رخنمون یافته در قلمرو زمین ساختی زاگرس بلند و چین خورده از عوامل عمده تولید رسوب محسوب می گردند. از این رو شناخت ویژگی های مؤثر در فرسایش پذیری و طبقه بندی مارن ها، می تواند در اولویت بندی آن ها برای اقدامات و اتخاذ روش اصلاحی کمک شایانی نماید. در این تحقیق با استفاده از شبیه ساز باران، مقدار رسوب تولید شده سازند های مهم مارنی رسی استان شامل گورپی، پابده و میشان در مقابل باران مصنوعی(میانگین ۱۰ ساله استان) اندازه گیری شد.مقادیر رواناب و رسوب هر یک از سازندهای مارنی(در سه تکرار) اندازه گیری گردید. سپس طی مقایسه های آماری مشخص شد که سازندهای پابده با (46\8%) سازندهای میشان با (37\75%) و گورپی با (15\45%) به ترتیب بیشترین سهم را درتولید رسوب نسبت به سایر سازند های مختلف دارند.

۵تهیه نقشه اشکال فرسایش آبی و بررسی پتانسیل رسوبدهی در منطقه همت آبادخراسان
اطلاعات انتشار: چهارمین همایش ملی فرسایش و رسوب، سال
تعداد صفحات: ۸
با توجه به اینکه در منطقه مورد مطالعه رسوبات حاصل از فرسایش آبی به عنوان منشأ اصلی رسوبات در ایجاد فرسایش بادی است، لذا در این تحقیق، اقدام به تفکیک رخساره های فرسایشی و تهیه نقشه اشکال فرسایشی گردید. سپس با قرار دادن رخسارههای ژئومورفولوژی به عنوان واحدکاری اقدام به بررسی پتانسیل رسوبدهی منطقه و اشکال فرسایشی گردید.

۶مقاسه تحلیلی فرسایندگی و توان حمل فرسایش بادی و آبی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: اولین همایش ملی فرسایش بادی، سال
تعداد صفحات: ۵
باد و اب از عوامل مهم ایجاد فرسایش خاک بوده که علیرغم غالبیت آنها در بسیاری از نقاط جهان از عملکرد متفاوت برخوردار می باشند از آنجایی که شناخت هریک از انها در روند مدیریت فرسایش و حفاظت خاک متفاوت است لذا در این مقاله سعی بر ان است تا مقایسه تحلیلی فرسایندگی و توان حمل فرسایش بادی و ابی صورت پذیرد همچنین مقایسه عملکردباد و آب در بروز فرسایش خاک به صورت تحلیلی و با حل مثال دراین مقاله مورد توجه قرارگرفته است تحلیل به عمل آمده نمایانگر تفاوت زیاد فرسایندگی و توان حمل فرسایش بادی و آبی در هریک از مناطق تحت گستره آنها بوده اگرچه شکل کلی روابط حاکم در تحلیل متغیرهای مزبور در فرسایشهای مورد مطالعه از شباهت زیادی برخوردارند.

۷بررسی اشکال و فرایند های فرسایشی در حوضه آبخیز وَرده در شمال کرج
اطلاعات انتشار: پنجمین همایش ملی زمین شناسی و محیط زیست، سال
تعداد صفحات: ۷
حوضه آبخیز وَرده در شمال شهر کرج و در زون ساختاری البرز مرکزی قرار دارد و از اقلیم نیمه مرطوب برخوردار است. حوضه آبخیز وَرده دارای مساحتی برابر با 97\68 کیلومتر مربع است. سازندهای مختلفی مربوط به دوران دیرینه زیستی، میانه زیستی و نوزیستی در این حوضه وجود دارد که بیشتر از سنگ‌های شیلی، توف شیلی، ‌توف ماسه‌ای و سنگ ‌ آهک ساخته شده‌اند. سازند کهر به سن پرکامبرین، قدیمی‌ترین و رسوبات آبرفتی کواترنر جوان ترین نهشته‌های حوضه مورد مطالعه هستند. هدف از این مطالعه، شناسایی فرایند‌ها، اشکال فرسایشی و تعیین تیپ فر سایشی سازندها در محیط GISاست. از روش‌های این کار، تفسیر عکس‌های هوایی، بررسی‌های میدانی و بررسی اشکال متداول فرسایشی است. در زیرحوضه کمینه اشکال فرسایشی و در زیرحوضه V–intبیشینه اشکال فرسایشی شیاری، سطحی و واریزه‌ای وجود دارد. با توجه به شناسایی زیر حوضه‌ها با شدت فرسایش پذیری زیاد زیرحوضه‌های V2وV3 بایستی در اولویت اول جهت برنامه حفاظت خاک قرار گیرند.

