۱معیارها و روش های تعیین ناحیه حفاظت سرچاهی (حریم بهداشتی چاه) – محاسبات موردی برای چاه آب شرب شماره 33 شهرستان ارومیه
نویسنده(ها): ،
اطلاعات انتشار: اولین کنگره ملی مهندسی عمران، سال
تعداد صفحات: ۸
در این مطالعه معیارها و روشهای تعیین ناحیه حفاظت سر چاهی یا حریم بهداشتی چاه تعریف شدند. سپس حریم های بهداشتی برای چاه آب شرب شماره 33 شهرستان ارومیه با استفاده از روش های ساده محاسبه شدند. کد کامپیوتری WHPA برای محاسبات حریم بهداشتی چاه و سه مدول محاسباتی تعبیه شده در این کد معرفی شده و نواحی حریم برای چاه شماره 33 ارومیه با استفاده از این مدول ها محاسبه شد. جبهه های انتشار آلودگی از یک چاه تزریق فاضلاب به طرف چاه شماره 33 , در مدت زمان های مختلف توسط یکی از مدولهای محاسباتی کد WHPA محاسبه شدند. نتایج این مطالعه نشان داد که در صورت وجود پارامتر های هیدروژئولوژیک قابل اعتماد برای منطقه استقرار چاه ها، ازکد WHPA میتوان بعنوان یک ابزار مفید برای تعیین حریم بهداشتی چاه ها بهره جست

۲ارزیابی اعتبار روشهای مختلف تخمین جریان آب ورودی به تونل های سنگی (مطالعه موردی تونل قمرود)
اطلاعات انتشار: هفتمین کنفرانس تونل ایران، سال
تعداد صفحات: ۸
در این مقاله ابتدا روشهای مختلف تخمین مقدار آب ورودی به تونل معرفی شده است. سپس بر اساس اطلاعات واقعی موجود در یک پروژه تونل در حال اجرا در کشور (قطعات 3 و 4 تونل انتقال آب قمرود) به بررسی و مقایسه نتایج به دست آمده از روشهای مختلف تخمین جریان آب به داخل تونل با حالت واقعی پرداخته شده است. بررسیها نشان می دهد که نتایج تخمین آب ورودی به بخشهای مختلف تونل که با استفاده از دو روش تجربی و مطالعات هیدروژئولوژی به دست آمده است، همخوانی خوبی را با اندازه گیری ها نشان می دهند، در حالیکه نتایج دو روش تحلیلی و عددی دست بالا و دور از واقعیت است.

۳بررسی عوامل هیدروژئولوژیکی و گزینه های مختلف تامین آب مجتمع سنگ آهن گل گهر
اطلاعات انتشار: سال
تعداد صفحات: ۱۲
افزایش عم ق معدن سنگ آهن گل گهر و گشایش پله دهم، باعث ورود آبهای زیر زمینی به داخل محدوده معدن شده است . حضور این آب در داخل معدن، عملیات استخر اج سنگ آهن را با مشکلات عدیده ای از قبیل : مشکلات جابجا یی ماشین آلات، بالا رفتن هزینه های آتشباری و همچنین مشک لات الکتریکی و غیره مواجه نموده است . بدلیل افزایش نیاز به آب در طرحهای توسعه و کارخانه فراوری و نیز محدودیت منابع آبی موجود، جهت تامین آب مورد نیاز این طرحها گزینه های مختلفی مورد بررسی قرار گرفت . امکان حفر چاه های جدید در حوضه های آبریز منطقه ، خرید چاه ، انتقال آب از سیرجان یا سد تنگو ئیه به مجتمع و همچنین تصفیه آب شور استحصالی از معدن بررسی شد . گزینه آخر علاوه بر بازیافت آب غیر قابل شرب معدن، باعث خشک شدن چالهای انفجاری و کاهش هزینه های حفاری و آتشباری ت ا یک ششم خواهد شد که از اهمیت ویژه ای برخوردار است . با استفاده از 409 نقطه فصل مشترک بین خاک و سنگ در معدن گل گهر، محلهای حفر حداقل 7 حلقه چاه عمیق در داخل معدن تعیین گردید . همچنین مطالعات مقدماتی جهت تعیین روشهای تصفیه آب شور استحصالی از معدن و تامین بخشی از آب مورد نیاز انجام شد که
نتایج رضایت بخشی در بر داشت.

۴بررسی اولیه مهار و کنترل آب در معدن سنگ آهن سه چاهون
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس معادن روباز ایران، سال
تعداد صفحات: ۹
معدن سنگ آهن سه چاهون آنومالی XI با ذخیرة قابل استخراج 94 میلیون تن در دو پیت استخراجی با اعماق نهایی 330 و 250 متر و عملیات استخراجی بالغ بر 11 میلیون تن در س ا ل از معادن نسبتاً بزرگ روباز ایران محسوب می شود . نشت آب به معدن بعد از روباره برداری مشاهده شده است . جهت زهکشی و متعاقباً کاهش هزینه ها ی آتشباری و مسائل پایداری شیب و سایر موارد، برای اولین بار در ایران از روش مطالعاتی ایجاد دیوارة آب بند یا پرده تزریق است فاده شده است . ایجاد دیوارة آب بند یا پرده تزریق پیرامون معادن روباز یکی از گزینه های مهار آب به شمار می آید . در این مقاله، مطالعات امکان سنجی استفاده از دیواره آب بند در معدن سنگ آهن سه چاهون برای مهار آب ارائه می شود . به منظور طراحی دیواره آب بند در پیرامون این معدن ، بررسیهای اولیه شامل تهیة نقشه ها ی زمین شناسی مهندسی و هیدروژئولوژی، مطالعات ژئوفیز ی ک و انجام آزمایشات صحرائی صورت پذیرفته است . انجام حفاریهای مغزه گیری شناسایی و آزمایشات لوفران و لوژن در گمانه های حفر شده از عمده ترین اقدامات صورت گرفته جهت د ستیابی به ویژگیهای هیدروژئولوژیکی و سایر پارامترهای توده سنگ می باشد. براساس مطالعات صورت گرفته در این مرحله، مدل جریان آب زیرزمینی معدن تهیه شده است و جهت طراحی پرده آب بند بایستی مطالعات ادامه یابد.

