۱بررسی ویژگی های مورفوکلیماتیک آبکندهای استان خراسان
اطلاعات انتشار: سال
تعداد صفحات: ۷
به منظور پیدا کردن راه حل های اصولی و علمی مهار و کنترل آبکندها، داشتن اطلاعات جامع و کامل ار خصوصیات خاک، نوع اقلیم، نوع کاربری و سایر ویژگی های آبکندها ، در مناطق مبتلا به فرسایش آبکندی ضروری است. با این اهداف، با استفاده از اطلاعات منابع ذیصلاح، عکس های هوایی، نظرات کارشناسی، مدیریت اجرایی آبخیزداری و استعلام از منابع مختلف، مناطق آبکندی استان خراسان و شناسایی و پس از بازدیدها و بررسی های صحرایی با استفاده از GPS محدوده گسترش آبکندها مشخص گردید . نقشه رقومی این محدوده ها در محیط Ilwis تهیه مساحت هر منطقه آبکندی محاسبه گردید. نقشه محدوده آبکندها با نقشه اقلیم تهیه شده به روش دومارتن گسترده منطبق و اقالیم مناطق آبکندی تعیین و به تفکیک اقلیم دسته بندی شدند. از مناطق آبکندی واقع در هر تااقلیم، دو آبکند معرف با دوتکرار تعیین گردید. خصوصیات مورفومتریک هر یک از آبکندهای انتخابی از قبیل شکل و پلان سر، پلان عمو.می، طول، عرض و عمق آبکند تعیین واندازه گیری شده وپرسشنامه مربوط به اطلاعات صحرایی از قبیل کاربری قدیم و جدید اراضی، خسارت وارده و علل ایجاد آن بر اساس شواهد صحرایی تهیه گردید. نمونه برداری خاک از افقهای قابل تشخیص سرآبکند 25% و 75% طول آبکند، از دیواره انجام و در آزمایشگاه مقادیر کمی پارامترهایی همچون اسیدیته، هدایت الکتریکی، درصد گچ، درصد آهک، درصد رس، درصد سیلت، درصد شن، بافت، کلر، درصد اشباع و کلاس پایداری تعیین شد. اطلاعات حاصل از این تحقیق نشان داد که عمده مناطق آبکندی استان خراسان در نواحی مسطح و تپه ماهورهای کم شیب شمالی و مرکزی که دارای اقلیم نیمه خشک سرد، خشک بیابانی سرد و نیمه خشک فرا سرد می باشند، قرار دارد. بیشترین سطح آبکندها با مساحت 18114 هکتار در اقلیم خشک بیابانی سرد و کمترین آن با مساحت 13739 هکتار در اقلیم نیمه خشک سرد واقع است. پلان عمومی آبکندها اکثرا شاخه ای یا سرشاخه ای و مقطع آنها U شکل می باشد. بافت خاک نمونه ها سبک تا متوسط و حداکثر نسبتا سنگین بوده و پایداری خاکدانه ها در کلاس یک می باشد. ریزدانه بودن بافت خاک و حساسیت زیاد و ذاتی آن به فرسایش، وجود املاح و تغییر کاربری از عوامل اصلی ایجاد آبکند در استان خراسان می باشد. زمین شناسی مناطق آبکندی از تشکیلات حساس به فرسایش از قبیل مارنها تشکیل شده که ریزدانه و توام با املاح می باشند.