۸ارزیابی امکان استفاده از تصاویر ماهواره ای برای تهیه نقشه فرسایش آبی در حوزه های آبخیز
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک، سال
تعداد صفحات: ۶
مطالعات فرسایش خاک در حوزه های آبخیز از مطالعات پایه و اساسی به منظور برنامه ریزی و اجرای طرح های آبخیزداری می باشد . انجام این مطالعات به روش فعلی بسیار وقت گیر و گاها پر هزینه است . در این تحقیق تلاش شده است تا با استفاده از تصاویرماهواره ای , نقشه فرسایش خاک در حو زه تهیه و معیارهایی برای تعیین شدت فرسایش خاک در حوزه ارائه شود . برای انجام این بررسی تصاویر ماهواره ای لندست تی ام مربوط به سال 1987 , در محدوده حوزه آبخیز کلاته سادات شهرستان سبزوار انتخاب و پس از انجام اصلاحات مورد نیاز به منظور دست یابی به ترکیب باندی م طلوب جهت رویت چشمی اشکال فرسایش , یک سری عملیات عمل آوری تصاویر روی آن صورت گرفت . دست یابی به تر کیب 3 باندی 731RGB به عنوان مطلوبترین تصویر جهت شناسایی اشکال فرسایش تایید و به کمک تفسیر چشمی و انتخاب معیارهای رنگ و آبراهه, نقشه شدت فرسایش آبی حوزه تهیه شد.از مقایسه ی پیکسل به پیکسل نقشه رقوم ی شده ی فوق با نقشه رقومی فرسایش خاک حاصل از بررسی صحرایی , کارایی روش فوق مورد ارزیابی قرار گرفت . نتایج حاصله نشان داد که شناسایی اشکال فرسایش از روی تصاویرماهواره ای در سطحی معادل 68\31درصد از منطقه اجرای پژوهش, منطبق با واقعیت زمینی می باشد.

۹استفاده از دو روش IRIFR و PSIACدر برآورد پتانسیل رسوبدهی فرسایش آبی و بادی مطالعه موردی دشت فیدویه گرمثت ، استان فارس
اطلاعات انتشار: همایش منابع طبیعی و توسعه پایدار در عرصه های جنوبی دریای خزر، سال
تعداد صفحات: ۱۱
در این پژوهش به ارزیابی کمی فرسایش آبی و بادی به منظور تهیه نقشه شدت فرسایش آبی و بادی با استفاده از روش پسیاک 4 و اریفر 51 و تکنیکGISپرداخته شده است. در این بررسی، پس از انجام مطالعات پایه و تعیین رخسار هها و نقشه واحد کاری، با استفاده از روش های مذکور، عوامل نه گانه موثر در فرسایش آبی و فرسایش بادی به ترتیب در هر رخساره بررسی و میزان فرسایش و رسوبدهی هر رخساره معین و با جمع کل امتیازات شدت نهایی رسوب و فرسایش در منطقه مطالعاتیبرای فرسایش آبی و بادی به طور مجزا برآورد گردید. در پایان با استفاده از نرم افزارArcGIS نقشه شدت فرسایش آبی و بادی در منطقه مطالعاتی تهیه گردید. بررسی ها نشان داد که سازند آغاجاری ومیشان در طبقه زیاد از نظر میزان تولید رسوبات فرسایش آبی، گچساران و بختیاری در طبقه متوسط و آسماری – جهرم در طبقه کم قرار می گیرد. بیشترین نقش در تولید رسوبات بادی به ترتیب مربوط به سازند های، آغاجاری، میشان، گچساران، بختیاری و آسماری– جهرم است. همچنین بیشترین میزان تولید رسوبات بادی به ترتیب در تیپ دش تسر پوشیده، اپانداژ و سپس دشت سر فرسایشی است. نتایج نهایی شدت فرسایش آبی در منطقه مطالعاتی موید این مطلب بود که در حدود 3% از منطقه دارای شدت فرسایش زیاد، 88 % دارای شدت فرسایش متوسط و در حدود 9% دارای شدت کم و ناچیز می باشد. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که در حدود 3% از منطقه مطالعاتی دارای شدت فرسایش بادی زیاد، 4% دارای شدت متوسط، 68 % دارای شدت کم و 25 % منطقه دارای شدت فرسایش بادی خیلی کم می باشد