۵روش تعیین محل چاه های جدید عمیق زهکشی در مجتمع سنگ آهن گل گهر
اطلاعات انتشار: دومین کنفرانس معادن روباز ایران، سال
تعداد صفحات: ۷
با افزایش بار آبی مزاحم محدوده معدن به 35 متر در پله دهم استخراج و رسیدن دبی زهکشی به بیش از 45 لیتر در ثانیه ، عملیات استخراج سنگ آهن با مشکل بالا رفتن هزینه ها ی آتشباری مواجه شده است . گزینه های مختلفی به منظور مقابله با مشکلات ناشی از حضور آب در محدوده عملیاتی معدن مورد توجه قرار گرفت، که از آن میان طرح حفر چاه های عمیق دراطراف و داخل کاواک معدن تایید گردید . در انتخاب این گزینه علاوه ب ر در نظر گرفتن چهار هدف زنجیره ای بازیافت هر چه بیشتر آب غیر قابل شرب معدن، خشک کردن چال های انفجاری تر، کاهش هزینه های آتشباری و در نهایت تصفیه آ ب شور معدن ، هدف بسیار مهم حفظ آب های شیرین زیرزمینی این معدن که اخیرا از لحاظ کیفی و ک می با مخاطراتی همراه بود، مد نظر قرار داشت. با بررسی آماری ، دبی خروجی آب شور از پیت به میزان حداقل 67\3 لیتر در ثانیه برآورد گردیدکه رسیدن به آن از طریق زهکشی به صورت فعلی مقدور ن می باشد. از پردازش داده های مربوط به فصل مشترک بین خاک و سنگ در معدن شماره یک گل گهر جهت تعیین گسل ها ی عمده، وضعیت سنگ کف و محدوده های تغذیه آب زیرزمینی کاواک معدن استفاده شد. با استفاده از سطح دینامیکی آب محاسبه شده در کاواک معدن، ارتفاع بار آبی در هر نقطه بدست آمد . از این طریق مختصات بهینه برای حفر حداقل 7 چاه عمیق در نقاط با پتانسیل بیشتر تعیین شد . در مکان یابی هر چاه، تجربیات زهکشی سنتی به همراه شواهد هیدروژئولوژیکی مثل ارتباط جایگاه چشم ه های داخل معدن با گسل ها ی عمده منطقه، نظریه گسلش بلوکی 4، دره های قدی می و موقعیت گسل های آب بند و آب ده لحاظ گردید. پیش بینی می گردد با توجه به اعداد و ارقام بدست آمده از آزمایشات پمپاژ معدن، دبی استخراجی از برخی از این چاه ها بتواند پار ه ای از مشکلات این معدن را رفع نماید.

۶بررسی علل آبگرفتگی و بالا آمدن سطح آب زیرزمینی در معدن مارن کارخانه سیمان بهبهان و ارائه راهکارهای فنی جهت مقابله با آن
اطلاعات انتشار: پنجمین همایش زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، سال
تعداد صفحات: ۹
اجرای پروژه های متعدد مهندسی در محدوده اراضی مشترک نیازمند نظارت و آینده نگری و اعمال مدیریت بر تقابل اثرات این طرحها در حین اجرا و در طی عمر مفید این پروژهها می باشد . عموماً عدم هماهنگی لازم بین شاخههای مختلف علوم مهندسی، منابع آب و زمین شناسی در روند مطالعات ، طراحی و اجرای سدها و شبکه های آبیاری و زهکشی همواره صدمات جبران ناپذیری را بر پتانسیل آبی هر منطقه وارد نموده و راندمان طرح ها را کاهش میدهد . با وجود انجام مطالعات گسترده پایه در خصوص منابع آب زیرزمینی، عموما طراحی شبکه های آبیاری و احداث سدها صرفا بر مبنای عواملی چون مورفولوژی و نیاز آبی، الگوی کشت و جنس خاک، منابع تامین آب و نحوه زهکشی پساب صورت گرفته و طرح از لحاظ اقتصادی، زیست محیطی و مهندسی ارزش ارزیابی و تحلیل می گردد . غافل از اینکه اثرات مخرب کمی و کیفی این پروژه ها در طول زمان، گاه صدمات جبران ناپذیری بر سایر پتانسیل های قابل دسترس محدوده این طرح ها می گذارد .
در این مقاله ضمن اشاره به مواردی که بدون توجه به برخی اصول علمی در طی زمان اجرای برخی پروژه های مهندسی و خصوصا پس از آن موجب بالاآمدگی سطح آب زیرزمینی در دشت مورد مطالعه ( بهبهان ) گردیده و مشکلاتی چون زهدار شدن اراضی ، شوری منابع آب و آبگرفتگی معادن را به دنبال داشته است ، علل ایجاد این بحران و راهکارهای حل این مشکل جهت احیائ عمق برداشت منابع قرضه در معادن مجاور این طرح ها مورد توجه قرار گرفته است .