۲بررسی علل ایجاد فرسایش آبکندی استان گیلان
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک، سال
تعداد صفحات: ۱۱
مطالعات اخیر نشان می دهدفرسایش آبکندی یکی از منابع اصلی رسوب در مناطق فرسایشی می باشد و آبکندها در خطوطی موثر برای حمل رواناب و رسوبات اراضی بالا دست به مناطق پایین دست و کانالهای دائمی عمل می کنند ، و در این نقاط آبکند ها توسعه می یابند.این مطالعه به منظور بررسی اهمیت و گسترش فرسایش آبکندی استان گیلان انجام پذیرفته است ، در این تحقیق توزیع مکانی مناطق آبکندی ، با استفاده از اطلاعات اداره آبخیز داری ، بازدیدهای میدانی نقشه پراکنش آنها با مقیاس1\750000 فراهم گردید. سپس مناطق آبکندی دارای مساحت بزرگتر از500 هکتاررا بصورت دقیق از نظر ویژگیهای اقلیمی ، خاکشناسی، کاربری اراضی و مورفومتریک مورد بررسی قرار گرفت . و اقلیم آنها با استفاده از روش دومارتن گسترده مشخص ‚ سپس درهر اقلیم دو منطقه آبکندی انتخاب و در هر منطقه سه آبکندجهت برداشت نمونه خاک از فاصله50 ، 25 و 75 درصدرأس آبکند،نقشه برداری ازپلان عمومی و نیمرخ طولی واندازه گیری عرض بالاوپائین وعمق آنهاانجام شد.ودر پرسشنامه ای جهت تکمیل اطلاعات صحرائی از قبیل علل ایجاد آبکندها ، کاربری اراضی ، خسارات محتمل در منطقه آبکندی وپائین دست آنها برای هر منطقه تکمیل گردید.آبکندها عمدتا در اطرف زهکشی های طبیعی منطقه ایجاد شده است. دارای پلان عمومی خطی ، پلان راس عمودی ویا تدریجی است و ارتفاع سر آبکند های این مناطق در اکثر موارد کمتر از یک متر می باشدوجزءآبکندهای کم عمق به حساب می آید.ودارای مقطعUشکل درمناطق دشتی وVشکل درمناطق کوهستانی می باشند.عموما دارای خاک سطحی با با فت کلی لومی تا سیلتی کلی و سیلتی کلی لوم می باشند. پوشش گیاهی غا لب اطراف آبکندها مرتعی و وضعیت پوشش گیاهی ضعیف تا متوسط است.به نظرمی رسدکه درمناطق معتدل ومرطوب به ترتیب اهمیت عواملی مانند عدم رعایت اصول جاده سازی وطراحی آ بگذرها، درصدبالای سنگریزه، قطعات سنگی ،فشار چر ای بیش از حددام دراراضی مرتعی( کاهش نفوذ پذیری خاک ) درنتیجه باعث افرایش رواناب می شود، ودرمناطق نیمه خشک عواملی مانندشوری وعدم پایداری خاکدانه ها،عدم رعایت اصول مهندسی درطراحی آب گذرها، درصدبالای سنگریزه،قطعات سنگی و صخره ای درایجادوتوسعه آ بکندها می توانند موثر باشند

۳بررسی ویژگیهای خاکشناسی مناطق مهم آبکندی استان کهگیلویه و بویراحمد
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک، سال
تعداد صفحات: ۶
توسعه فرسایش آبکندی در بخش جنوبی استان کهگیلویه و بویراحمد در شهرستانهای دهدشت گچساران (حوزه های آبخیز رودخانه های زهره و مارون ) بحدی است که ضرورت اجرای طرحهای تحقیقاتی در این زمینه را اجتناب ناپذیر می نماید. روش تحقیق در این طرح بطور مجمل بشرح زیر می باشد . ابتدا محدوده هایی که دارای آبکند بوده و مساحت آنها بیش از 500 هکتار بوده است را برروی نقشه های توپوگرافی پیاده کرده و سپس نقشه ها در صحرا تطبیق داده شدند . بر اساس روش تحقیق بایستی در دو منطقه اقلیم ی و در هر اقلیم یک منطقه و در هر منطقه دو آبکنده انتخاب شوند، با توجه به نقشه اقلیمی استان در شهرستانهای یاد شده دو اقلیم متفاوت (اقلیم خشک و بیابانی گرم A1,2M4وخشک وبیابانی معتدل A1,2M3 انتخاب و در اقلیم خشک و بیابانی گرم (گچساران) دو آبکند انتخاب و در اقیم خشک و بیابانی معتدل نیز دو آبکند انتخاب گردید . سپس با استفاده از پرسشنامه های تدوین شده، فاکتورهایی چون ویژگیهای مورفولوژیکی، ادافیکی، کاربری اراضی، زمین شناسی، شیب اراضی آزمایش خاک مورد بررسی قرار گرفته است . کل مساحت تحت اشتغال فرسایش آبکندی حدو د 259200 هکتار محاسبه گردیده و نوع خاک های منطقه عموماً با بافت سنگین تا خیلی سنگین و دارای عمق کم تا نیمه عمیق با تجمع مواد آهکی و برروی سازندهای گچساران، میشان، آغاجاری واقع شده اند. تیجه گیری حاصل از مطالعات بعمل آمده این است که پلان عمومی آبکندها در گچ ساران پنجه ای یا شاخه درختی و پلان رأس آبکندها شاخه ای است . شکل پروفیل عمودی رأس آبکندها غارمانند و شکل مقطع نیز ذوزنقه ای می باشد و در منطقه دهدشت پلان عمومی بصورت پنجه ای یا شاخه ای و خطی است و پلان رأس هم شاخه ای و هم نوکدار و شکل پروفیل عمودی رأس آبکندها بصورت غارمانند و دارای پوشش گیاهی است و مقطع آبکندها عموماً بصورتUشکل می باشد.