۱۰بررسی عوامل موثر بر وضعیت فعلی بیابان زایی براساس نوع کاربری اراضی با تاکید بر معیار فرسایش آبی در منطقه زهک سیستان
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: هفتمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران، سال
تعداد صفحات: ۱۱
به منظور ارائه یک مدل منطقه ای و بررسی عوامل موثر بر وضعیت فعلی بیابان زایی محدوده ای با وسعت 88350 هکتار در منطقه زهک سیستان در نظرگرفته شد. در این تحقیق ابتدا براساس تلفیق اطلاعات مربوط به نقشه های توپوگرافی، زمین شناسی، عکس هوایی و بازدید های صحرایی، منطقه مورد مطالعه به 11 رخساره تفکیک گردید که هر رخساره ژئومورفولوژی به عنوان واحد اصلی ارزیابی وضعیت فعلی بیابان زایی مدنظر قرار گرفت. با توجه به تجزیه تحلیل و تلفیق دو روشMICD و FAO–UNEPکه از مطرح ترین مدل های بیابان زایی در خارج و داخل کشور محسوب می گردند، تلاش گردید تا شاخص های موثر مبتنی بر فرسایش آبی براساس نوع کاربری اراضی شناسایی و مناسب ترین آنها انتخاب شوند و در قالب یک مدل منطقه ای بیابانزایی و با توجه به ارزش عددی هر یک از شاخص ها در هر واحد کاری و سپس در کل منطقه مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند. در نهایت وضعیت فعلی شدت بیابان زایی منطقه با تاکید بر معیار فرسایش آبی در چهار کلاس ناچیز و کم، متوسط، شدید و بسیار شدید برآورد گردید . نتایج بدست آمده نشان می دهد که در مدل پیشنهادی منطقه ای، عرصه مورد مطالعه از نظر شدت بیابان زایی در حدود 4915 هکتار 5\9 درصد در کلاس کم I حدود 78599 هکتار 94\1 درصددر کلاس متوسط II قرار دارند.

۱۱برآورد فرسایش و رسوب حوضه آبریز گلستان در سامانه اطلاعات جغرافیایی با استفاده از مدل MPSIAC
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: نخستین کنفرانس پژوهشهای کاربردی منابع آب ایران، سال
تعداد صفحات: ۱۶
برای تخمین فرسایش آبی و پتانسیل رسوبدهی ناشی از آن در حوضه های آبخیز فاقد آمار، مدلهای متعددی ارئه شده است. یکی از این مدل ها که در کشورمان از کاربرد بیشتر و مناسبتر ی برخوردار است، مدلPSIAC مدل اخیر نقش و تأثیر 9 عامل مهم و موثر در فرسایش آبی مورد ارزیابی و امتیاز دهی قرار گرفته و در آخر با بدست آوردن مجموع امتیاز اخذ شده از عوامل موثر در فرسایش (درجه رسوب دهی) در هر یک از واحد های کاری(ژئومورفولوژی) و کل عرصه مورد تحقیق، میزان رسوب در حوضه های آبخیز با استفاده از مدل تجدید نظرشدهMPSIAC) برآورد می گردد . در غالب موارد در کشور از مدل های وارداتی بدون اعمال ضرایب منطقه ای استفاده می شود . در این تحقی ق در نظر است تا با مقایسه رسوب برآوردی با استفاده از مدلMPSIAC و روش مشاهده ای، میزان دقت و کاربری مدل در حوضه آبریز گلستان مورد اظهار نظر قرار گیرد . نتیجه این محاسبات نشان می دهد که زیر حوضه قلی تپه دارای رسوب حداقل و زیرحوضه گرگانرود تا محل ایستگاه رسوب سنجی حاجی قوشان دارای حداکثر بار رسوبی است

۱۲برآورد شدت فرسایش آبی در حوزه آبخیز اصفاک با استفاده از مدلEPM
اطلاعات انتشار: اولین همایش ملی راهبردهای دستیابی به کشاورزی پایدار، سال
تعداد صفحات: ۷
فرسایش و هدررفت خاک یکی از عوامل اصلی در کاهش حاصلخیزی خاک، کاهش محصول ، رسوب مواد در آبراهه ها،کانالهای آبیاری و رودخانهها، کاهش ظرفیت مخازن سدها و کاهش عمر آنها میشود. تخمین مقدار رسوبدهی حوزه های آبخیز، مقابله با خطرات ناشی از تجمع رسوب در سازههای آبی و مخازن سدها از اهداف اساسی در مدیریت منابع آب میباشد. این تحقیق با هدف برآورد فرسایش و رسوب حوزه آبخیز اصفاک با مساحتی بالغ بر 15606\63هکتار با استفاده از مدلEPM انجام گرفته است. در این حوزه با توجه به بررسیهای به عمل آمده 8 تیپ و 13 رخساره فرسایشی شناسایی که بیشترین ضریب شدت فرسایش در رخسارهB 22 با 2\03 وکمترین ضریب در رخسارهE0 با0\12 می باشد وهمچنین رخسارهB22 با فرسایش ویژه24\75 تن در هکتار در سال بیشترینفرسایش و رخساره E0 با ضریب0\47 تن در هکتار در سال کمترین فرسایش را داراست