۷بررسی هیدروشیمیایی منابع آب در منطقه خرانق به کمک روشهای آماری چند متغیره
اطلاعات انتشار: سومین کنفرانس مدیریت منابع آب، سال
تعداد صفحات: ۹
از منابع آب منطقه خرانق شامل 23 رشته قنات، 8 دهنه چشمه و 4 حلقه چاه بهره برداری جهت بررسی هیدروشیمیایی و پتانسیل بهره برداری از آنها در دو فصل تر و خشک نمونه برداری شده است. هدایت الکتریکی در این منطقه از حدود 277 تا بیشتر از 8400 میکروموهس بر سانتیمتر تغیر می کند که نشاند هنده اثر مخرب سازندهای شیلی و نمکی موجود در این منطقه بر روی کیفیت آب می باشد. یونهای اصلی موجود درآب بجز بیکربنات با هدایت الکتریکی رابطه مستقیمی دارند که می تواند ناشی از کم بودن ذخیره آبی و اثر سازندهای آهکی در منابع آب منطقه می باشد. از روش آنالیز فازی جهت گروه بندی منابع آب دراین مطالعه استفاده شده و با توجه به پارامترهای بهینه سازی آنالیز فازی 4 گروه برای منابع آب منطقه تشخیص داده شده است. این 4 گروه با شرایط هیدروژئولوژیکی موجود در منطقه سازگاری دارد. تحلیل مولفه های اصلی برروی درجه عضویت نمونه ها در 4 گروه فازی انتخاب شده نشان می دهد که می توان تکامل هیدروشیمیایی آب از تیپ بیکربناته به سولفاته و سپس کلریدی را در منطقه تشخیص داد که با شرایط زمین شناسی و زمان ماندگاری آب در سیستم آب زیرزمینی قابل تفسیر می باشد.

۸بررسی نقش افت سطح آب زیرزمینی و پارامترهای مهندسی خاک در پدیده فرونشست مسیرتونل راه آهن تهران تبریز در منطقه 17 تهران
اطلاعات انتشار: ششمین همایش زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، سال
تعداد صفحات: ۱۰
پدیده فرونشست زمین شامل فروریزش یا نشست رو به پایین سطح زمین است که م یتواند دارای بردار جابجایی اندکی باشد. با توجه به مشاهده پدیده فرونشست در مسیر تونل راه آهن تهران–تبریز ، عوامل تاثیر گذار بر فرونشست در مسیر تونل مورد بررسی قرار گرفته شد. آبرفتهای تشکیل دهنده مسیر طرح در قسمت های سطحی از نوع آبرفتهای D می باشد. اما در اعماق آبرفتهای C و بخش های دانه ریز آبرفت D قرار دارند. سطح آب در اکثر پیزومترهای نصب شده در مسیر طرح در حال افت می باشد. جهت جریان آب زیرزمینی در اطراف محدوده طرح به صورت موضعی از شمال شرقی به جنوب غربی است. برای بررسی شرایط عمقی و زیر سطحی زمین دربرگیرنده طرح اقدام به حفاری 23 چاهک و 14 گمانه اکتشافی تا عمق 35 متری گردید. مطالعات زمین شناسی مهندسی و ژئوتکنیک مسیر تونل نشان میدهد که با حرکت از شرق به غرب تونل از درصد رس خاک
کاسته میگردد. با وجود افت بیشتر سطح آب زیرزمینی در نیمه غربی تونل، پدیده نشست در نیمه شرق تونل رخ داده است. در منطقه مورد مطالعه، نقش پارامترهای مهندسی خاک بسیار بیشتر از افت سطح آبهای زیرزمینی در نشست زمین موثر بوده است.

۹بررسی کمی و کیفی آب های زیر زمینی دشت اسفدن
اطلاعات انتشار: اولین کنفرانس بین المللی مدیریت منابع آب، سال
تعداد صفحات: ۵
از آنجا که آب دارای نقش مهمی در توسعه اقتصادی، اجتماعی و کیفیت زندگی است و از این حیث ایران به دلیل واقع شدن در منطقه خشک و نیمه‌خشک، در زمره کشورهای بحرانی دنیا است. منطقه مورد مطالعه، محدوده دشت اسفدن واقع در شمال شرق استان خراسان جنوبی با مساحتی بالغ بر 4450 کیلومتر مربع، در حوزه آبریز دق پترگان بین مختصات جغرافیایی ("20 ’11 59) تا ("03 ’03 60) عرض شمالی و ("12 ’12 32) تا ("02 ’06 34) طول شرقی می‌باشد. در این تحقیق از منابع مطالعاتی گوناگونی از جمله، نقشه‌های زمین‌شناسی با مقیاس 1:10000، سطح آب زیرزمینی، عکس‌های هوایی و ماهواره‌ای و داده‌های کیفی و کمی، لوگ چاه‌های حفاری شده، استفاده شده است. پس از ترسیم نقشه‌های هم میزان EC، TDS، C1، SO4 در نرم‌افزار ArcGIS 9.2 با استفاده از این نقشه‌ها تغییرات فاکتورهای فوق و علل آنها مورد بررسی قرار گرفتند و هم‌بستگی بین داده‌های کیفی و زمین‌شناسی مشخص شد. برای تعیین کیفیت منابع آب زیرزمینی از نظر شرب، کشاورزی و مشخص کردن روند تغییرات کیفی آب از دیاگرام‌های ویلکوکس، شولر، استیف و پایپر استفاده شده و در نواحی مختلف کیفیت آب مشخص و پهنه‌بندی شده است. مهم‌ترین عامل تغییر کیفی زمین شناسی، تاثیرات هیدروژئولوژیکی مشخص شد. جهت بررسی کمی آب زیرزمینی هیدروگراف (معرف) واحد ده ساله رسم گردیده و میزان افت مشخص شده است. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که علی‌رغم ممنوعه بودن دشت، در طی یک دوره ده ساله به میزان 22,3 متر افت داشته و این مقدار افت باعث کسری مخزن به میزان 97\26– میلیون مترمکعب گشته است که دلیل اصلی آن خشکسالی هفت ساله در منطقه و افزایش چاه‌های آب شرب می‌باشد. عدم مدیریت منابع باعث صدمات جبران‌ناپذیری بر سفره خواهد شد.