۴بررسی ویژگیهای مورفو– کلیماتیک آبکندها در استان اصفهان
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک، سال
تعداد صفحات: ۷
به منظور بررسی پراکنش اقلیمی و ویژگیهای شکل شناسی فرسایش آبکندی در استان اصفهان محدوده مناطق موجود و موقعیت جغرافیایی آنها برروی نقشه توپوگرافی1\250000 ثبت گردید. برای طبقه بندی مورفوکلیماتیک آبکندها، اقلیم هرمنطقه به روش دومارتن گسترده تعیین و برخی از مهمترین ویژگیهای مرفومتریک آنها ثبت شد. نتایج بدست آمده نشان داد که این پدیده فرسایشی عمدتاً در مناطق مارنی و نهشته های کواترنر استان رخ داده است. بخش عمده آبکندها در دشت و از لحاظ تکاملی بصورت پیوسته می باشند. مقطع عرضی آنها عموماV شکل بوده، پلان عمومی خطی یا پنجه ای است. نسبت عرض به عمق در تمامی آنها بیش از یک است. سر آبکند درمقطع عرضی عمدتا غار مانند یا عمودی، در برخی مناطق حالت تدریجی داشته در دید قائم به صورت مدور تا نوک دار است.

۵تعیین مهمترین ویژگیهای شکل شناسی خندقها در طبقه بندی مورفوکلیماتیک مناطق تحت تاثیر فرسایش خندقی (مطالعه موردی استان چهارمحال و بختیاری)
اطلاعات انتشار: پژوهش و سازندگي، زمستان, دوره  ۲۰ , شماره  ۴ (پي آيند ۷۷) در منابع طبيعي، سال
تعداد صفحات: ۹
فرسایش خندقی یکی از انواع فرسایش آبی است که موجب تخریب اراضی و بر هم خوردن تعادل در پهنه های منابع طبیعی و اراضی کشاورزی می شود. از آنجا که شکل خندق حاصل عملکرد فرآیندهای ایجادکننده آن است، لذا درک شکل شناسی خندقها، از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. در این تحقیق سعی شده مهم ترین ویژگیهای شکل شناسی خندقها به منظور طبقه بندی مورفوکلیماتیک مناطق تحت تاثیر فرسایش خندقی در استان چهارمحال و بختیاری ارایه شود. برای این منظور، در هر یک از اقالیم تحت تاثیر فرسایش خندقی دو منطقه با مساحت حداقل 500 هکتار و از هر منطقه، سه خندق معرف انتخاب و خصوصیات مختلف شکل شناسی آنها اندازه گیری گردید. مناطق خندقی شده با استفاده از تحلیل خوشه ای مورد طبقه بندی قرار گرفت. به منظور تعیین مهم ترین متغیرهای موثر در طبقه بندی، تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ها در گروه های مختلف انجام شد. نتایج حاصل نشان داد که مناطق تحت تاثیر فرسایش خندقی با مساحتی بالغ بر 245.2 کیلومتر مربع با سطح تشابه 70.04 درصد به سه گروه قابل تقسیم می باشد که بیشترین میزان تشابه در آنها به 94.12 درصد می رسد. گروه های سه گانه از نظر متغیرهای بارش سالانه، ارتفاع منطقه از سطح دریا و طول خندق در سطح احتمال 1 درصد و از لحاظ متغیرهای مساحت منطقه خندقی شده و عرض بالای خندق در مقطع 50 درصد طول در سطح احتمال 5 درصد دارای تفاوت معنی دار بوده و سایر متغیرها نقش موثری در طبقه بندی مناطق و تفکیک گروه ها نداشته اند. استفاده از اراض در اطراف خندقها غالبا به صورت مرتع و زراعت دیم می باشد. جمع بندی حاصل از انجام این تحقیق بیانگر این است که از بین کلیه ویژگی های شکل شناسی خندقها، دو متغیر طول خندق و عرض بالای خندق در مقطع 50 درصد طول، در طبقه بندی مورفوکلیماتیک خندقها بیشترین نقش را ایفا نموده اند.