۱۳تعیین حساسیت سازندهای زمین شناسی حوضه آبریز مارون به فرسایش با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی
اطلاعات انتشار: اولین همایش ملی راهبردهای دستیابی به کشاورزی پایدار، سال
تعداد صفحات: ۱۴
حوضه آبریز مارون از حوضه های مهم در استان خوزستان می باشد که نقش حیاتی در بخش کشاورزی وتولید انرژی دارد. در سالهای اخیر بدلیل کاربریهای نامناسب از جمله چرای بی روییۀ دام و کشت برروی دامنه ها و نواحی شیب دار تحت فرسایش شدید قرارگرفته است. به منظور تعیین حساسیت سازندهای حوضه مورد نظر به فرسایش مطالعات زمین شناسی، تحقیقات صحرای، مطالعه تحقیقات از قبل انجام شده، تحلیل نقشه های زمین شناسی1\100000 و توپوگرافی 1\25000 در محیط GIS تلفیق شده وحساسیت هر سازند به فرسایش به دست آمد. علاوه بر کاربری نامناسب، لیتولوژی خاص منطقه از جمله سنگهای غیر مقاوم و حساس به فرسایش مانند تشکیلات گچی، مارن وشیل از دیگر عوامل اثرگذار در تشدید فرسایش در حوضه می باشند. این حوضه ازنظر لیتولوژی دارای سازندهای تبخیری حساس به فرسایش(گچساران، میشان و آغاجاری) بوده که پتانسیل بالایی جهت فرسایش وانتقال رسوب را دارا می باشند.ترتیب سنّی سازندهای رخنمون یافته در حوضه ازقدیم به جد ید عبارتند از: سنگ آهک آسماری، تبخیریها و شیل و مارنهای – گچساران، میشان و آغاجاری، کنگلومرای بختیاری وآبرفتهای عهد حاضر(کواترنر). ویژگیهای ذاتی ومحیطی عامل فرسایش پذیری سنگها بشمار می آیند. سازند گچساران دارای لایه های ضخیم ژیپس ونمک است که هردوقابل حل شدن در آب هستند، فرسایش در آبرفت کواترنر براساس عوامل سطحی در لایه ها، ضعیف تا متوسط است. عمده ترین عوامل سطحی خاک از نظر فرسایش خندقها هستند. پدیده غالب فرسایش در این سازند آغاجاری ،انحلال،آبکند،وفرسایش رودخانه ای است.بطوریکه در نقشه زمین شناسی منطقه مورد مطالعه عریض شدن رودخآنه مارون دال بر فرسایش جانبی رودخانه در محل این سازند می باشد. محاسبات و وبررسیها نشان میدهدکه – ترتیب سازندها از نظر حساسیت به فرسایش آبی وتولید رسوب به شرح زیراست: 1–آغاجاری 2–میشان 3 گچساران 4بختیاری 5–آسماری

۱۴نقش پوشش سنگریزه ای روی میزان فرسایش و رواناب با استفاده از فلوم و شبیه سازی باران
اطلاعات انتشار: تحقيقات مرتع و بيابان ايران، , دوره  ۱۲ , شماره  ۳ (پياپي ۲۰)، سال
تعداد صفحات: ۲۴
از آنجایی که بستر خاک در بسیاری از حوزه های آبخیز کشور و همچنین در دیمزارهای شیب دار دارای پوشش سنگی و سنگریزه ای است، لازم است که تاثیر آن در الگوهای برآورد میزان فرسایش و رسوب چه از نظر کمی و کیفی در نظر گرفته شود. جهت تعیین تاثیر درصد پوشش سنگی یا سنگریزه ای در میزان فرسایش خاک، آزمایشهایی چند با کاربرد شبیه سازی باران در آزمایشگاه فرسایش خاک موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع صورت گرفت. دو نمونه خاک مربوط به دو حوزه ساوه و امامه به مقدار تقریبی صد کیلوگرم در تشتک فلوم شیب دار قرار داده شد. در هر بار آزمایش بستر خاک در معرض سه شدت مختلف بارندگی و برای هر شدت بارندگی نیز ترکیبی از چهار شیب متفاوت روی بستر خاک موجود در فلوم آزمایش در نظر گرفته شد. جهت آگاهی از تاثیر تغییرات درصد پوشش سنگی خاک در میزان روان آب و تولید رسوب، 6 تیمار مختلف از پوشش سنگی در دو حالت آزاد و فرورفته طراحی و در معرض شبیه سازی باران با شیب و شدتهای فوق الذکر قرار گرفت. بررسیهای انجام شده نشان داد که به رغم این تصویر کلی که وجود پوشش سنگی در روی بستر خاک، موجب کاهش رسوب ناشی از فرسایش آبی می گردد، تاثیر تغییرات پوشش سنگی روی نمونه های خاک حوزه ساوه (با بافت لوم شنی) و امامه (با بافت رسی سیلتی) به ترتیب از صفر تا حدود 15 درصد و بین صفر تا 20 درصد منجر به افزایش رواناب و رسوب نسبت به تیمار شاهد گردیده است. به تدریج که درصد پوشش سنگی افزایش می یابد میزان رسوب نسبت به تیمار شاهد کاهش چشمگیری نشان داده است. نتایج به دست آمده نشان داد که وجود پوشش سنگی تاثیر عمده ای در خصوصیات فیزیکی و هیدرولوژیکی بستر خاک دارد.