۱۰بررسی هیدروژئولوژی و بیلان آبخوان دشت سراب
اطلاعات انتشار: نخستین گردهمایی و همایش ملی بررسی دستاوردهای پژوهشگران علوم زمین ایران، سال
تعداد صفحات: ۷
آبخوان دشت سراب در شرق استان آذربایجان شرقی قرار دارد. این آبخوان اغلب از آبرفتهای پادگانه ای جوان تشکیل شده است. لاگ های الکتریکی نشان می دهد که حداکثر ضخامت آبرفت در منطقه بیش از 170 متر و حداقل آن شش متر می باشد. حداکثر تراز آب زیر زمینی در حدود 1770 متر و حداقل تراز آب زیر زمینی در حدود 1630 متر میباشد.با توجه به هیدروگراف واحد دشت در فاصله زمانی مهر 1380 تا شهریور 1386 صعود1\69 متری سطح آب در آبخوان رخ داده است . بیشترین میزان قابلیت انتقال(T) آبخوان 883 متر مربع در روز و کمترین میزان آن نیز4\8 متر مربع در روز می باشد.بیلان آب زیر زمینی دشت نیز مثبت می باشد.

۱۱ارزیابی متغیرهای تاثیرگذار بر آلودگی آبهای زیرزمینی گورستانها
اطلاعات انتشار: چهارمین همایش تخصصی مهندسی محیط زیست، سال
تعداد صفحات: ۱۰
مطابق تحقیقات انجام شده توسط سازمان بهداشت جهانی ، وجود بقایای حاصل از فساد اجساد در آبهای زیرزمینی گورستانها ثابت شده است. این تراوشات شامل باکتری ها ، ویروسها و محصولات تجزیه شده آلی و معدنی می باشند که می توانند در آبهای زیرزمینی گورستانها منجر به آلودگی شوند.این تحقیق به ارزیابی متغیرهای تاثیرگذار بر آلودگی آبهای زیرزمینی گورستانها، که در نتیجه نفوذ محصولات حاصل از تجزیه اجساد بشر از میان خاک به سمت آبهای زیرزمینی ایجاد می شود، می پردازد و همچنین تأثیر متغیرها نسبت به یکدیگر را به صورت بازخورهای مثبت و منفی مورد بررسی قرار می دهد. نتایج حاکی از آن است که متغیرهای ساختار خاک، ضخامت زون غیر اشباع و هیدروژئولوژی منطقه بیشترین تاثیر را در آلودگی یا عدم آلودگی آبهای زیرزمینی منطقه دارند

۱۲تاثیر کاربرد سد زیرزمینی در جلوگیری از جریان های زیرسطحی در مناطق کویری
اطلاعات انتشار: اولین کنفرانس بین المللی مدلسازی گیاه، آب، خاک و هوا، سال
تعداد صفحات: ۹
این تحقیق به منظور بررسی چگونگی استفاده از سدهای زیرزمینی جهت جلوگیری از جریان های زیرسطحی و کنترل و هدایت آبهای استحصال شده به مرحله اجرا در آمده است وقوع خشکسالیهای مخرب سبب بروز بحران آب در بسیاری از مناطق کشور گردید و مشکلات عدیده ای را برای مردم و دولت ایجاد نموده است به همین منظور و برای جلوگیری از حرکت جریان های زیرسطحی احداث سدهای زیرزمینی مطرح گردید تا بخشی از آبهایی که وارد کویر شده و از دسترس خارج می گردید تحت کنترل در آید. با احداث این سدها و با توجه به اینکه آب در مخزن سد و در زیر زمین تحت کنترل در می آید از تبخیر جلوگیری شده و تاثیرات مخرب زیست محیطی نیز کاهش پیدا می نمایداین طرح در اکثر آبراهه های فصلی قابل اجرا بوده و سازه های احداث شده در زیر زمین نیاز به نگهداری کمتری نسبت به سایر سازه ها دارد. در این تحقیق ابتدا مکان یابی و انتخاب محل مناسب اجرای سد صورت می گیرد سپس بررسی لازم به لحاظ زمین شناسی صورت می گیرد . و پس از بررسی هیدرولوژی و هیدروژئولوژی حوزه، و بررسی های ژئوفیزیک مکان مناسب جهت احداث سد زیرزمینی شناسایی و انتخاب می گردد با توجه به اینکه برای احداث یک سد وجود یک بستر نفوذ ناپذیر مثل سنگ آذرین با تخلخل و شکنندگی کم، همچنین یک مخزن مناسب با ضریب ذخیره بالا نیاز می باشد . لذاشناسایی مکان مناسب جهت اجرای سد از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است بعضی از معیارهای مناسب تحت مکان یابی سدزیرزمینی عبارتند از : 1. قابلیت ذخیره و آبدهی زیاد در آبرفت 2. تغذیه مناسب از حوزه آبخیز 3. امکان دسترسی به سنگ بستر غیرقابل نفوذ که در این تحقیق سعی شده تمام مراحل و مسائل با دقت بررسی گردد.سپس نسبت به طراحی سازه مناسب جهت احداث اقدامات لازم صورت گیرد.

۱۳تعیین ضرایب هیدرودینامیک آبخوانهای نشتی با استفاده از روش نقطه عطف در یک چاه مشاهده ای
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: نخستین کنفرانس پژوهشهای کاربردی منابع آب ایران، سال
تعداد صفحات: ۸
ضرایب هیدرودینامیک یکی از پارامترهای مهم در حل اکثر مسائل هیدروژئولوژی می باشد، به هم ین منظور برای بر آورد ضرایب هیدرودینامیک برای شرایط های مختلف (رژیم دائم یا غیر دائم ) و با فرضیات مختلف، از روشهای آزمایشگاهی، صحرائی، استفاده از روشهای ژئوفیزیک و غیره که بستگی به امکانات و سایر شرایط دارد بکار برده می شود، که از میان آنها کاربردی ترین و مهمترین روش استفاده از آزمایشات پمپاژ می باشد . با توجه به اهمیت و نقش حیاتی آب سعی بر این ا ست که بهترین و کارآمدترین مدیریت ها و کارشناسی ها د ر زمینه مسائل آب به کار گرفته شود، به همین خاطر یکی از پارامترهایی که در حل بسیا ری از مسائل هیدروژئولوژی (بیلان، مدل ریاضی و ...) مهم وحساس می باشد ، تعیین ضرایب هیدرودینامیک که شامل هدایت هیدرولیکیK) قابلیت انتقال آبT) و ضریب ذخیره S) می باشد . در این مقاله با بکارگیری روشی دیگ ر برای تعیین ضرایب هیدرودینامیک در آبخوانهای نشتی(روش استفاده از نقطه عطف در یک چاه مشاهده ای One Observation well method که توسط هنتوش،کروزمن و دریدر که توسط نگارنده ترجمه و ب ه کار گرفته شده ( برای تعدادی از چاه های پمپاژ اکتشافی دردشت ارومیه) که یک مثال از چگونگی کاربرد و نحوه استفاده از این روش ارائه شده ا ست