۶مقایسه برخی خصوصیات مورفوکلیماتیک ابکده های استان گلستان با سایر استان‌های ایران
اطلاعات انتشار: دومین همایش منطقه ای توسعه پایدار منابع طبیعی در حاشیه جنوب دریای خزر، سال
تعداد صفحات: ۱۲
انجام تحقیقات کاربردی علل ایجاد و گسترش و نحوه کنترل ابکنده ها ، نیازمند اطلاعات پایه درباره انواع ابکنده ها ، ویژگی‌های ادافیکی، مورفولوژیک ، کاربری اراضی و خسارات حاصل از آن‌ها دراقلیم های مختلف است . وجود منابع با وسعت بالای فرسایش ابکندی و خسارات فراوان سالانه به ابنیه ، جاده‌ها، مزارع و مراتع و قطع راه‌های ارتباطی و تولید حصول برای مناطق پایین دست ، ضرورت تحقیق و روی ابکندهای استان گلستان را نشان می‌دهد. در این بررسی با پدیده نقش پراکنش فرسایش ابکندی با وسعت پیش از 500 هکتار و نقشه تقسیمات که تیم‌های استان به روش دومارتن گسترده، پراکنش مناطق ابکندیدر هر اقلیم مشخص شد . سپس در صورت امکان از هراقلیم دو منطقه ابکندی و یک ابکند معرف و دو تکرار برای درج اطلاعات خواسته شده در شعر داستان‌های مربوط به انتخاب گردید . اطلاعات خواسته شده در شناسنامه ابکندها شامل اطلاعات عمومی منطقه و ابکند، اطلاعات توصیفی و راهکارهای پیشنهادی برای کنترل و احیای ابکند و تهیه عکس و اسلاید می‌باشد نتایج نشان می‌دهد که تخفیف و تبدیل منافع ملی ( در مناطق مرتفع و کوهستانی) و تنها یک روز مخصوصاً جاده سازی ( در مناطق پایین و کم شیب) علل آن به ایجاد و گسترش شدید ابکندهای ایران هستند. ابکندهای ایران در هر متر طول خود 19 متر مکعب و ابکندهای استان گلستان در هر متر طول خود 23\78 مترمکعب از خاک ایران را هدر می‌دهد اولویت مدیریت ابکندها در استان‌های سیستان و بلوچستان، گلستان، ایلام، فارس و خراسان بیشتر است .