۱۵شبیه سازی سه بعدی الگوی جریان و گردابه ها اطراف آبشکن های L شکل نفوذناپذیردر پنج زاویه مختلف از نیمه اول قوس نیم دایره
اطلاعات انتشار: پنجمین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک کشور، سال
تعداد صفحات: ۹
جهت عملیات اجرایی ساماندهی رودخانه ها، روش های متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرند که بسته به نوع رودخانه، مورفولوژی مسیر، شرایط آب و هوایی، تاثیر بر زمین های زراعی اطراف و اهداف طرح و غیره انتخاب می شوند.استفاده از آبشکن ها در پایدارسازی و تثبیت کناره رودخانه فرسایش پذیر و ایجاد مسیر مناسب برای هدایت جریان کاربرد فراوانی دارد. فرسایش و رسوبگذاری اطراف آبشکن تابع عوامل مختلفی است که از آن جمله می توان به نوعآبشکن، الگوی جریان اطراف آن، شکل هندسی، میزان حمل رسوب توسط آب و اهداف مهندسی اشاره نمود. در این مقاله الگوی جریان اطراف آبشکن هایL شکل عمود بر ساحل به صورت سه بعدی شبیه سازی شده است. در این بررسی آبشکنL شکل نفوذ ناپذیر، به صورت غیر مستغرق در زوایای 30، 45 و 60 و 75 و 90 درجه از قوس رودخانه قرار داده شد و به منظور شبیه سازی الگو و تلاطم جریان اطراف آبشکن، از بین مدل های آشفتگی موجود در نرم افزار، ،از مدل آشفتگی دو معادله ای K –e استفاده شد. نتایج نشان داد که محل تشکیل گردابه های فرسایش دهندهمحدوده سرعت های ماکزیمم و در نهایت بیشترین فرسایش آبی در دماغه آبشکن است و با تغییر موقعیت آبشکن در جهت جریان در زوایای مختلف قوس، در زاویه 54 درجه و 03 درجه به ترتیب بیشترین و کمترین مقدار را دارد

۱۶بررسی اثر قرارگیری آبشکن های L شکل، بر الگوی جریان و فرسایش آبی در قوس ملایم با استفاده از مدل عددی
اطلاعات انتشار: پنجمین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک کشور، سال
تعداد صفحات: ۱۰
بررسی خصوصیات و رفتار جریان در رودخانه ها وسازه های مرتبط با آن از پدیده های پیچیده است که استفاده از نرم افزار را امری اجتناب نا پذیر می نماید. آبشکن، سازه هیدرولیکی ساد ه ای است که برای ساماندهی رودخانه ها درقوس یا مسیر مستقیم و کنترل فرسایش و حفاظت از سواحل رودخانه استفاده می شود. در این مقاله با استفاده از نرم افزار Flow–3D ، مدل عددی الگوی جریان اطراف آبشکن تهیه و با قرار دادن آبشکن منفرد L شکل )سرکج( در 4 موقعیت با زوایای 30، 45 و 60و75درجه نسبت به جهت جریان در قوس 083 درجه و دبی 54 لیتر بر ثانیه و عمق ثابت 05 سانتی متر، در شرایط آب زلال، به تاثیر این مدل ها برالگوی جریان و آبشستگی اطراف آبشکن پرداخته شد.این تحقیق نشان داد که محدوده سرعت های ماکزیمم و جریان های گردابه ای و میزان حداکثر فرسایش آبی در زوایه 54 درجه بیشترین مقدار و کمترین مقدار آن در زوایه 30 درجه رخ خواهد داد.

۱۷رابطه بین تخریب و تراکم خاکدانه ها در خاک کشاورزی مارنی تحت تاثیر قطرات باران
اطلاعات انتشار: اولین کنگره ملی علوم و فناوریهای نوین کشاورزی، سال
تعداد صفحات: ۴
خاک های مارنی از جمله خاک های حساس به فرسایش آبی هستند. قطرات باران نقشی مهم در تخریب کیفیت فیزیکی خاک دارند. این تحقیق به منظور بررسی تخریب خاکدانه ها و تراکم خاک با استفاده از شبیه ساز باران در خاک کشاورزی مارنی در سال 1389 در زنجان انجام شد. برای این منظور جعبه های محتوی خاکدانه در ابعاد زمانی مختلف (صفر، 5\7، 15، 5\22، 30، 5\37، 45، 5\52 و 60 دقیقه) زیر باران قرار گرفتند. نتایج نشان داد که با افزایش مدت بارندگی، میزان تخریب خاکدانه ها و تراکم خاک به طوری معنی دار (001\0>P) افزایش یافتند. بین میزان تراکم خاک و تخریب خاکدانه ها رابطه معنی دار مثبت (001\0>P ،93\0=2R) وجود داشت