۱۴ریخت شناسی و نقشه برداری غار کارستی کتله خوردر استان زنجان
اطلاعات انتشار: نخستین کنفرانس پژوهشهای کاربردی منابع آب ایران، سال
تعداد صفحات: ۷
غار کارستی کتله خور در استان زنجان و در نزدیکی شهر گرماب واقع شده است .مختصات جغرافیایی دهانه غار به طول 48 درجه 09 دقیقه و 39 ثانیه شرقی و عرض 35 درجه و 50 دقیقه 00 ثانیه شمالی می باشد. غار در پیکره کوه ساقیزلوداغی ودر آه کهای روشن رنگ سازند قم به سن الیگومیوسن شکل گرفته است.این غار مشتمل بر 3 طبقه است که در این تحقیق 1100 متر از طبقه اول این غار نقشه برداری شده است .راستای اصلی غار شرقی–غربی بوده و پهنای غار از دهانه ورودی به انتهای غار عریض تر می شود. غار از لحاظ طرح و الگو از نوع ماز ساده و آناستوموتیک است. طبقات این غار مطبق و چند فازه و تقریبا افقی بوده و توسط چاهک های نسبتا عمود ی به هم متصل می شود(مانند: چاهک کف تالار مهرداد) . 37 سطح مقطع عرضی از معابر غار برداشت و ترسیم شده است که مقاطع بیضوی ،مستطیلی وT شکل مبین شرایط اشباع در ابتدا و سپس– با افت سطح آب – شرایط کانالی در زمان تشکیل غار می باشد .تالارها و گنبدهای ایجاد شده در غار در تلاقی گذرگاه ها ویا به علت از میان رفتن نیرو و حمایت شناوری آب حادث شده اند .پایین افتادن سطح آب در غار و وجود شکستگ یهادر سقف باعث شده است که آب های فرو رونده به درون سیستم غار راه یابند و با توجه به تغییرات فشاردی اکسیدکربن نهشته های غاری نظیر استالاگمیت،استالاکتیت ،ستون،روانسنگ،پوسته و دیگر نهشته های در این غار دیده شود.محاسبه ضریب کاهش آبدهی چشمه های نزدیک غار چنین اذعان می دارد که فرآیند کارستی شدن در آبخوان از توسعه زیادی برخوردار نیست اما پدیده های کارستی در سطح نشان از توسعه زیاد کارست دارد

۱۵بررسی خصوصیات هیدروژئولوژی چشمه کارستی هنام الشتر
اطلاعات انتشار: همایش کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی محیطی، سال
تعداد صفحات: ۱۸
منطقه مورد مطالعه محدوده مطالعاتی حوضه آبریز چشمه هنام الشتر می باشد که در غرب کشور و در فاصله حدود 60 کیلومتری شمال غربی شهر خرم آباد واقع شده است موضوع تحقیق هیدروژئولوژی و هیدروژئوشیمی چشمه کارستی هنام است که با آبدهی متوسط سالانه 451 لیتر در ثانیه از سنگهای کربناته به سن ائوسن سرچشمه می گیرد با توجه به مساحت محدوده حوضه آبریز سطحی این چشمه عمدتا از طریق آهکهای کارستی برفگیر نابرجای گرین واقع در شمال و شمال شرقی منطقه تغذیه می گردد. با توجه به اهمیت چشمه هنام در تامین آب شرب و کشاورزی و رونق اقتصادی بخشی از شهرستان الشتر شناخت خصوصیات آبخوان به منظور برنامه ریزی بویژه درمواقع خشکسالی و بهره برداری بهینه از اب چشمه امری ضروری و اجتناب ناپذیر است جهت پی بردن به خصوصیات هیدروژئولوژی و ضرایب هیدرودینامیک و رفتار چشمه در پاسخ به بارندگی ها نیاز به اطلاعات زیادی است که لازمه دستیابی به آنها مستلزم صرف وقت و هزینه زیادی می باشد لذا با استفاده از یکسری مواد و روش ها امکان بررسی ها ی فوق الذکر را فراهم می سازد.

۱۶مبانی محاسبات حریم بهداشتی برای حفاظت کیفی چاههای آب شرب در شهرها
نویسنده(ها):
اطلاعات انتشار: استقلال، اسفند, دوره  ۲۳ , شماره  ۲، سال
تعداد صفحات: ۱۵
این تحقیق با هدف تعریف مبانی علمی و شناسایی و ارائه روشهای موجود برای محاسبه حریم بهداشتی چاههای آب شرب شهرها صورت پذیرفته است. نتایج این مطالعه می تواند قسمتی از نیازهای شرکت آب و فاضلاب کشور را در خصوص کنترل کیفی منابع آب شرب از طریق تعیین و اعمال حریمهای بهداشتی چاهها، برطرف سازد. ابتدا با استفاده از منابع علمی موجود معیارها و روشهای تعیین حریم بهداشتی چاهها تعریف شدند. سپس روشهای (1) شعاع ثابت، (2) اشکال متغیر ساده شده، و (3) روش محاسباتی جریان – انتقال در قالب کد رایانه ای  WHPAT، معرفی شده، و کاربرد این روشها با مثالهای موردی از چاههای آب شرب ارومیه نشان داده شدند. مثالهایی از حریمهای بهداشتی محاسبه شده برای 36 چاه آبرسانی شهر ارومیه با استفاده از سه مدول محاسباتی موجود در کد WHPA ارائه شده، و تاثیر پارامترهای هیدورژلوژیک در مساحت حریمها مورد بحث قرار گرفت. در صورت فراهم بودن اطلاعات قابل اعتماد هیدورژلوژیک در منطقه استقرار چاهها، روشهای محاسباتی و کد WHPA نتایج دقیقتری را برای حریمهای بهداشتی چاهها ارائه می دهند.