۷بررسی مورفوکلیماتیک آبکندها به منظور طبقه بنذی و مقایسه تاثیر شرایط محیطی بر ایجاد و گسترش آنها (مطالعه موردی:استان های زنجان و قزوین)
اطلاعات انتشار: سومین همایش ملی دانشجویی مرتع، آبخیز و بیابان، سال
تعداد صفحات: ۱۲
فرسایش آبکندی یکی از انواع اشکال فرسایش آبی و از موارد مهم و تهدید کننده تعادل منابع زیست محیطی و پایداری آن می باشد.عوامل موثر بر ایجاد و توسعه فرسایش آبکندی به دو گروه عوامل انسانی شامل:استفاده نادرست از اراضی،آتش زدن جنگلها و علف های هرز،چرای بیش از حد،بهره برداری از معادن،راهسازی و ... و عوامل فیزیکی شامل:پارامتر های بارندگی،توپوگرافی آبخیز،خواص فیزیکی خاک و پوشش گیاهی تقسیم شده است.با توجه به اینکه ویژگی های شکل شناسی نظیر طول،عرض و عمق انواع مختلف آبکند ها و عوامل کنترل کننده آنها مانند پستی و بلندی،نوع خاک،کاربری اراضی و هیدرولوژی در دامنه وسیعی از اقالیم بطور سیستماتیک جمع آوری نشده است.لذا برای اینکه مدیران و کارشناسان بخش اجرایی قادر به پیشگویی احتمال ایجاد انواع آبکند در منطقه خود در صورت تغییر کاربری باشند،به چنین اطلاعات کمی نیاز دارند.به همین منظور،مورفوکلیماتیک آبکند ها به منظور طبقه بندی و مقایسه تاثیر شرایط محیطی بر ایجاد و گسترش آنها در استان های زنجان و قزوین ارائه می گردد.

۸تعیین مهمترین ویژگی های شکل شناسی خندق ها در طبقه بندی مورفوکلیماتیک مناطق تحت تاثیر فرسایش خندقی (مطالعه موردی استان چهار محال و بختیاری)
اطلاعات انتشار: پژوهش و سازندگي، سال
تعداد صفحات: ۹

۹کاربرد تصاویر ماهواره ایی Sea WiFs در پایش خشکسالی
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس بین المللی مخاطرات محیطی، سال
تعداد صفحات: ۱۱
کشور ایران بخاطر موقعیت جغرافیایی و قرار گیری در کمربند خشک کره زمین، سالانه خسارات زیادی از پدیده خشکسالی متحمل می شود که براساس اطلاعات ستاد حوادث غیر مترقبه وزارت کشور خسارات خشکسالی در سال آبی 76–75 برابر 280 میلیارد تومان برآورد شده است و مجموع خسارات خشکسالی سال 1378 و 1379 حدود 4000 میلیارد تومان بوده است. لذا شناسایی، پایش و پیش آگاهی خشکسالی در کشور ایران که جز مناطق خشک و نیمه خشک جهان محسوب می شود از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. در این مقاله به معرفی سنجنده Sea WiFs مربوط به ماهواره Sea star پرداخته شد و آنگاه توانایی داده های این سنجنده در ثبت نمونه ای از پدیده خشکسالی ایران مورد آزمایش قرار گرفت واثرات خشکسالی در رفتاراکولوژیکی گیاهان مورد بررسی قرار گرفت. باندهای شماره 6 و 7 (قرمز و مادون قرمز) سنجنده مذکور،در بررسی خشکسالی و مورفوکلیماتیک حاصل از خشکسالی کاربرد دارد.

۱۰تعیین قلمروهای آب و هوایی و فرآیندهای شکل زایی حال حاضر و کواترنری در مسیر آزادراه خرم‌آباد – پل زال
اطلاعات انتشار: پژوهش هاي ژئومورفولوژي كمي، سال
تعداد صفحات: ۱۴