۱۸کاربرد GIS و RS در تهیه نقشه سیمای فرسایش خاک (مطالعه موردی حوزه خیاوچای، اردبیل
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست، سال
تعداد صفحات: ۷
ارزیابی خطر فرسایش حالت خاصی از ارزیابی منابع است. بکارگیری GIS علاوه بر سودآوری می تواند باعث تسریع در روند برنامه ریزی در تشخیص موارد بحرانی و غیره گردد سیستم های اطلاعات جغرافیایی یکی از ابزار های مهم در تحلیل های جغرافیایی می باشد. منظور از ارزیابی این است که زمین را به مناطقی که از نظر خطرات فرسایش مشابه باشند تقسیم کنند. در این تحقیق اقدام به تفکیک منفرد انواع فرسایش آبی و تهیه نقشه سیمای فرسایش با استفاده از تکنیکهای GIS وRS شده و با بررسیهای صحرایی تکمیل شد، تا بر اساس این مطالعات اقدام به اصلاح آبخیزها گردد. چهار نوع اصلی فرسایش آبی موجود در حوزه آبخیز خیاوچای اردبیل شامل فرسایشهای سطحی، شیاری، آبراههای و رودخانهای تشخیص داده شده و با در نظر گرفتن مناطق فاقد فرسایش، نقشه سیمای فرسایش آبی در پنج کلاس تهیه شد. محدودههای تحت تأثیر فرسایش آبراههای، شامل مناطقی میشود که به غیر از فرسایشهای سطحی، شیاری، کناررودخانهای و همچنین مناطق فاقد فرسایش باشد. نتایج حاصله نشان داد که با استفاده از تکنیک RS ،تفکیک حدود 95 درصد موارد فرسایش آبراههای به آسانی انجام میگیرد. همچنین مشخص گردید که منطقه به لحاظ فرسایش به شدت تخریب یافته است. همچنین بررسیها نشان داد منطقه فاقد آثار فرسایش، 72\13 درصد فرسایش سطحی، 09\7 درصد شیاری، 36\3 درصد آبراههای، 66\66 درصد، فرسایش رودخانهای نیز 16\ 9 درصد است. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که ارزیابی خطر فرسایش از طریق RS تا حد زیادی، شناسایی و تشخیص نقاط حساس به فرسایش و مناطق مستعد به فرسایش آبی را امکان–پذیر می سازد و می توان در برنامه ریزهای آتی برای حوزه های آبخیز به کار گرفته شود. به عبارت دیگر، با استفاده از نقشه های تولیدی و سنجش از دور مسائلی مانند میزان توسعه فرسایش در حوضه و نوع فرسایش ایجاد شده مشخص می گردد و می توان اقدامات لازم در جهت احیا و بازیابی این مناطق انجام داد.

۱۹ارزیابی، شناخت و کنترل فرسایش مناطق بیابانی؛ بستری در جهت کاربری اراضی پایدار
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست، سال
تعداد صفحات: ۱۶
فرسایش عبارتست از جابجایی مواد از نقطه ای به نقطه ای دیگر، پس از تخریب سنگ یا خاک این مواد توسط عوامل گوناگون مانند آب، باد و برف حمل و بسته به میزان قدرت عامل حمل، انتقال و رسوب گذاری می نماید . تخریب سنگ و یا خاک بصورت فیزیکی یا مکانیکی ، شیمیایی و انحلالی صورت می گیرد. سه مرحله مهم فرسایش مراحل برداشت ، حمل و رسوب می باشد که جهت انجام کارهای اجرایی شناسایی محلهای برداشت از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اهمیت و ابعاد گسترده فرسایش خاک نیاز ما را به تحقیقات فوری و اعمال روشهای کم هزینه دز جهت ایجاد پایداری در کاربری های موجود مناطق بیابانی گوشزد میکند، دستیابی به این هدف شامل راهبردهای جامع در دراز مدت است که باعث بهبود شرایط زندگی مردم بخصوص در سطح بهره برداران منطقه بیانجامد . اندازه گیری فرسایش پذیری خاک منطقه و عوامل موثر بر آن شناسایی مناطق بحرانی از نظر فرسایش بادی و نقاط برداشت رسوبات بعنوان منشاء تپه های ماسه ای موجود در منطقه و تحلیل عوامل موثر در فرسایش منطقه خضرآباد – همت آباد یکی از عوامل دستیابی به اهداف فوق الذکر است. بر اساس ارزیابی های انجام گرفته و با توجه به روشهای تخمین فرسایش آبی پسیاک و فرسایش بادی اریفر منطقه به کلاسهای فرسایشی مختلفی تقسیم و راهکارهای کنترلی و مدیریتی در هر کلاس ارائه گردید.