۱۷کاربرد ژئوالکتریک در مکانیابی مناطق مناسب تشکیل مخازن آ ب زیرزمینی (مطالعه موردی: حاشیه رودخانه قره چای، ساوه)
اطلاعات انتشار: اولین کنفرانس بین المللی و سومین کنفرانس ملی سد و نیروگاههای برق آبی، سال
تعداد صفحات: ۸
در پژوهش حاضر به بررسی و مکا نیابی نقاط مناسب لای ههای آبدار با تفسیر انداز هگیر یهای ژئوالکتریک در حاشیه رودخانه قر هچای شهرستان ساوه پرداخته شد. سفره آب زیرزمینی در حاشیه و امتداد این رودخانه عموماً عمیق و نیمه عمیق بود ه؛ با پیشروی به سمت شمال و دور شدن از حاشیه رودخانه قطر عناصر رسوبی، دانه ریزتر شده و املاح هادی نیز افزایش م ییابن د. با عنایت به نتایج مطالعات ژئوالکتریک و نقش ههای تهیه شد ه؛ زو نهای مناسب از لحاظ تشکیل مخ ازن آ ب زیرزمین ی با ضخامت آبرفت 50 تا بیش از 60 متر و خصوصاً خطالقعر حوضه رسوبی با بیشترین پتانسیل آب زیرزمینی مشخ ص ش د. با پیشروی از زون مذکور به سمت ارتفاعات شمالی و جنوبی از عمق حوضه رسوبی کاسته شده و مناطقی با ضخامت رسوبات آبرفتی 20 متر و کمتر از آن پدیدار م یگردند.

۱۸بررسی تأثیر دایک ها در ساز ههای سنگی با چشم اندازی بر پروژه سدهای تلمبه ذخیره ای سیاه بیشه
اطلاعات انتشار: اولین کنفرانس بین المللی و سومین کنفرانس ملی سد و نیروگاههای برق آبی، سال
تعداد صفحات: ۵
وجود دای کها به عنوان یک پدیده زمین شناسی تقریبأ درتمام سازن دهای سنگی به چش ممی خورند. بسته به سن،جنس، ابعاد، خصوصیات توده سنگ همبر ونیز نحوه قرار گیر ییک دایک، رفتار خاصی ازآن حین حفر یک سازه سنگی اعم ازحفریات روباز یا زیرزمینی وهمچنین عملیاتمعدنکاری مشاهده م یشود. تأثیرات دایک از نظر ژئومکانیکی، هیدروژئولوژیکی و ایجاد دگرسانی دریک توده سنگ، م یتواند به عنوان عاملیسازنده ویا مخرب مطرح شود. بسته به نوع سازه ودرنتیجه نوع تأثیر پذیری آن از دای کها، رو شهای گوناگونی در شناسایی آنها مطرح م یشود.ممکن است یک یا چند ویژگی از یک دایک در هر سازه خاص، مدنظر قرار گیرد که درمقایسه با سایر ساز هها متفاوت است. توجه به وجود،تعداد ومشخصات این دای کها درشکل گیری روش وکم وکیف مراحل طراحی یک سازه بسیار حائز اهمیت است. حتی م یتوان بر حسب نوعوکاربری یک سازه، پارامترهای خاصی از دای کها را مورد بررسی قرار داد. در یک مصالعه و کنکاش موردی روی ساختگا ههای مختلف در پروژه سد ونیروگاه سیاه بیشه، رفتارهای جال ب وویژ های از دای کها دیده شد که به نوعی ضرورت توجه وتحقیق بیشتر در این زمینه را ایجاد کرد. هرچند بیشتر مطالعات انجام شده تاکنون بر روی زمین شناسی دای کها بوده اما افق پیش رو به نوعی مطالعه جدید در ارتباط زمین شناسی و ساز هگذاریدای کها اشاره دارد. مطالعه دقیق ودر نظر گرفتن خصوصیات دای کها و پرداختن به تأثیرات آنها م یتواند به عنوان یک برنامه راهبردی درزمینهطراحی ساز ههای سنگی ومعادن مدنظر قرار گیرد. نتایج حاصل از این تحقیق که مبتنی بر مطالعه عملی دای کها در معاد ن و تون لهای پروژهسدهای تلمبه ذخیر های سیا هبیشه است، حاکی از رفتار مؤثر دای کها در ساز ههای سنگی است.

۱۹روش ها و عوامل مکان یابی سدهای زیرزمینی (با نگاهی اجمالی به استان فارس)
اطلاعات انتشار: پنجمین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک کشور، سال
تعداد صفحات: ۱۴
سدهای زیرزمینی در مناطقی از دنیا متداول شده و در سالهای آخر دهه اخیر نیز این موضوع در حوزه های آبخیزکشور به عنوان یکی از راه های توسعه منابع آب حوضه ها، مطرح است. سدهای زیرزمینی، در حقیقت آب بندان هایفیزیکی مدفونی هستند که پی و تکیه گاه های آن ها را سنگ هایی با نفوذپذیری بسیار ناچیز)غیر قابل نفوذ( تشکیل می دهند و بلندی آن ها نیز غالباً به فراتر از سطح زمین طبیعی نمی رسد. این آب بندان ها را معمولاً از بتن، سنگ وملات، آجر، لایه ی رسی و گابیون با پوشش ضد آب احداث می کنند. این سازه ها مانع زهکشی از طریق منافذ آبرفت درشت دانه بستر رودخانه می شوند و پس از فروکش سیلاب، مخزنی اشباع در سراب آن ها ایجاد می شود. در محلاین سازه ها، عبور کامل رواناب و سیل به سمت پایاب سازه میسر است. شرایط ایجاد سدهای زیرزمینی، در محلمخروط افکنه ها و در دهانه ی خروجی دره و مسیل ها از کوهستان و یا در بین تپه ماهورها فراهم می باشد. مکان یابی سدهای زیرزمینی از فرایند های مهم و پیچیده در اجرای این طرح ها است. در این راستا روش مطالعه و عوامل مهممطالعاتی کم و بیش مبهم هستند. گاهی مطالعات مختصر و مفیدی انجام و طرح های موفقی اجرا می شود و در مواردی نیز مطالعات گسترده و پیچیده ی زیادی در انتخاب محل سدها صورت می گیرد. علاوه بر آن، به دلیل نو بودناین کار در ایران)سوای از سابقه کهن نوعی از این سدها در کشور( روش و دستورالعمل معینی نیز وجود ندارد. استفادهاز نقشه های موجود در مقیاس های متفاوت، استفاده از اطلاعات دورسنجی و استفاده از روش های سیستماتیک کارشناسی محلی، معمولاً روش های متداول موجود برای مکان یابی هستند. در این مقاله، بررسی و جمع بندی روشهای مکان یابی و مقایسه ی آن ها و با نگاهی به کارهای انجام شده در استان فارس، مورد بررسی و جمع بندی قرار می گیرد.