یک منطقه مورفوژنتیک (منطقه مورفوکلیماتیک) پهنه‌ای است که لندفرم های آن توسط فرآیندهای شکل زایی یکسان و یا مشابه، به ویژه فرآیندهای کنترل شده به وسیله اقلیم شکل‌گرفته و یا می‌تواند به وجود آید. این مطالعه بر پایه مدل‌های لوییس پلتیر استوار است. با هدف پهنه بندی مناطق مورفودینامیک و مورفوکلیماتیک آزادراه خرم‌آباد ـ پل زال در دوره زمانی حال حاضر و کواترنر پایانی، داده‌های اقلیمی شامل میانگین دما و بارش دوره سرد سال در 20 ایستگاه همدید و اقلیم‌شناسی با طول آماری بیش از 30 سال اخذ گردید. با روش رگرسیون خطی همبستگی بین دما و بارش با ارتفاع محاسبه شد. با دستیابی به سطح معناداری قابل قبول پهنه بندی دما و بارش حال حاضر و آخرین دوره یخچالی بر پایه مدل‌های لوییس پلتیر و مبتنی بر سطوح ارتفاعی در نرم‌افزار Arc GIS بازسازی شده است. از روی دامنه‌های بارش و دمای موجود در مدل، پهنه‌های مورفوکلیماتیک و مورفودینامیک حال حاضر و آخرین دوره یخچالی به صورت چهار قلمرو مجاور یخچالی، بوریل، معتدل و نیمه‌خشک تشخیص داده شد. مدل‌سازی فرآیندهای شکل زایی از روش نمودار شش‌گانه پلتیر با تعیین شدّت فعالیت هر کدام از سیستم‌های شکل زایی در دو دوره زمانی یادشده انجام شد. مقایسه نتایج حاصل از حدود قلمرو مورفوژنتیکی منطقه در عصر حاضر نشان می‌دهد که حد پایین قلمرو مجاور یخچالی (سولی‌فلکسیون) به طور متوسط در ارتفاع 2600 متری، قلمرو بوریل در ارتفاع 2000 متری، قلمرو معتدل (پلوویال) در ارتفاع 1250 متری و قلمرو نیمه‌خشک (پدیمانتاسیون) در ارتفاع 300 متری قرار دارد. همچنین در آخرین دوره یخچالی کواترنر (وورم) حد پایین ارتفاعی قلمرو مجاور یخچالی در 1700 متر، بوریل در 1520 متر، پلوویال در 910 متر و نیمه‌خشک (پدیمانتاسیون) در پایین‌تر از 300 متر بازسازی شد. به موازات افزایش یا کاهش مرز این پهنه‌ها، فعالیت هر یک از سیستم‌های شکل زایی چون یخبندان، هوازدگی، فرسایش آبی و بادی و تحت تاثیر آن‌ها فراوانی وقوع ناپایداری‌های دامنه‌ای تغییر کرده است.

۱۱مناطق مورفوکلیماتیک و مورفودینامیک کنونی و آخرین دوره یخچالی درکوهستان بیدخوان
اطلاعات انتشار: فصلنامه پژوهش هاي ژئومورفولوژي كمي، چهارم،شماره۴(پياپي ۱۶)، بهار ، سال
تعداد صفحات: ۱۵
شواهد ژئومورفولوژی یخچالی در مناطق کوهستانی نقش بسزایی در شناخت وضعیت اقلیمی گذشته و بازسازی شرایط مورفوکلیماتیک و مورفودینامیک حاکم در کواترنری پسین دارد. هدف این پژوهش، تعیین و بازسازی مرزهای مورفوکلیماتیک و مورفودینامیک در آخرین دوره یخچالی وورم و شناسایی مرزهای این قلمروها در کوهستان بیدخوان می باشد. به این منظور، از روش های توصیفی و مطالعه ی کتابخانه ای، بازدیدهای میدانی برای شناسایی اشکال و درنهایت روش تحلیلی استفاده شده است. نقشه های توپوگرافی1:25000 ، عکس های هوایی منطقه به مقیاس 1:55000 سال 1334 و 1:20000 سال 1344 و داده های اقلیمی دما و بارش ماهانه و نرم افزار Arc GIS 9.3ابزارها و داده های مورداستفاده در پژوهش هستند. در این راستا، با استفاده از عکس های هوایی و بازدیدهای میدانی، تعداد 32 سیرک در منطقه شناسایی شد. سپس از میان روش های پنج گانه پورتر برای بازسازی خط تعادل برف و یخ گذشته، روش ارتفاع کف سیرک برای برآورد حد برف مرز آخرین دوره یخچالی استفاده شده است. نتایج نشان می دهد در حال حاضر مرز پائین قلمرو قاره ای خشک به طور متوسط در ارتفاع 3150 متری، قلمرو نیمه خشک ارتفاعات 2500 تا 3150 متری را شامل می شود. بر اساس مرز برف تعیین شده در آخرین دوره یخچالی کواترنر حد پائینی قلمرو مجاور یخچالی 3166 متر می باشد که منطبق با برف مرز پیشین می باشد و ارتفاعات کمتر از 3166 متر تحت قلمرو قاره ای خشک بوده اند.
نمایش نتایج ۱ تا ۱۱ از میان ۱۱ نتیجه