۲۰بررسی روابط بین ضریب فرسایندگی و پارامترهای مختلف باران در منطقه گرگان
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: علوم كشاورزي و منابع طبيعي، آذر- دي, دوره  ۱۴ , شماره  ۵، سال
تعداد صفحات: ۹
امروزه فرسایش آبی به عنوان یکی از مسایل مهم در کشاورزی و آخیزداری مطرح است و محققین با انجام تحقیقات مختلف به دنبال راهکارهایی برای به حداقل رساندن آن هستند. مطابق معادله جهانی فرسایش خاک USLE، ضریب فرسایندگی باران (R) یکی از عوامل موثر بر میزان فرسایش آبی است و برای محاسبه این ضریب، انرژی جنبشی باران مدنظر قرار می گیرد. معادله ویشمایر (R=S E.V.I30–max) یکی از معروفترین روش های محاسبه R می باشد بطوری که در این معادله به میزان باران (V)، انرژی جنبشی در هر میلی متر باران (E) و حداکثر شدت 30 دقیقه ای باران (I30–max) نیاز می باشد. در این تحقیق از آمار 10دقیقه ای باران های موجود از ایستگاه سینوپتیک گرگان (1973–1983) برای محاسبه R در منطقه استفاده شد. سپس با استفاده از نتایج به دست آمده روابطی بین R محاسبه شده از روش ویشمایر و پارامترهای مختلف بارندگی نظیر میزان بارندگی، باران روزانه، حداکثر باران روزانه، حداکثر شدت باران یک ساعته، باران 6 ساعته و باران سالانه مورد بررسی قرار گرفت و معادلاتی برای برآورد ضریب فرسایندگی بر اساس پارامترهای مختلف باران حاصل شد که با توجه به ضریب همبستگی بعضی از این معادلات از دقت بالاتری برخوردار بودند. بنابراین با استفاده از این معادلات و با در اختیار داشتن پارامترهای بارندگی فوق، ضریب فرسایندگی در مقیاس های مختلف هر باران قابل برآورد می باشد. از سوی دیگر میزان R با دوره بازگشت های مختلف نیز برآورد شد و مقدار متوسط R منطقه مورد مطالعه برابر  (Mj. Mm\hr\yr)938.1 برآورد گردید.

۲۱برآورد و مقایسه پتانسیل رسوبدهی فرسایش بادی و آبی با استفاده از مدل های IRIFR.E.A و MPSIAC در مناطق نیمه خشک (مطالعه موردی: حوزه آبخیز نعمت آباد بیجار)
اطلاعات انتشار: منابع طبيعي ايران، بهار, دوره  ۶۰ , شماره  ۱، سال
تعداد صفحات: ۱۱
تاثیر همزمان فرسایش آبی و بادی در رسوب زایی حوزه آبخیز مورد نظر و نیز لزوم بررسی و مقایسه پتانسیل رسوبدهی فرسایش آبی و بادی و همچنین تعیین کارامد بودن مدل تجربی اریفر در برآورد مقدار فرسایش بادی از جمله اهداف اصلی این تحقیق است. در این تحقیق نقشه واحدهای کاری (به روش احمدی– اختصاصی) تهیه، سپس مقدار فرسایش آبی و بادی بر اساس مدل های تجربی پسیاک اصلاح شده واریفر در هر یک از واحدهای کاری تعیین شد. همچنین نقشه حساسیت اراضی به فرسایش آبی و بادی با استفاده از مدل های پسیاک و اریفر تهیه شد و پتانسیل رسوبدهی نیز با استفاده از رابطه بین درجه رسوبدهی و تولید رسوب به دست آمد. بر اساس تحقیق به عمل آمده، با توجه به شرایط ادافیکی و اقلیمی حوزه موردبررسی، مشخص شد شاخص های تعریف شده برای عواملی همچون رطوبت خاک و مدیریت استفاده زمین به منظور ارزیابی مقدار فرسایش بادی اشکالاتی دارد و در صورتی که مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرد، مدل اریفر درمناطق مشابه حوزه مطالعاتی کارآمد است، نیز مشخص شد مدل پسیاک اصلاح شده با توجه به اندازه گیری های مستقیم رسوب در حوزه مطالعاتی که همزمان با این تحقیق انجام گرفت، برآورد نزدیک به واقعیت از مقدار فرسایش آبی ارایه می کند. نتایج حاصله بیانگر این حقیقت است که مدل اریفر از لحاظ کمی و کیفی دقت مناسبی دارد و به لحاظ کمی فرسایش بادی 22.6 درصد و فرسایش آبی 77.4 درصد در کاهش حاصلخیزی اراضی حوزه موثر است. مقدار کل رسوب حوزه مطالعاتی 9.7 تن در هکتار در سال است که 2.2 تن در هکتار توسط فرسایش بادی و 7.5 تن در هکتار توسط فرسایش آبی صورت می گیرد.

۲۲بررسی عوامل موثر در فرسایش آبی مسیرهای چوبکشی
اطلاعات انتشار: مجله جنگل ايران، تابستان, دوره  ۱ , شماره  ۲، سال
تعداد صفحات: ۱۰
در این تحقیق، علل وقوع فرسایش آبی در مسیرهای چوبکشی جنگل مورد مطالعه قرار گرفته است. در این رابطه، مسیرهای چوبکشی واقع در سری های پهنه کلا و ارزفون از جنگل های زیر پوشش شرکت صنایع چوب و کاغذ مازندران بررسی شد. به این منظور 32 پروفیل عرضی به صورت انتخابی در 10 مسیر برداشت شد و اثر مشخصه هایی چون موجودی در هکتار، پوشش کف جنگل، شیب طولی و طول مسیر چوبکشی، تاج پوشش، جنس خاک، سطح آبگیر هر پروفیل و شیب آن بر شکل تغییرات خاک مورد اندازه گیری قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین مقدار فرسایش آبی با عامل فاصله پروفیل از مبدا، موجودی در هکتار و پوشش کف جنگل رابطه خطی معنی داری وجود ندارد، اما مقدار فرسایش آبی با عامل مساحت آبگیر، شیب طولی مسیر و شیب سطح آبگیر در سطح احتمال 1 درصد و با عامل طول مسیر و تعداد در هکتار در سطح احتمال 5 درصد همبستگی مثبت دارد. همچنین مناطقی که دارای تاج پوشش باز، زیر اشکوب لاشبرگی و بافت خاک رسی بودند، بیشترین فرسایش آبی را نشان دادند.