۲۰نحوه تشکیل غار کارستی کتله خور در استان زنجان
نویسنده(ها): ،
اطلاعات انتشار: فصلنامه زمين شناسي ايران، تابستان, دوره  ۲ , شماره  ۶، سال
تعداد صفحات: ۹
غار کارستی کتله خور که طولانی ترین غار شناخته شده در ایران می باشد، در منطقه تکتونیکی ایران مرکزی قرار گرفته است. این غار در سازند قم (الیگومیوسن) در کوه سقزلو تشکیل شده است. غار کتله خور در سه طبقه تشکیل شده و در محدوده ارتفاعی 1670 تا 1742 متر بالاتر از سطح دریا گسترش یافته است. غار نهشته های از جنس کلسیت از قبیل استالاگتیت، استالاگمیت، ستون و جریان سنگی در قسمت های نفوذ آب از لایه های بالایی در بخش هایی از غار یافت می گردد. نتایج نشان می دهند که این غار با کانال های آناستوموز توسط یک مکانیسم سیلابی و آب های نابرجا تشکیل شده است. طبقات مختلف غار با تغییر محل سطح ایستابی شکل گرفته اند.

۲۱بررسی اثرات پدیده تغییر اقلیم بر کمیت و کیفیت منبع آب زیرزمینی دشت قروه
اطلاعات انتشار: ششمین همایش ملی مهندسی محیط زیست، سال
تعداد صفحات: ۱۰
کشور ایران به علت قرار گرفتن در منطقه خشک و نیمه خشک از نظر منابع آب در وضعیتی نامطلوب تر نسبت به متوسط دنیا است. پدیده تغییر اقلیم، وقوع خشکسالی های متناوب و طولانی و نوسانات زیاد آب و هوایی کمبود آب بویژه منابع آب سطحی را تشدید می کند بدین ترتیب منابع آب های زیرزمینی منبع مهمی جهت تامین آب مصرفی در بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی، کشاورزی و شرب مردم این مناطق می باشد. در سال های اخیر پدیده خشکسالی باعث کاهش شدید آب های سطحی در کشور شده واستفاده از آب های زیرزمینی افزایش یافته است. این امر با کاهش سطح آب در سفره های زیرزمینی، موجبات تغییر کیفیت منابع آب زیرزمینی را فراهم نموده است. وقوع خشکسالی های اخیر موجب تشدید افت سطح ایستایی سفره های آب زیرزمینی دشت قروه در سال های گذشته گردیده است.این تحقیق ابتدا به بررسی وضعیت زمین شناسی، هیدروژئولوژی و هیدرو ژئوشیمی منطقه قروه پرداخته و سپس تغییرات کیفی و کمی آب های زیرزمینی در اثر پدیده تغییر اقلیم در سال های اخیر را بررسی کرده و در نهایت نتیجه گیری و ارائه راهکارهای مناسب برای کاهش اثرات این پدیده را بیان می کند.

۲۲بررسی و مقایسه هیدروژئولوژی چشمه های کارستی معرف در استان چهارمحال و بختیاری
اطلاعات انتشار: شانزدهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران، سال
تعداد صفحات: ۸
مجموعه شرایط مناسب برای رویداد فرآیند کارست باعث ایجاد چشمه های پرآب مختلفی در سطح استان چهارمحال و بختیاری شده است. چشمه های عمده کارستی موجود اغلب در سطح اساس فرسایش کارست قرار گرفته اند و از نوع دائمی می باشند. از خصوصیات عمده این چشمه ها وابستگی مستقیم به نزولات جوی و تغییرات قابل توجه آبدهی حداقل وحداکثر آنها است. در این تحقیق رفتار هیدروژئولوژیک هفت چشمه عمده کارستی در این استان به نامهای پیرغار، شلمزار، پارک فرخشهر، برم لردگان، دیمه، سندگان و سراب باباحیدر بررسی و با یکدیگر مقایسه گردیده است.

۲۳بررسی هیدروژئولوژی دشت جایدر به منظور تعیین خصوصیات هیدرودینامیکی سفره آب زیرزمینی
اطلاعات انتشار: سی امین گردهمایی علوم زمین، سال
تعداد صفحات: ۹
امروزه تامین آب یکی از مهمترین مسائل مدیریتی به ویژه در مناطق خشک و نیمهخشک میباشد.بخش عظیمی از کشورمان نیز با توجه به اقلیم خشک و نیمه خشک خود نیز از این قاعده مستثنی نبوده و معیشت مردم و توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور در این منطقه وسیع، وابسته به مخازن آبیو خصوصا مخازن آب زیرزمینی است. متاسفانه به دلیل برداشت بیرویه آب از آبخوانها برای تامین نیاز فزاینده مصارف مختلف، اغلب این مخازن را با افت مداوم و شدیدی مواجه نموده است. بنابراین لزوم بررسی و شناسایی پتانسیل منابع آبی جهت توسعه و گسترش هر منطقه، داشتن درک صحیحی از وضعیت منابع آبی را در قالب یک دوره زمانی معین اجتناب ناپذیر میسازد. در این خصوص دسترسی به دادهها و اطلاعات پردازش شده و بهنگام از منابع آب در حوزههای آبریز محدودههای طالعاتی، امکان تصمیمگیری صحیح و مناسب را برای مدیران فراهم مینماید. در این راستا به بررسی آبخوان دشت جایدر، جهت ایجاد درک صحیحی از وضعیت هیدروژئولوژیکی و در نهایت تعیین خصوصیات هیدرودینامیکی سفره آب زیرزمینی آن پرداخته شده است .

۲۴بررسی شرایط هیدروژئولوژیکی منابع آب زیرزمینی منطقه سعیدآباد
اطلاعات انتشار: اولین همایش ملی بحران آب، سال
تعداد صفحات: ۱۱
منطقه مورد مطالعه با مرکزیت روستای سعیدآباد در قسمت جنوب شرقی شهرستان تبریز در محدوده طول های جغرافیایی x = تا 646564 x = 626813متر شرقی و عرض های جغرافیایی 4193915y = تا 4208158 y متر شمالی واقع گردیده و بخشی از دامنه های شمال شرقی کوه آتشفشانی سهند محسوب می شود. این منطقه با میانگین بارش سالانه 323 میلی مترو متوسط درجه حرارت سالانه 7\7 درجه سانتی گراد جزو مناطق نیمه خشک سرد کشور محسوب می گردد. رودخانه لیقوان چای و سعیدآباد چای از رودخانه های مهم منطقه می باشد. محدوده مورد مطالعه از نظر زمین شناسی، بخشی از زون البرزغربی– آذربایجان است. بررسی مقاطع ژئوالکتریک نشان می دهد که در مسیر رودخانه های لیقوان چای و سعیدآباد چای، آبرفت های دانه درشت محتوی آب شیرین، مقاومت مخصوص را به بیش از 500 اُهم متر بالا برده و نمایانگر نواحی مناسبجهت بهره برداری از آب های زیرزمینی است. با بررسی حفاری های اکتشافی عمق برخورد با آب در اطراف روستای هروی 110متری عمق زمین و همچنین در اطراف روستای قزلجه میدان 195 متری عمق زمین بوده است. در محدوده مطالعاتی سعیدآباد، 316 حلقه چاه عمیق فعال، 1037 حلقه چاه نیمه عمیق فعال و 113 رشته قنات دایر و یک دهنه چشمه وجوددارد. مجموع تخلیه سالانه آب زیرزمینی توسط این منابع، 74\32میلیون مترمکعب در سال است. حداکثر مقدار ضریبقابلیت انتقال2542\73مترمربع بر روز در حوالی روستای هروی و حداقل آن 35 متر مربع در روز در حواشی شمال غربیمنطقه در نزدیکی روستای کندرود می باشد. قابلیت انتقال در دره سعیدآباد509\85مترمربع بر روز می باشد. متوسط ضریبذخیره آبخوان منطقه مورد مطالعه و همچنین آبخوان دشت دامنه های شمالی سهند 3% در نظر گرفته شده است. حداکثرسطح تراز آب زیرزمینی در قسمت جنوب و جنوب غربی منطقه در حوالی روستای ایرانق برابر با1994\2متر و حداقل سطحتراز آب زیرزمینی در قسمت شمال غربی منطقه در حوالی روستای کندرود برابر با1710\2متر می باشد. شیب سطح آب زیرزمینی در دره لیقوان بین 3 تا 30 در هزار و در دره سعیدآباد بین 11 تا 40 در هزار می باشد.

۲۵بررسی وجود و یا عدم وجود ارتباط هیدرولیکی بین آبخوان کارستی چشمه امامقیس با چاه های آب مجاور
اطلاعات انتشار: هفتمین کنفرانس زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، سال
تعداد صفحات: ۱۳
در دهههای اخیر حفاظت و مدیریت صحیح منابع آب موجود در آبخوانهای کارستی، به دلیل اهمیت ویژه آنها در تامین آب شرب، مورد توجه بسیار بوده است. چشمه کارستی امامقیس یکی از بزرگترین چشمههای شهرستان بروجن میباشد که در چند سال اخیر آبدهی آن به طور قابل توجهی کاهش یافته است. در این تحقیق، به منظور تعیین وجود و یا عدم وجود ارتباط هیدرولیکی بین آبخوان چشمه و چاه های مجاور (چاه های تامین کننده آب شرب شهررضا)، ارزیابیهای هیدروژئوشیمیایی، هیدروژئولوژیکی و ایزوتوپی انجام شده است. نتایج حاصله از ارزیابیهای هیدروژئوشیمیایی بیانگر این است که تفاوتهای فاحشی بین آب چشمه و آب چاهها وجود دارد. علاوه براین، به علت پائینتر بودن سطح اولیه آب زیرزمینی در محل چاه های آب شرب شهررضا نسبت به خروجی چشمه، به لحاظ هیدروژئولوژیکی انتقال آب از آبخوان تامین کننده چاه های آب شرب به سمت چشمه امکانپذیر نمیباشد. همچنین، به علت سنگینتر بودن ایزوتوپهای اکسیژن 18 و دوتریوم در آب چشمه امام قیس نسبت به آب چاهها، گزینه انتقال آب از آبخوان چشمه امامقیس به آبخوان تامین کننده چاه های آب شرب نیز مردود خواهد بود. به طور کلی میتوان نتیجه گرفت که با توجه به کلیه نتایج حاصله از مطالعات هیدروژئوشیمیایی، هیدروژئولوژیکی و ایزوتوپی ارتباط هیدرولیکی بین آبخوان کارستی امامقیس با چاه های آب شرب شهرضا وجود ندارد.
نمایش نتایج ۱ تا ۲۵ از میان ۵۵ نتیجه