۲۳ارزیابی وضعیت فعلی بیابان زایی منطقه زهک سیستان با تاکید بر معیار فرسایش آبی
اطلاعات انتشار: پژوهش هاي آبخيزداري (پژوهش و سازندگي)، تابستان, دوره  ۲۴ , شماره  ۲ (پياپي ۹۱)، سال
تعداد صفحات: ۱۲
جهت ارزیابی و تهیه نقشه بیابان زایی تاکنون تحقیقات بسیار زیادی در داخل و خارج کشور صورت گرفته که منجر به ارائه مدل های منطقه ای فراوانی شده است. به منظور ارائه یک مدل منطقه ای و ارزیابی کمی وضعیت فعلی بیابان زایی محدوده ای با وسعت 88350 هکتار در منطقه زهک سیستان در نظر گرفته شد. در این تحقیق ابتدا بر اساس تلفیق اطلاعات مربوط به نقشه های توپوگرافی، زمین شناسی، عکس هوایی و بازدید های صحرایی، منطقه مورد مطالعه به 11 رخساره تفکیک گردید که هر رخساره ژئومورفولوژی به عنوان واحد اصلی ارزیابی وضعیت فعلی بیابان زایی مدنظر قرارگرفت. با توجه به تجزیه، تحلیل و تلفیق دو روش FAO – UNEP و MICD که از مطرح ترین مدل های بیابان زایی در خارج و داخل کشور محسوب می گردند، تلاش گردید تا شاخص های موثر مبتنی بر فرسایش آبی بر اساس نوع کاربری اراضی شناسایی و مناسب ترین آنها انتخاب شوند و در قالب یک مدل منطقه ای بیابانزایی و با توجه به ارزش عددی هر یک از شاخص ها در هر واحد کاری و سپس در کل منطقه مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند.در نهایت وضعیت فعلی شدت بیابان زایی منطقه با تاکید بر معیار فرسایش آبی در چهار کلاس ناچیز و کم، متوسط، شدید و بسیار شدید برآورد گردید. نتایج بدست آمده نشان می دهد که در مدل پیشنهادی منطقه ای، عرصه مورد مطالعه از نظر شدت بیابان زایی در حدود 4915 هکتار (5.9 درصد) در کلاس کم (I)، حدود 78599 هکتار (94.1 درصد) در کلاس متوسط (II) قرار دارند.همچنین متوسط وزنی ارزش کمی در کل منطقه DS=15.19 برآورد گردید که بیانگر وجود کلاس شدت بیابان زایی متوسط در کل منطقه می باشد.

۲۴در مناطق بیابانی ایران (مطالعه موردی ; حوزه آبخیز آب بخشاء کرمان ) IRIFR.E.A و MPSIAC مقایسه پتانسیل رسوبدهی فرسایش های آبی و بادی با استفاده از مدل های
اطلاعات انتشار: منابع طبيعي ايران - دانشكده منابع طبيعي كرج، سال
تعداد صفحات: ۱۲

۲۵بررسی عوامل موثردرایجاد فرسایش خاک و تولید رسوب حوزه آبخیز ایور
اطلاعات انتشار: نهمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه، سال
تعداد صفحات: ۱۰
مسئله فرسایش و رسوب درمناطق خشک و نیمه خشک به عنوان سدومانع بزرگی درراه پیشرفت اقتصادی جوامع انسانی است و لذاسبب نگرانی شدید درمقامات اینگونه کشورها شدها ست ازمهمترین عوامل فرسایش و تولید رسوب درحوزه آبخیز ایور نوع تشکیلات زمین شناسی خصوصا دربخشهای خروجی حوزه می باشد وجود تشکیلات حساس مارنی که دربرخی مناطق بطور کامل درسطح زمین ظاهر شده اند و دربرخی نقاط نیز درمحدوده فرسایش آبراهه ای ظهور پیدا نمودها ندازدلایل وجود فرسایش طبیعی درمنطقه می باشد ازسوی دیگر جاریشدن رواناب ناشی ازرخنمونهای سنگی دربالا دست و تجمع آنها دربخش خروجی حوزه زمینه را برای تشدید فرسایش فراهم می نماید فرسایش شدید کناره از درنزدیکی روستای ایور شرایط فوق را بخوبی توجیه می نماید.
نمایش نتایج ۱ تا ۲۵ از میان ۶۸ نتیجه